Alymlar Nature žurnalynda çap bolan täze makalada gözegçilikleriň taryhynda iň gadymy galaktikanyň tapylandygyny tassykladylar. JADES-GS-z14-0 galaktikasynyň Uly partlamadan 300 million ýyl geçmänkä-de bardygy bellendi.
2024-nji ýylyň ýanwar aýynda Jeýms Uebb kosmos teleskopynyň NIRSpec spektrografy bu galaktikany on sagada golaý synlady. Alnan maglumatlar iň uzakdaky galaktika üçin täze rekord bolan 14,32 gyzyl üýtgemesini görkezdi. NIRSpec enjamy ýyldyzlar kimin beýleki çeşmeleriň täsirini hasaba almazdan, gyzyl üýtgemäni kesgitleýär.
Italiýadaky Scuola Normale Supérieure-yň astronomy Stefano Karniani we Arizona uniwersitetiniň astronomy Kewin Haýnlaýn JADES-GS-z14-0 galaktikasynyň öz häsiýetleri boýunça Älemiň şeýle irki döwürlerinde bolmaly däldigini düşündirdiler. Bu galaktikanyň gerimi azyndan 1600 ýagtylyk ýylydyr, massasy bolsa birnäçe ýüz million Gün massasydyr.
Galaktika köp sanly ýyldyzlaryň emele gelmegini talap edýän köp mukdardaky tozany we agyr elementleriň bolmagy bilen alymlary geň galdyrdy. Bu ýyldyzlaryň we galaktikalaryň ewolýusiýasynyň häzirki teoriýalaryna şübhe döredýär. “Jeýms Uebb” kosmos teleskopynyň älemiň uzak geçmişine göz aýlamaga we ylym üçin täze syrlary açmaga mümkinçilik döredendigini aýdyp bileris.
