Alymlar şahta suwunyň galyndylaryny ulanmak arkaly, kagyz öndürmegiň çykdajylaryny azaltmagyň ýoluny tapdylar

  • 28.09.2024 14:00
  • 3.4k+

Permiň Milli barlag politehniki uniwersitetiniň (PNIPU) rus alymlary kagyz üýşmegini gaýtadan işlenen kislotaly şahta suwlarynyň galyndylary bilen utgaşdyryp, kagyz öndürmekde çykdajylary azaltmagyň ýoluny tapdylar. Bu barada ýokary okuw mekdebiniň metbugat gullugyna salgylanýan TASS habar berýär.

Adatça kagyzyň häsiýetlerini gowulandyrmak üçin kalsiý karbonaty bilen litiýniň garyndylary ulanylýar, ýöne olaryň önümçiligi gymmada düşýär we ekologiýa taýdan bähbitsiz.

“Litiý karbonatyny aýratynlykda almak kyn, gymmat we ekologiýa taýdan bähbitsiz. Onuň çykarylyp alynýan litiý gidroksidi daşky gurşawa zyýan ýetirýän, ikinji howply topara degişli maddadyr. Mundan başga-da, kalsiý we litiý karbonatlary himiki taýdan biri-biri bilen täsirleşmeýär, şonuň üçin maddalaryň biri-birine “ýelmeşegenligi” azalýar we kagyzyň pugtalygyna zyýan ýetýär ”- diýip, PNIPU-da bellediler. 

Alymlaryň täze ösüşi litiý we kalsiý bilen baý, gaýtadan işlenen kislotaly şahta suwlarynyň galyndylaryny ulanmaga mümkinçilik berýär.
Şahta suwuny arassalamak prosesi kalsiý karbonaty bilen litiý karbonatynyň garyndysyny öz içine alýan suspenziýany emele getirýär. Öň galyndy önümi hasaplanýan bu garyndy indi üýtgedilen kagyzy dolduryjy hökmünde ulanylýar.

"Täze material diňe bir kagyz öndürmek üçin çykdajylary azaltmak bilen çäklenmän, şahta suwlaryny arassalamakdan galyndylary gaýtadan işlemek meselesini hem çözýär "- diýip, hünärmenler bellediler .

PNIPU-nyň alymlarynyň ösüşi berk we ak, gowulaşan häsiýetli kagyzy almaga mümkinçilik berýär. Oýlap tapyş üçin eýýäm patent arzasy berildi.


düýn 10:20
1.9k+

Beýni bize hakyky däl-de, özüne oňaýly bolan görnüşi görkezýär

Beýni diňe duýgy organlaryndan duýduryşlary kabul etmeýär, ol olary mazaly işläp, üstüni ýetirýär we bolup geçýän zatlaryň aýdyň we oňaýly keşbini döredýär. Alymlaryň gelen bu netijesi «Nature Neuroscience» žurnalynda çap edildi...

11.01.2026 20:28
8.1k+

Liftde näme üçin dymylýar: alymlar ýapyk ýerde oňaýsyzlygyň sebäbini öwrendiler

Liftde nätanyş adamlaryň arasyndaky dymyşlyk şäher gurşawynda mejbury ýakynlyk şertlerine uýgunlaşdyrylan sosial gatnaşyklaryň aýratyn görnüşidir. Perm milli gözleg politehniki uniwersitetinden (RF) alym W.A. Botalow sosiologiýanyň we psihologiýanyň klassyk nazaryýetlerine esaslanyp, bu hadysanyň sebäplerini öwrendi...

11.01.2026 13:15
2.3k+

Alymlar pagtadan we yzgardan elektrik energiýasyny öndürmegiň usulyny tapdylar

Alymlar adaty pagta matasyny howadaky çyglylygy sorup alýan we ony elektrik energiýasyna öwürýän täze tehnologiýany işläp düzdüler. Interesting Engineering neşiriniň habar bermegine görä, bu üýtgedilen material batareýa talap etmezden, LED çyralaryny we pes kuwwatly elektron enjamlary 24/7 düzgüninde işledip bilýär...

11.01.2026 13:11
14k+

Alymlar Antarktidanyň buzunyň 500 metr aşagynda gizlenip ýatan "dünýäni" tapdylar

Alymlar Antarktidanyň Larsen buzluklarynyň aşagyndaky ýerasty derýada, 500 metr çuňlukda öň mälim bolmadyk täze bir ekoulgamy ýüze çykardylar. Bu açyş yklymyň gizlin suw ulgamlaryny we ýerasty derýalaryny öwrenmek üçin geçirilen ylmy işleriň barşynda amala aşyryldy...