Garward uniwersitetiniň alymlary 3,2 milliard ýyl ozal Ýere gaçan äpet meteoritiň irki mikroorganizmleriň ewolýusiýasynda möhüm faktor bolandygyny ýüze çykardylar. Bu täze açyş barada "Proceedings of the National Academy of Sciences"-e salgylanyp, CNN ýazýar.
S2 diýlip atlandyrylýan kosmos obýektiniň dinozawrlary ýok eden Çiksulub asteroidinden 50-200 esse uludygy bellendi.
Alymlar topary Mahonjwa daglarynda (Günorta Afrika) S2-iň gaçmagynyň geologiki yzlaryny, sferit elementleri bolan gaýalaryň gatlaklarynda meteoritler gaçanda emele gelýän mikroskopiki bölejikleri tapdylar.
Bu sferitleriň seljermesi, çaknyşygyň Ýer ýüzünde global üýtgeşmelere sebäp bolandygyny görkezdi.
Meteoritiň täsiri äpet sunamilere sebäp boldy we ummanlaryň ýokarky gatlaklaryny gaýnadyp, birnäçe aýlap asmany garaňkyladan tozan we galyndylary çykardy.
Gözlegçi Nadi Drabonyň sözlerine görä, şol döwürdäki ummanlar häzirkisinden düýpgöter tapawutly eken: demriň köp bolmagy sebäpli, olar ýaşyl bolupdyr, içindäki ýaşaýyş gaty az eken. Diňe bir öýjükli bakteriýalar we arheýalar bolupdyr. Suwda ýokumly maddalar az bolup, ýaşaýşyň ösüşi haýaldy. Şeýle-de bolsa, betbagtçylyk bir öýjükli organizmleriň köpelmegine uly goldaw berdi. Ummanyň düýbünden tapylan demir we meteoritden çykan fosfor bakteriýalaryň ösmegi üçin güýçli katalizator boldy.
Arheý ummanlary ozal “biologiki çöllük” diýlip atlandyrylyp, Ewerest dagynyň dört esse ululygyndaky kosmos gaýasy bilen çaknyşmagy netijede ýaşaýşyň ösmegi üçin zerur “dökün” boldy diýip, alymlar belleýärler.
