Polşada keltleriň ýaşy 2300 ýyl bolan bürünç tuwulgasy tapyldy

  • 17.09.2024 11:32
  • 9.7k+

Warşawa arheologiýa muzeýiniň arheologlary şu ýylyň awgust aýynda takmynan ýaşy 2300 ýyl bolan keltleriň bürünç tuwulgasyny tapdylar. Bu tapyndy Warşawanyň takmynan 105 km demirgazygynda ýerleşýän Lysa-Gura arheologiki ýerinde tapyldy.

Konus görnüşli depesi bolan "berru" dizaýnynda ýasalan tuwulga öň deri ýa-da mata bilen örtülipdir. Ol eýesiniň ýokary derejesine, şeýle hem Ýewropanyň bu böleginde keltleriň ýaşandygyna şaýatlyk edýär.
Şu wagta çenli kelt taýpalary diňe Polşanyň günorta bölegi bilen baglanyşdyrylýardy. Bu taýpalar bu ýere takmynan b.e. öň 400-nji ýylda söwda ýollaryna we ýantar ýaly gymmat bahaly daşlaryň çeşmelerine gözegçilik etmek üçin göçüp gelipdirler.
Lysa-Guradaky gazuw-agtaryş işleri XIX asyrdan bäri dowam edýär we bu ýer köplenç hazyna rowaýatlary bilen baglanyşdyrylýar. Arheologlar tuwulgadan başga-da, Günorta Ýewropadan demir paltalar, gylyçlar, şaý-sepler we iş gurallary ýaly 300-den gowrak ýadygärlik tapdylar.


16.03.2026 15:20
1.6k+

Alymlar garynjalaryň Aýa görä ugur kesgitläp bilýändigini anykladylar

Myrmecia midas görnüşindäki buldog garynjalary gijelerine özboluşly "aý kompasy" arkaly ugurlaryny kesgitläp bilýärler. Current Biology žurnalynda çap edilen makalada alymlar şeýle netijä gelipdirler. Bu gije gezýän...

12.03.2026 19:17
4.5k+

Kamçatkadaky Şiweluç wulkanyndan 8 kilometr belentlige kül sütüni pürküldi

Şu gün günortanlar Kamçatkada ýerleşýän Şiweluç wulkanyndan deňiz derejesinden 8 kilometr belentlige çenli uzaboýuna kül sütüni pürküldi. Bu barada Russiýanyň Ylymlar akademiýasynyň Uzak Gündogar bölüminiň Wulkanologiýa we seýsmologiýa institutynyň KVERT topary habar berdi...

11.03.2026 21:31
2.1k+

Sýurihli alymlar süňkleri dikeltmek üçin gidrogel döretdiler

Sýurih uniwersitetiniň alymlary gidrogel implantatynyň kömegi bilen süňk dokumasyny dikeltmegiň täze tehnologiýasyny işläp düzdüler. Bu materialyň 97 göterimi suwdan ybarat bolup, ol želeni ýatladýan gurluşa eýedir...

11.03.2026 19:29
3.7k+

Alymlar suw aýylarynyň uzak ýaşamaga jogapkär genini gurçuklara göçürdiler

Fransiýanyň CNRS we INSERM ylmy-barlag edaralarynyň, şeýle-de Monpelýe uniwersitetiniň alymlary ylymda täze sahypa açan üýtgeşik tejribe geçirdiler. Tejribede dünýäniň iň çydamly jandary hasaplanylýan suw aýylarynyň (tihohodkalaryň) geni Caenorhabditis elegans diýlip atlandyrylýan gurçuklaryň genomyna göçürildi we netijede olaryň ömür dowamlylygyny artdyrmak başartdy...