Hytaýly inženerler daşky gurşawa uýgunlaşyp, ýüzüş usulyny üýtgedýän robot balygy döretdiler

  • 03.03.2025 06:05
  • 5.4k+

Hytaýyň Ylymlar akademiýasynyň Şenýan awtomatlaşdyryş institutynyň alymlary daşky gurşawyň şertlerine görä ýüzüş usulyny üýtgedip bilýän ýumşak robot balygy döretdiler. Bu barada «IEEE Transactions on Robotics» ylmy žurnalynda çap edildi.

Robotyň esasy aýratynlygy – hereket, duýujylyk we dolandyryş ulgamlarynyň bir enjamda jemlenmegidir. Ol dört dürli usulda ýüzüp bilýär, bu bolsa ony bar bolan meňzeş enjamlardan has-da tapawutlandyrýar.
Inženerler skumbriýa balygynyň bedeniniň gurluşyny 3D çap tehnologiýasy arkaly nusgaladylar. Robotyň çeýe karkasy ýumşak hereketlendiriji bilen birleşdirildi. Bu hereketlendiriji üç esasy gatlakdan ybarat: gysylýan ýaýlar, dielektrikli elastomer membranalar we çeýe elektrodlar.
Robot daşky gurşawdaky üýtgeşmeleri duýar ýaly, alymlar ýokary takyklykdaky çeýe datçikleri ulandylar. Bu datçikler robota suwdaky ýerini we daş-töweregindäki şertleri kesgitlemäge mümkinçilik berýär. Şonuň netijesinde, robot iň amatly ýüzüş usulyna awtomatiki ýagdaýda geçip bilýär.
Robotyň hereketini dolandyrmak üçin, inženerler biologiki myşsa bloklarynyň iş tertibini utgaşykly bolar ýaly edip sazladylar. Munuň netijesinde, robot hakyky balyklaryň ýüzüşini gaýtalap, dürli şertlere uýgunlaşyp bilýär.
Bu tehnologiýa suwasty robot tehnikasynda täze mümkinçilikleriň öňüni açýar. Ol deňiz ekosistemalaryny öwrenmekde, gözleg-halas ediş işlerinde we beýleki ugurlarda ulanylyp bilner. Janly-jandarlaryň hereketlerini gaýtalaýan robotlaryň döredilmegi, suwasty enjamlaryň has-da kämilleşdirilmeginde birnäçe mümkinçilikleriň öňüni açýar.


26.11.2025 11:15
2k+

Türkmen alymlary alunitiň, tozganyň we rozmariniň binýadynda fitomineral bejeriş gelini işläp taýýarladylar

Türkmenistanyň Maliýe we ykdysadyýet ministrliginiň Intellektual eýeçilik boýunça döwlet gullugy «Alunitiň, tozganyň (Taraxacum officinale) we rozmariniň (Rosmarinus officinalis) fitomineral bejeriş geli» atly işläp taýýarlamak tehnologiýasyna awtorlyk hukugyny bellige aldy...

26.11.2025 10:04
1.9k+

Garaharsaň hatda adatdan daşary kosmos şertlerinde-de ýaşaýşa ukyply bolup çykdy

Physcomitrium patens garaharsaň (moh) görnüşiniň sporalary Halkara kosmos stansiýasynyň daşynda dokuz aý bolandan soň hem ýaşaýşa ukyply bolup galdy. Kosmosda wagty olar wakuuma, temperatura üýtgemelerine, mikrograwitasiýa, ultrabenewşe şöhlelerine we kosmos radiasiýasyna sezewar boldy diýlip, iScience žurnalyndaky täze makalada aýdylýar...

24.11.2025 13:51
6.6k+

Alymlar Santorinidäki 25 müňden gowrak ýertitremäniň sebäbini anyklady

Şu ýylyň başynda Santorini grek adasynda köpüsiniň ululygy 5 baldan geçýän onlarça müň ýertitreme bolup geçdi. Indi birnäçe aýdan soň alymlar bu hadysanyň sebäbini anyklady – ol magmanyň, ýagny erän dag jynsynyň ýerasty hereketi boldy diýip, Bi-bi-si habar berýär...

24.11.2025 13:43
3.7k+

Halkara nebit we gaz uniwersitetinde ýaşlaryň arasynda robot tehnikasy boýunça bäsleşik geçirildi

21-22-nji noýabrda Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara nebit we gaz uniwersitetinde ýaşlaryň arasynda robot tehnikasy boýunça bäsleşik geçirildi. Bilim ministrligi tarapynda guralan bu bäsleşige Türkmenistanyň dürli künjeginden ýaşlaryň 300-e golaýy öz taýýarlan robotlary bilen gatnaşdy...