Hytaýda üstünden 125 million ýyl geçen gadymy içýanyň galyndylary tapyldy

  • 02.03.2025 11:55
  • 13k+

Hytaýly alymlar ýaşy 125 million ýyl geçen gadymy içýanyň galyndylaryny tapdylar. Bu ýurtda mezozoý döwrüniň ilkinji açyşy we paleontologiýa üçin möhüm ädimdir diýip, “Sinhua” habarlar gullugy habar berýär.

Galyndy Hytaýyň demirgazyk-gündogaryndaky Lýaonin welaýatyndan tapyldy. Bu barlagy Hytaýyň Ylymlar akademiýasynyň ýanyndaky Nankin geologiýa we paleontologiýa institutynyň alymlary geçirdi. Täze görnüşe tapylan ýeri bolan Žehol biotasynyň hormatyna Jeholia longchengi  diýen at dakyldy.
Bu biota irki hek asyrynyň iň gowy öwrenilen yklym ulgamlaryndan biridir. Ol ýelekli dinozawrlaryň we ösümlikleriň gowy saklanyp galan galyndylary bilen meşhurdyr we XX asyryň iň möhüm paleontologiki açyşlaryndan biri hasaplanýar.
Jeholia longchengi takmynan 10 sm uzynlykdaky gaty uly içýan bolup, bedeninde uzyn aýaklary, inçe pedipalplary, bäşburç döş kapasasy we uzyn neşderi bolupdyr. Ol iýmit zynjyrynda orta orny eýeleýän, mör-möjekleri we möýleri awlaýan mezoýyrtyjydyr.
Barlagçy Huan Diin: "Eger ol häzirki zaman gurşawyna ýerleşdirilse, köp haýwanlar üçin ýyrtyja öwrülip, hatda ownuk oňurgaly haýwanlary hem awlap bilerdi" -diýip belleýär.
Bu açyşdan öň Hytaýda diňe üç sany içýanyň galyndylary tapylypdy, ýöne olar beýleki welaýatlardan, ýagny Şandundan, Hubeýden we Içki Mongoliýadan tapylypdy.


düýn 11:23
1.3k+

Arheologlar Eýranyň Kuzaran jülgesinde 5000 ýyllyk «býurokratiýa» arhiwini tapdylar

Eýranyň günbatarynda ýaşy takmynan 5000 ýyla deň bolan, 7000-den gowrak möhür yzyndan, žetonlardan we toýun heýkeljiklerden ybarat bolan täsin toplum tapyldy. Phys.org neşiriniň habar bermegine görä, bu gymmatlyklar Kuzaran jülgesindäki Tape-Týaline ýadygärliginde geçirilen barlaglar wagtynda ýüze çykaryldy...

25.02.2026 06:08
7.9k+

Panamada müň ýyldan gowrak taryhy bolan altyn şaý-sepli gadymy mazar tapyldy

Panamada arheologlar adam süňkleri, altyn şaý-sepler we toýun gap-gaçlar saklanyp galan, müň ýyldan gowrak ýaşy bolan gadymy mazary ýüze çykardylar. Bu täsin açyş Panama-Siti şäherinden takmynan 200 kilometr günorta-günbatarda ýerleşýän Nata sebitindäki El-Kano arheologik ýadygärliginde hasaba alyndy...

21.02.2026 17:18
8.8k+

Müsürde üsti altyn bilen örtülen 4300 ýyllyk abat mumiýa tapyldy

Arheologlar Müsüriň Sakkara nekropolyndan 4300 ýyl ozal möhürlenen hek daşyndan ýasalan sarkofagy açdylar. Onuň içinden altyn çaýylan, heniz ellenmedik görnüşde mumiýa tapyldy. Earth neşiriniň habar bermegine görä, 15 metrlik şahtanyň düýbünden tapylan bu gubur Gadymy patyşalygyň Bäşinji we Altynjy nesilleriniň döwrüne degişlidir...

19.02.2026 15:30
6.5k+

Tutanhamonyň duşmanlaryny dep eden «sandallary» görkezildi

Arheologlar Tutanhamonyň aramgähinden tapylan we iç ýüzünde faraonyň el-aýagy daňylgy duşmanlary şekillendirilen gyzykly bir jübüt sandaly görkezdiler. Takmynan, 3 300 ýyllyk taryhy bolan bu aýakgap 1922-nji ýylda britaniýaly arheolog Goward Karter tarapyndan tapylypdy...