Ispaniýada süýdemdirijileriň gadymy atasy tapyldy

  • 23.12.2024 15:29
  • 13k+

Ispaniýanyň Maýorka adasynda häzirki süýdemdirijileriň atasy hasaplanýan gylyç dişli ýyrtyjy gorgonopsyň galyndylary tapyldy. “Nature Communications” žurnalynda ýazylyşyna görä, tapyndylaryň ýaşy 280 million ýyla deňdir. Bu ony öz görnüşindäki iň gadymy tapyndy edýär, öňki tapylan gorgonopslar mundan 15 million ýyl “ýaşdyr” diýip, hi-tech.mail.ru habar berýär.

Ozal bu haýwanlaryň süňkleri diňe Russiýada, Günorta Afrikada tapylypdy.

“Süňk galyndylarynyň sany haýran galdyrýar. Biz kelleçanagyň, oňurganyň we gapyrganyň böleklerinden başlap, gowy goralýan femura çenli ähli zady tapdyk" diýip, gözlegiň awtory Rafel Matamales aýtdy.

Alymlar haýwanyň daşky görnüşini we hereketlerini täzeden gurup bildiler. Gözleg işleri gorgonopslaryň uzyn gylyç ýaly elleriniň, dik aýaklarynyň bardygyny we olaryň häzirki süýrenijilere garanyňda has täsirli bolandygyny ýüze çykardy.
Paleontolog Ken Enjelçik: "Bu haýwany köçede gören bolsaňyz, size iti ýatladardy, ýöne onuň saçsyz we uzyn gylyç şekilli elleri bar" diýip düşündirdi.
Gylyç ýaly uly dişli bolmak olaryň ýaşaýan ýerlerinde iň esasy ýyrtyjynyň ýagdaýyny görkezýär. Şeýle-de bolsa, olar gyzgyn ganlydygyna garamazdan, ýumurtga goýdular diýip, interestingengineering.com ýazýar.
Kataloniýanyň paleontologiýa institutyndan Anhel Galobart: "Bu gorgonops, şübhesiz öz daşky gurşawynyň iň esasy ýyrtyjysy bolandyr" diýip, aýdylanlaryň üstüni ýetirdi.


21.05.2025 15:07
11k+

Alymlar näme üçin barmaklaryň suwda mürşýändigini anykladylar

Barmaklar uzak wagtlap suwda saklansa, olaryň derisi ýygyrt-ýygyrt bolýar. Uzak wagtlap muny deriniň çişmegi bilen baglanyşdyryp geldiler, ýöne Bingemton uniwersitetiniň (ABŞ) barlagçylary başga netijä geldiler...

19.05.2025 22:31
6.2k+

Arheologlar Goňurdepäniň Oks siwilizasiýasyndaky möhüm ornuny açyp görkezdi

Russiýanyň Ylymlar akademiýasynyň alymlary Goňurdepedäki guburlaryň jaýlanyş dessurlary, planigrafiýasy we hronologiýasy boýunça giňişleýin barlag geçirdiler. Alnan netijeler Goňurdepäniň bürünç eýýamynda Merkezi Aziýada gülläp ösen we soňra ýitip giden Oks siwilizasiýasynyň (Baktriýa-Margian arheologik toplumynyň) administratiw hem-de dini merkezi bolandygyny subut etdi...

19.05.2025 17:17
2k+

Garwardda demokratiýanyň düýbüni tutan ilkinji resminamalaryň biri ýüze çykaryldy

Amerikanyň Birleşen Ştatlarynda Garwardyň hukuk mekdebiniň kitaphanasynda 80 ýyl saklanan we Azatlyklaryň beýik hartiýasynyň nusgasy hasaplanyp gelen golýazmanyň asyl nusgadygy kesgitlenildi. Bu barada The Guardian neşiri habar berýär...

14.05.2025 16:11
2.6k+

Gaty batareýalaryň zarýad alşyny rekord derejä çenli tizleşdirýän material döredildi

Mýunheniň tehniki uniwersitetiniň (TUM) alymlary batareýalara çalt zarýad almaga we howpsuz işlemäge mümkinçilik berýän täze materialy döretdi. Ol geljekki akkumulýatorlar, aýratynam, elektromobiller we ykjam gurluşlar üçin esas bolup biler...