Nanýan Tehnologiýa Uniwersitetiniň (NTU Singapore) alymlary dänäniň ölçegindäki mikrorobotlary oýlap tapdylar. Olar bedeniň içinde dermany barmaly ýerine eltmek üçin niýetlenendir.
Bu gurluşlar magnit meýdanlarynyň täsiri astynda hereket etmek bilen, derman serişdelerini öňünden kesgitlenen yzygiderlilikde goýbermek ukybyna eýedir we dört derman serişdesine çenli daşap bilýär, muny ozal lukmançylyk mikrorobotlary ýerine ýetirip bilmeýärdi.
Barlagçylar 1960-njy ýyllarda çykarylan “Hyýaly syýahat” (“Фантастическое путешествие”) filminden ylham aldylar. Şol filmde suwasty gäminiň ekipažy öýjügiň ölçegine çenli kiçeldilip, bir alymyň beýnisine ýeten zeperi aýyrmak üçin bedene goýberilýär.
“Ýarym asyr mundan ozal filmde hyýaly ýaly görünýän zat indi hakykata öwrülýär. Gerdejikler ýa-da sanjymlar ýaly, adaty derman serişdelerini iberiş usullary, derman serişdesini göni barmaly ýerine eltmek mümkinçiligi bilen deňeşdirilende, az netijeli görünýär"- diýip, taslamanyň ýolbaşçysy professor Lam Go Çžan belleýär.
Mikrorobotlar bedeniň içindäki çylşyrymly päsgelçilikleri ýeňip geçmäge mümkinçilik berýän magnit mikrobölejiklerini we polimerleri goşmak bilen, kompozit materiallardan ýasalýar.
Singapuryň Milli uniwersitet hassahanasynyň kliniki lukmany Leonard Ýeo täze önümiň minimal inwaziw proseduralarda ulanylýan kateterleriň ornuny tutjakdygyna ynanýar. Robotlar özbaşdak hereket edip, dermany gerekli ýerine eltip bilerler. Mundan başga-da, bedeniň içinde galyp, derman serişdelerini kem-kemden goýberip bilmek mümkinçiliginiň bardygy üçin bu enjamlar kateterlerden we stentlerden has ygtybarly bolar.
NTU toparynyň işinde indiki ädim robotlaryň miniatýurlaşdyrylmagydyr. Geljekde howply beýni çişleri, öt haltasynyň rak keseli we kolorektal rak ýaly çylşyrymly keselleri bejermekde ulanylyp bilner.
Häzir alymlar emeli beden agzaly çiplerde we haýwan modellerinde goşmaça gözlegler geçirmäge taýýarlanýar.
