NASA ýaşaýyş gözlegi üçin Ýupiteriň hemrasyna Europa Clipper stansiýasyny uçurdy

  • 16.10.2024 18:15
  • 3k+

Europa Clipper kosmos enjamy Ýupiteriň Ýewropa hemrasynda ýaşaýyş üçin ýaramly şertleriň bardygyny ýa-da ýokdugyny öwrenmek üçin kosmosa iberildi. Bu barada NASA-nyň metbugat gullugy habar berýär.

Zond SpaceX kompaniýasynyň Falcon Heavy agyr raketa göterijisiniň kömegi bilen uçuryldy. Europa Clipper ABŞ-nyň Gündogar kenarynyň wagty bilen 12:06-da (Aşgabat wagty bilen 21:06) Floridanyň Kanaweral burnundaky Kennedi kosmos merkezinden ugrady. Ilkibaşda uçuş 10-njy oktýabra meýilleşdirilipdi, ýöne “Milton” tupanynyň netijeleri sebäpli möhlet yza süýşürildi.
Enjam 2030-njy ýylyň aprel aýynda Ýupiteriň orbitasyna çykmak üçin, takmynan, 2,9 mlrd km ýol geçmeli. Kosmos enjamy Ýewropanyň töwereginde ylmy uçuşlaryny 2031-nji ýylda başlar. Zond radarlar, kameralar, ýylylygy ölçemek üçin gural ýaly ylmy gurallaryň iň çylşyrymly toplumy bilen üpjün edildi.
Europa Clipper-iň üç esasy ylmy maksady hemranyň buz örtüginiň galyňlygyny kesgitlemekden, buzasty ummanyň düzümini we geologiýasyny öwrenmek ybarat.

“Eger missiýa Ýewropanyň ýaşamak üçin ýaramlydygyny kesgitlese, bu Gün ulgamymyzda we ondan daşary ýaşaýyş üçin çak edilişinden has köp dünýäniň bardygyny aňladyp biler” – diýlip, habarda aýdylýar.

Ýewropa Ýupiteriň planetadan uzaklygy boýunça altynjy hemrasydyr. Ol ençeme wagtlap Gün ulgamynda ýaşamak üçin iň ýaramly ýerleriň biri (Ýeri hasaba almazdan) hasaplandy. NASA-nyň Juno missiýasy 2024-nji ýylda taryhda ilkinji gezek jime-jik gözleg geçirdi. Netijeler Ýewropanyň buz üstüniň öň pikir edilenden az kislorod saklaýandygyny görkezdi.  


düýn 06:38
3.8k+

Alymlar öň näbelli bolan ýaşaýyş formasyny – gadymy Prototaxites organizmini açdylar

Kanadanyň Gaspe aýlagynyň kenaryndan tapylan sekiz metr uzynlykdaky ägirt uly gurluşlaryň ylma mälim bolmadyk, ýitip giden düýbünden başga bir ýaşaýyş formasydygy anyklandy. Bu barada Science žurnaly habar berýär...

24.02.2026 18:28
4.9k+

250 million ýyllyk deňiz amfibiýasynyň galyndylary mezozoý eýýamynyň ýyrtyjylary baradaky syrlary açdy

Alymlar mundan 60 ýyl ozal Awstraliýanyň demirgazyk-günbatar sebitinden tapylan we takmynan 250 million ýyl ozal ýaşap geçen deňiz amfibiýalarynyň galyndylaryny gaýtadan öwrendiler. Bu tapyndylar uzak wagtlap muzeý kolleksiýalarynda saklanyp, öwrenilmän galypdy...

24.02.2026 14:01
5.7k+

Hytaýda ýüz ýyl hyzmat etmäge ukyply batareýa döredildi: onuň düzümi tofuň suwuna çalymdaş

Hytaýly alymlar diňe bir howpsuz bolman, eýsem ekologiýa taýdan arassa bolan täze akkumulýator işläp düzdüler. Taslamanyň esasy artykmaçlygy — batareýanyň göwrümini ýitirmezden 120 müňden gowrak zarýad alyş-beriş sikline çydamagyndadyr...

23.02.2026 02:55
5.5k+

Alymlar Günüň ýüzünde tegmil tapanoklar: 2021-nji ýyldan bäri birinji gezek

Häzirki wagtda Günüň Ýere öwrülen tarapynda hiç hili tegmil görünmeýär diýip, Russiýanyň Ylymlar akademiýasynyň Kosmos barlaglary institutynyň Gün astronomiýasy laboratoriýasy habar berdi. «Häzirki pursatda Günüň ýüzünde hatda iň kiçijik tegmil hem görünmeýär...