NASA ýaşaýyş gözlegi üçin Ýupiteriň hemrasyna Europa Clipper stansiýasyny uçurdy

  • 16.10.2024 18:15
  • 3k+

Europa Clipper kosmos enjamy Ýupiteriň Ýewropa hemrasynda ýaşaýyş üçin ýaramly şertleriň bardygyny ýa-da ýokdugyny öwrenmek üçin kosmosa iberildi. Bu barada NASA-nyň metbugat gullugy habar berýär.

Zond SpaceX kompaniýasynyň Falcon Heavy agyr raketa göterijisiniň kömegi bilen uçuryldy. Europa Clipper ABŞ-nyň Gündogar kenarynyň wagty bilen 12:06-da (Aşgabat wagty bilen 21:06) Floridanyň Kanaweral burnundaky Kennedi kosmos merkezinden ugrady. Ilkibaşda uçuş 10-njy oktýabra meýilleşdirilipdi, ýöne “Milton” tupanynyň netijeleri sebäpli möhlet yza süýşürildi.
Enjam 2030-njy ýylyň aprel aýynda Ýupiteriň orbitasyna çykmak üçin, takmynan, 2,9 mlrd km ýol geçmeli. Kosmos enjamy Ýewropanyň töwereginde ylmy uçuşlaryny 2031-nji ýylda başlar. Zond radarlar, kameralar, ýylylygy ölçemek üçin gural ýaly ylmy gurallaryň iň çylşyrymly toplumy bilen üpjün edildi.
Europa Clipper-iň üç esasy ylmy maksady hemranyň buz örtüginiň galyňlygyny kesgitlemekden, buzasty ummanyň düzümini we geologiýasyny öwrenmek ybarat.

“Eger missiýa Ýewropanyň ýaşamak üçin ýaramlydygyny kesgitlese, bu Gün ulgamymyzda we ondan daşary ýaşaýyş üçin çak edilişinden has köp dünýäniň bardygyny aňladyp biler” – diýlip, habarda aýdylýar.

Ýewropa Ýupiteriň planetadan uzaklygy boýunça altynjy hemrasydyr. Ol ençeme wagtlap Gün ulgamynda ýaşamak üçin iň ýaramly ýerleriň biri (Ýeri hasaba almazdan) hasaplandy. NASA-nyň Juno missiýasy 2024-nji ýylda taryhda ilkinji gezek jime-jik gözleg geçirdi. Netijeler Ýewropanyň buz üstüniň öň pikir edilenden az kislorod saklaýandygyny görkezdi.  


düýn 15:17
4.5k+

Ýeriň iň gadymy derýasy tapyldy: ol dinozawrlar döwründen hem öň akypdyr

Alymlar Ýeriň iň gadymy derýasyny tapdylar. Live Science žurnalynyň maglumatyna görä, ol Awstraliýadaky Finke derýasy bolup çykdy. Arizona uniwersitetiniň geomorfology Wiktor Beýker bu derýa ulgamynyň ýaşynyň 300 bilen 400 million ýyl aralygyndadygyny, munuň bolsa onuň dinozawrlardan hem gadymydygyny aňladýandygyny aýdýar...

düýn 15:12
2.7k+

Alymlar uçuşdan soň astronawtlaryň beýnisiniň formasynyň üýtgeýändiginiň üstüni açdylar

Kosmosa uçuş astronawtlaryň bedenine täsir edip, olaryň myşsalarynyň ýitmegine, süňk dykyzlygynyň peselmegine we suwuklyk hem elektrolit deňagramlylygynyň bozulmagyna getirýär. Emma bu-da hemmesi däl. Alymlar mikrograwitasiýanyň täsirlerini öwrenenlerinden soň, älem giňişligine uçuşyň astronawtlaryň beýnisiniň gurluşyna täsir edýändigini-de anykladylar...

14.01.2026 10:20
2.3k+

Beýni bize hakyky däl-de, özüne oňaýly bolan görnüşi görkezýär

Beýni diňe duýgy organlaryndan duýduryşlary kabul etmeýär, ol olary mazaly işläp, üstüni ýetirýär we bolup geçýän zatlaryň aýdyň we oňaýly keşbini döredýär. Alymlaryň gelen bu netijesi «Nature Neuroscience» žurnalynda çap edildi...

11.01.2026 20:28
8.4k+

Liftde näme üçin dymylýar: alymlar ýapyk ýerde oňaýsyzlygyň sebäbini öwrendiler

Liftde nätanyş adamlaryň arasyndaky dymyşlyk şäher gurşawynda mejbury ýakynlyk şertlerine uýgunlaşdyrylan sosial gatnaşyklaryň aýratyn görnüşidir. Perm milli gözleg politehniki uniwersitetinden (RF) alym W.A. Botalow sosiologiýanyň we psihologiýanyň klassyk nazaryýetlerine esaslanyp, bu hadysanyň sebäplerini öwrendi...