Hytaý köp gezeklik ýük kosmos gämisini döreder. Ol raketa bilen uçurylyp, ýere uçar ýaly gonar

  • 16.11.2024 20:31
  • 6.4k+

Çendu awiasiýa barlag instituty we Hytaýyň awiasiýa senagaty korporasiýasy (AVIC) Hytaýyň dolandyrylýan uçuşlar kosmos gullugy (CMSA) tarapyndan yglan edilen bäsleşigiň çäklerinde işlenip düzülen täze Haolong ýük kosmos gämisiniň dizaýnyny hödürlediler. Taslama iki ýeňijiniň biri hökmünde saýlandy we önümçilige goýberilmezden ozal, barlag we işläp taýýarlaýyş tapgyrlaryndan geçer diýip, Space.com habar berýär.

Bäsleşik Ýeriň pes orbitasyna ýük äkitmek we getirmek üçin elýeterli, pilotsyz ulag döretmäge gönükdirilendir. Hytaýda NASA-dan görelde almak hem-de ylmy-barlag institutlary we önümçilik kompaniýalaryny şeýle apparatyň döredilişine çekmek kararyna geldiler. Teklip edilen wariantlardan ikisi, şol sanda häzirki wagtda düşünjäniň möhüm barlagyndan geçýän Haolong taslamasy saýlandy.
Kosmos gämisiniň esasy wezipesi - Tiangong orbital stansiýasyna goldaw bermekdir. Häzirki wagtda oňa tabşyrygyny tamamlandan soň, galyndy zibiller  ýüklengi ýagdaýda atmosferada  ýakylýan Týançou gämileri hyzmat edýär.
Synaglaryň ähli netijeleri ekipaž bilen bilelikde pilotly dolandyrylýan Shenzhou gämilerinde Ýere gaýtarylyp getirilýär, bu bolsa boş ýeri çäklendirip, oňaýsyzlyk döredýär.
Bar bolan maglumatlara görä, Haolongyň uzynlygy 10 metr we ini 8 metr, şattlyň ýük göterijilik ukyby 1,8 tonna bolar, bu Russiýanyň “Progressi” ýaly şuňa meňzeş ulaglaryňkydan azdyr. Şeýle-de bolsa, gämi köp gezek ulanmak üçin niýetlenendir.
NASA-nyň eýýäm şuňa meňzeş taslamasy bar - Sierra kompaniýasynyň Dream Chaser gämisi hem raketa arkaly orbita iberiler we şondan soň awtomatiki usulda uçuş-gonuş zolagyna gonar. Dream Chaser-iň ilkinji uçuşyny 2025-nji ýylda amala aşyrmak meýilleşdirilýär.


22.03.2026 15:08
2.2k+

Marsda ilkinji gezek ýakut we sapfir emele getirýän mineral tapyldy

"Perseverance" mars apparaty Marsda ilkinji gezek korundyň — Ýer ýüzünde ýakut (rubin) we sapfirleriň emele gelmegine sebäp bolýan mineralyň spektral alamatlaryny ýüze çykardy. Bu yzlar Ýezero krateriniň gyrasyndaky dag jynslarynda tapyldy...

22.03.2026 03:49
3k+

«Şençžou-21» ekipažy orbitada ilkinji «kosmos» pomidorlarynyň hasylyny ýygdy

Hytaýyň «Týangun» orbital stansiýasyndaky «Şençžou-21» missiýasynyň ekipažy «kosmos pomidorlarynyň» ilkinji hasylynyň üstünlikli ýygnalandygyny habar berdi. Hytaýyň merkezi telewideniýesiniň (CCTV) maglumatyna görä, astronawtlar aeroponika desgasynyň kömegi bilen "çerri" pomidorlary ösdürip ýetişdirdiler...

18.03.2026 14:50
2.7k+

Älem toruny öwrenjek dünýädäki iň uly teleskopyň gurluşygyna başlandy

Älemiň iň ägirt gurluşlarynyň biri bolan «älem toruny» (cosmic web) öwrenmek üçin niýetlenen MOTHRA teleskopynyň gurluşygyna başlandy. Bu enjam galaktikalaryň arasynda ýerleşýän we garaňky materiýanyň ýaýrawyny görkezýän gazyň örän gowşak şöhlelenmesini hasaba alar...

17.03.2026 15:50
1.6k+

Hytaý raketasy Ýeriň ýüzüne gözegçilik edýän hemrany orbita çykardy

Hytaýyň «Çançžen-6A» («Beýik ýöriş-6A») raketa göterijisi ýekşenbe güni raýat maksatlary üçin niýetlenen «Ýaogan-50 02» atly Ýere uzakdan aralykdan gözegçilik ediji hemrany orbita çykardy diýip, CGTN teleýaýlymy habar berdi...