Alymlar bir guty çilimi çekmek bilen adamyň näçe sagat ömrüni ýitirýändigini hasapladylar

  • 06.01.2025 14:41
  • 22k+

Londonyň Uniwersitet kollejiniň alymlary yzygiderli bir guty çilim çekýän çilimkeşiň ömrüniň näçe sagadyny ýitirýändigini hasaplamak kararyna geldiler. The Guardian neşiriniň ýazmagyna görä, her gün bir guty çilim ömri ýedi sagat gysgaldýar eken.

UCL-iň alkogol we temmäki boýunça gözleg toparynyň baş ylmy işgäri doktor Sara Jekson nikotiniň eýýäm orta ýaşda saglyga zyýanly täsiri ýetirip başlaýandygyny düşündirdi.

“60 ýaşly çilimkeş 70 ýaşly çilim çekmeýän adamyň saglyk ýagdaýyna eýe bolar” – diýip, ol belledi.

Gözlegiň awtorlary çilim çekmekden ýüz öwürmegiň çaklamany ep-esli gowulaşdyryp biljekdigini belläp geçdiler. Seljermä laýyklykda, eger her gün 10 çilim çekýän çilimkeş bu endigini ýylyň başynda taşlan bolsa, bir hepdäniň dowamynda ömrüniň tutuş bir gününiň ýitmeginiň öňüni alyp biler. Eger çilim çekmegini 5-nji fewrala çenli taşlasa, onda ömür dowamlylygyny bir hepde, eger 5-nji awgusta çenli taşlasa, tutuş bir aý uzaldyp biler.

“Belli bolşy ýaly, adamlar çilim çekmegiň zyýanlydygyny bilýärler, ýöne näderejededigine doly baha berip bilenoklar. Ortaça hasap bilen, çilim çekmegini taşlamaýan çilimkeş ömrüniň, takmynan, 10 ýylyny ýitirýär. Bu 10 ýyl gymmatly wagt, durmuş pursatlary we ýakynlaryň bilen duşuşyklar” – diýip, Sara Jekson belledi.


28.08.2025 06:44
6.5k+

Hytaýda ilkinji gezek adama doňzuň öýkeni oturdyldy

Hytaýda alymlar topary ilkinji gezek genetiki taýdan üýtgedilen doňuzdan alnan öýkeni ölüm halyndaky hassa oturtdy. Organ şol bada bitişmezlik ýagdaýyny görkezmedi. Bu hem ylmy gözlegçileriň pikiriçe, haýwan organlaryny ksenotransplantasiýa üçin ulanyp boljakdygyny tassyklaýar diýip, Nature Medicine habar berýär...

22.08.2025 15:19
5.2k+

Dişleriň sagdyn bolmagy üçin: Russiýada düzüminde probiotikler bolan sakgyç döredildi

Seçenow uniwersitetiniň hünärmenleri probiotiklerden we prebiotiklerden düzülen çeýnelýän sakgyç döretdiler. Uniwersitetiň metbugat gullugynyň habaryna görä, täze önüme «Reteriks» diýlip at berildi. Onuň maksady – kariýesiň, gingiwitiň we beýleki stomatologik keselleriň töwekgelçiligini azaltmakdyr...

22.08.2025 08:21
4.7k+

Russiýaly alymlar pnewmoniýany we meningiti oýaryjyny dargadýan wirusy tapdylar

Sibir Ylymlar akademiýasynyň (SO RAN) Himiýa-biologiýa we fundamental lukmançylyk institutynyň hünärmenleri pnewmoniýa, meningit, sepsis döredýän we köplenç hassahanalarda giňden duş gelýän howply bakteriýany ýok edip bilýän täze wirus-bakteriofagy açdylar diýip, «Nauka v Sibiri» neşiri habar berýär...

18.08.2025 10:02
2.2k+

ABŞ-da düzgünleşdiriji dowamly öýken keselini bejermek üçin ilkinji derman serişdesini tassyklady

ABŞ-nyň Azyk önümleriniň hiline we derman serişdelerine gözegilik müdirligi (FDA) Insmed kompaniýasynyň mukowissidozsyz bronhoektazlary bejermek üçin niýetlenen Brinsupri dermanyny tassyklady. Bu dowamly öýken keseli dem alyş ýollarynyň öwezini dolup bolmajak zeperlenmesi, dowamly üsgülewük we nemiň  artykmaç bölünip çykmagy bilen utgaşýar diýip, Reuters ýazýar...