NASA ýaşaýyş gözlegi üçin Ýupiteriň hemrasyna Europa Clipper stansiýasyny uçurdy

  • 16.10.2024 18:15
  • 3k+

Europa Clipper kosmos enjamy Ýupiteriň Ýewropa hemrasynda ýaşaýyş üçin ýaramly şertleriň bardygyny ýa-da ýokdugyny öwrenmek üçin kosmosa iberildi. Bu barada NASA-nyň metbugat gullugy habar berýär.

Zond SpaceX kompaniýasynyň Falcon Heavy agyr raketa göterijisiniň kömegi bilen uçuryldy. Europa Clipper ABŞ-nyň Gündogar kenarynyň wagty bilen 12:06-da (Aşgabat wagty bilen 21:06) Floridanyň Kanaweral burnundaky Kennedi kosmos merkezinden ugrady. Ilkibaşda uçuş 10-njy oktýabra meýilleşdirilipdi, ýöne “Milton” tupanynyň netijeleri sebäpli möhlet yza süýşürildi.
Enjam 2030-njy ýylyň aprel aýynda Ýupiteriň orbitasyna çykmak üçin, takmynan, 2,9 mlrd km ýol geçmeli. Kosmos enjamy Ýewropanyň töwereginde ylmy uçuşlaryny 2031-nji ýylda başlar. Zond radarlar, kameralar, ýylylygy ölçemek üçin gural ýaly ylmy gurallaryň iň çylşyrymly toplumy bilen üpjün edildi.
Europa Clipper-iň üç esasy ylmy maksady hemranyň buz örtüginiň galyňlygyny kesgitlemekden, buzasty ummanyň düzümini we geologiýasyny öwrenmek ybarat.

“Eger missiýa Ýewropanyň ýaşamak üçin ýaramlydygyny kesgitlese, bu Gün ulgamymyzda we ondan daşary ýaşaýyş üçin çak edilişinden has köp dünýäniň bardygyny aňladyp biler” – diýlip, habarda aýdylýar.

Ýewropa Ýupiteriň planetadan uzaklygy boýunça altynjy hemrasydyr. Ol ençeme wagtlap Gün ulgamynda ýaşamak üçin iň ýaramly ýerleriň biri (Ýeri hasaba almazdan) hasaplandy. NASA-nyň Juno missiýasy 2024-nji ýylda taryhda ilkinji gezek jime-jik gözleg geçirdi. Netijeler Ýewropanyň buz üstüniň öň pikir edilenden az kislorod saklaýandygyny görkezdi.  


düýn 18:38
5.4k+

Gýoteniň kolleksiýasyndaky ýantar daşynyň içinde 40 mln ýyl ozal gatap galan garynja tapyldy

Fridrih Şiller adyndaky Ýena uniwersitetiniň alymlary ýantar daşynyň içinde 40 million ýyl ozal gatap galan garynjany tapdy. Bu tapyndy meşhur nemes şahyry Iogann Wolfgang fon Gýoteniň kolleksiýasyndaky ýantar daşy öwrenilen wagty ýüze çykaryldy...

düýn 16:25
3.9k+

Kosmonawtlar üçin kir ýuwujy maşyn we duş kabinasy döredilýär

2026-njy ýylyň tomsunda Halkara kosmos stansiýasy (HKS) üçin niýetlenen kir ýuwujy maşynyň prototipiniň ýerüsti synaglaryna başlamak meýilleşdirilýär. Bu barada «Himiýa maşyn gurluşygynyň ylmy-gözleg instituty» paýdarlar jemgyýetiniň geljegi uly taslamalar bölüminiň başlygy Ýewgeniý Uýmanowa salgylanyp, TASS habar berýär...

düýn 14:31
2k+

Marsda öň Demirgazyk buzly ummandaky ýaly kän suwuň bolanlygy çaklanylýar

Alymlar Marsyň demirgazyk ýarym şarynda gadymy ummanyň kenar ýakasyny ýatladýan derýa hanalaryna meňzeş gurluşlary tapdylar. Bu barada Live Science neşiri habar berýär. Bern uniwersitetiniň hünärmenleri «ExoMars Trace Gas Orbiter», «Mars Express» we «Mars Reconnaissance Orbiter» orbita apparatlarynyň kameralarynyň kömegi bilen Mariner jülgesini içgin öwrendiler...

26.01.2026 22:13
3.5k+

Awstraliýanyň gadymy kengurulary 250 kg agrama garamazdan böküp bilipdirler

Alymlar mundan 13–30 müň ýyl ozal Awstraliýada ýaşan äpet kengurularyň 250 kilograma ýetýän agramyna garamazdan, böküp bilendiklerini anykladylar. Deňeşdirmek üçin aýtsak, häzirki döwrüň iň uly gyzyl kengurularynyň agramy 90 kilogramdan geçmeýär...