Alymlar balyk galyndylaryndan biologiki dargap bilýän plastmassa öndürmek üçin täze tehnologiýany oýlap tapdylar.
Bu oýlap tapyş Russiýanyň Ylymlar akademiýasynyň Sibir bölüminiň Krasnoýarsk ylmy merkeziniň hünärmenleri tarapyndan beýan edildi.
Barlagçylar balyk ýagy ýaly, dürli uglerod substratlaryndan poligidroksialkanoatlary (PGA) sintezlemäge ukyply Cupriavidus necator-yň bakteriýalaryny ulandylar.
Synaglaryň dowamynda balyk galyndylarynyň üç görnüşi öwrenildi: Baltika deňziniň külkesiniň galyndylary, Atlantika deňziniň skumbriýasy we kakadylan şprot önümçiliginiň galyndylary. Üç görnüşiň üçüsi hem bakteriýalary ýetişdirmek üçin amatly bolup çykdy, ýöne tüssä kakadylan şprot iň gowy netijeleri görkezdi.
48 sagadyň dowamynda bakteriýalar galyndylaryň 60% -ini polimere öwürdi, 72 sagatda bolsa - 70% -ini öwürdi. Täze balyklardan gomopolimer, kakadylan balyklardan has ösen sopolimer alyndy. Alnan materiallaryň ýokary derejeli kristallylygy (71% -e çenli) we ereýiş temperaturasy, takmynan, 160℃, bu bolsa olary köp zatda ulanmaga ýaramly edýär.
Täze tehnologiýa diňe bir balyk galyndylaryny gaýtadan işlemek meselesini çözmäge mümkinçilik bermän, ekologiýa taýdan arassa we biologiki dargap bilýän plastmassany döretmäge mümkinçilik berýär. Krasnoýarskly alymlarynyň ösüşi daşky gurşawyň plastik galyndylar bilen hapalanmagyna garşy göreşde ýene bir ädim bolup biler.
