NASA ýaşaýyş gözlegi üçin Ýupiteriň hemrasyna Europa Clipper stansiýasyny uçurdy

  • 16.10.2024 18:15
  • 3k+

Europa Clipper kosmos enjamy Ýupiteriň Ýewropa hemrasynda ýaşaýyş üçin ýaramly şertleriň bardygyny ýa-da ýokdugyny öwrenmek üçin kosmosa iberildi. Bu barada NASA-nyň metbugat gullugy habar berýär.

Zond SpaceX kompaniýasynyň Falcon Heavy agyr raketa göterijisiniň kömegi bilen uçuryldy. Europa Clipper ABŞ-nyň Gündogar kenarynyň wagty bilen 12:06-da (Aşgabat wagty bilen 21:06) Floridanyň Kanaweral burnundaky Kennedi kosmos merkezinden ugrady. Ilkibaşda uçuş 10-njy oktýabra meýilleşdirilipdi, ýöne “Milton” tupanynyň netijeleri sebäpli möhlet yza süýşürildi.
Enjam 2030-njy ýylyň aprel aýynda Ýupiteriň orbitasyna çykmak üçin, takmynan, 2,9 mlrd km ýol geçmeli. Kosmos enjamy Ýewropanyň töwereginde ylmy uçuşlaryny 2031-nji ýylda başlar. Zond radarlar, kameralar, ýylylygy ölçemek üçin gural ýaly ylmy gurallaryň iň çylşyrymly toplumy bilen üpjün edildi.
Europa Clipper-iň üç esasy ylmy maksady hemranyň buz örtüginiň galyňlygyny kesgitlemekden, buzasty ummanyň düzümini we geologiýasyny öwrenmek ybarat.

“Eger missiýa Ýewropanyň ýaşamak üçin ýaramlydygyny kesgitlese, bu Gün ulgamymyzda we ondan daşary ýaşaýyş üçin çak edilişinden has köp dünýäniň bardygyny aňladyp biler” – diýlip, habarda aýdylýar.

Ýewropa Ýupiteriň planetadan uzaklygy boýunça altynjy hemrasydyr. Ol ençeme wagtlap Gün ulgamynda ýaşamak üçin iň ýaramly ýerleriň biri (Ýeri hasaba almazdan) hasaplandy. NASA-nyň Juno missiýasy 2024-nji ýylda taryhda ilkinji gezek jime-jik gözleg geçirdi. Netijeler Ýewropanyň buz üstüniň öň pikir edilenden az kislorod saklaýandygyny görkezdi.  


düýn 16:19
2.2k+

Çybynlaryň «adam kastyna çykanyna» 1,8 million ýyl bolupdyr

Biologlar mör-möjekleriň DNK-syny seljerip, çybynlaryň adamy çakmak arkaly iýmitlenip başlamagynyň takmynan 1,8 million ýyl mundan ozal Günorta-Gündogar Aziýada ýüze çykandygy baradaky netijä geldiler. Çybynlar adam üçin iň wehimli mör-möjekler hasaplanylýar...

düýn 16:01
644

Alymlar metandan dermanlyk madda almagy öwrendiler

Alymlar metany derman öndürmekde ulanyp boljak çylşyrymly himiki maddalara öwürmegiň täze usulyny işläp düzdüler. Bu baradaky barlag Science Advances žurnalynda çap edildi. Taslamanyň esasy üstünligi – taryhda ilkinji gezek metandan gönüden-göni dimestrol maddasynyň alynmagydyr...

02.03.2026 14:41
3.9k+

Aý barha kiçelýär: bu geljekde oňa gonjak kosmonawtlar üçin howply bolup biler

Ýeriň hemrasy kem-kemden göwrümini ýitirýär, bu bolsa onuň gabygynda jaýryklaryň we gatlaklaryň emele gelmegine sebäp bolýar. Bu barada The Planetary Science Journal neşiri Smitson milli howa we kosmos muzeýiniň hünärmeni Koul Naýpaweriň barlaglaryna salgylanyp habar berýär...

28.02.2026 16:14
1.9k+

NASA Aýa gonmagy 2028-nji ýyla çenli yza süýşürdi

NASA ýarym asyrdan bäri ilkinji gezek astronawtlary Aýa düşürmegi 2027-nji ýyldan 2028-nji ýyla geçirdi. Karar «Artemis» Aý maksatnamasynyň düýpli guralmagy we ekipažy Aýyň üstüne ugratmazdan ozal howpsuzlyk ulgamlarynyň goşmaça barlaglaryny geçirmegiň zerurlygy bilen baglydyr...