Kembrijde CO₂-ni peýdaly çig mala öwürýän “emeli ýaprak” döretdiler

  • 11.11.2025 15:19
  • 4k+

Kembrij uniwersitetiniň alymlary Gün şöhlesiniň täsiri astynda kömürturşy gazyny (CO₂) we suwy peýdaly himiki maddalara öwrüp bilýän ýarym sintetik “emeli ýapragy” döredendiklerini habar berdiler. Bu enjam tebigy fotosinteziň iş prinsipini gaýtalaýar we zäherli katalizatorlary ulanmaýar, şonuň bilen hem ekologiýa taýdan arassa hasaplanýar diýip, SciTechDaily ýazýar.

Ulgam organiki ýarymgeçirijileri bakteriýalaryň fermentleri bilen utgaşdyrýar we daşarky energiýa çeşmesine zerurlyk duýmazdan işleýär. Ilkinji gezek ony 24 sagatlap üznüksiz işledip boldy, bu bolsa şeýle görnüşdäki tehnologiýalar üçin rekord bolup durýar. Reaksiýa üçin CO₂ hatda gazlandyrylan içgiler ýaly, suwdaky erän görnüşden hem alyp bolýar.
Netijede formiat emele gelýär – ol köp sanly himiki önümleriň öndürilişinde başlangyç çig mal hökmünde giňden ulanylýar. Netijede dessine derman ýa-da hojalyk himiýasy ýaly taýýar önümler alynmasa-da, alymlar bu tehnologiýanyň “ýaşyl” senagat ugruna tarap möhüm ädim bolup biljekdigini belleýärler.
Himiýa senagaty häzirki wagtda dünýä boýunça parnik gazlarynyň takmynan 6%-iniň çeşmesi hökmünde görkezilýär. Barlagçylaryň pikiriçe, şeýle “emeli ýapraklaryň” senagatda giňden ulanylmagy uglerod yzyny azaltmaga, energiýa howpsuzlygyny üpjün etmäge we durnukly önümçilige geçişi çaltlaşdyrmaga kömek eder.


10.02.2026 13:53
3.2k+

Beýik Britaniýada batareýa bilen işleýän ilkinji ýolagçy otlusy ulanmaga berildi

Beýik Britaniýada sap batareýa bilen işleýän ilkinji ýolagçy otlusy ulanmaga berildi. Interesting Engineering neşiriniň habar bermegine görä, otly «Great Western Railway» (GWR) operatorynyň «Greenford» şahasyna yzygiderli gatnawlara başlady...

06.02.2026 23:24
1.4k+

YouTube-da wideolaryň awtomatik EA-dublýažy ähli ulanyjylar üçin elýeterli boldy

YouTube wideo hyzmaty emeli aňyň esasynda awtomatik dublýaž funksiýasy üçin birnäçe täzelenmeleri yglan etdi. Indi bu hyzmat ähli ulanyjylar üçin elýeterli we 27 dili goldaýar. YouTube 2024-nji ýylda emeli aň arkaly awtomatik ses bermek funksiýasyny tanyşdyryp, ony diňe synag toparyndaky awtorlar üçin elýeterli edipdi...

02.02.2026 21:53
4.5k+

Dikuçaryň ganatyny uçuş wagtynda üýtgedýän nurbat synagdan üstünlikli geçdi

Germaniýanyň awiasiýa we kosmos merkeziniň (DLR) alymlary dikuçaryň ganatyny göni uçuş wagtynda üýtgedýän täze nurbaty üstünlikli synagdan geçirdiler. Aerodinamiki turbadaky synaglar bu täze tehnologiýanyň dikuçar gonan wagty galmagaly 7 desibel azaldýandygyny we agram düşen wagty titremäni iki esse peseldýändigini subut etdi...

02.02.2026 15:46
4.7k+

Ýaponiýada «akula hamly» uçar synagdan geçirildi

Ýaponiýanyň Aerokosmiki barlaglar agentligi (JAXA) uçarlaryň korpuslaryny gapyrga görnüşde reňklemek tehnologiýasyny işläp düzdi we ony synagdan geçirip başlady. Bu barada jaxa.jp saýty habar berýär. Akulanyň hamyny...