Kembrijde CO₂-ni peýdaly çig mala öwürýän “emeli ýaprak” döretdiler

  • 11.11.2025 15:19
  • 4k+

Kembrij uniwersitetiniň alymlary Gün şöhlesiniň täsiri astynda kömürturşy gazyny (CO₂) we suwy peýdaly himiki maddalara öwrüp bilýän ýarym sintetik “emeli ýapragy” döredendiklerini habar berdiler. Bu enjam tebigy fotosinteziň iş prinsipini gaýtalaýar we zäherli katalizatorlary ulanmaýar, şonuň bilen hem ekologiýa taýdan arassa hasaplanýar diýip, SciTechDaily ýazýar.

Ulgam organiki ýarymgeçirijileri bakteriýalaryň fermentleri bilen utgaşdyrýar we daşarky energiýa çeşmesine zerurlyk duýmazdan işleýär. Ilkinji gezek ony 24 sagatlap üznüksiz işledip boldy, bu bolsa şeýle görnüşdäki tehnologiýalar üçin rekord bolup durýar. Reaksiýa üçin CO₂ hatda gazlandyrylan içgiler ýaly, suwdaky erän görnüşden hem alyp bolýar.
Netijede formiat emele gelýär – ol köp sanly himiki önümleriň öndürilişinde başlangyç çig mal hökmünde giňden ulanylýar. Netijede dessine derman ýa-da hojalyk himiýasy ýaly taýýar önümler alynmasa-da, alymlar bu tehnologiýanyň “ýaşyl” senagat ugruna tarap möhüm ädim bolup biljekdigini belleýärler.
Himiýa senagaty häzirki wagtda dünýä boýunça parnik gazlarynyň takmynan 6%-iniň çeşmesi hökmünde görkezilýär. Barlagçylaryň pikiriçe, şeýle “emeli ýapraklaryň” senagatda giňden ulanylmagy uglerod yzyny azaltmaga, energiýa howpsuzlygyny üpjün etmäge we durnukly önümçilige geçişi çaltlaşdyrmaga kömek eder.


düýn 15:08
2.6k+

Adamyň ýüz hereketlerini gaýtalaýan robot döredildi

Täze robot söhbetdeşiniň ýüz keşbiniň nähili boljakdygyny öňünden duýýar we 11 dilde dodak hereketlerini gaýtalaýar. Kolumbiýa uniwersitetiniň alymlary robotlara adamyň başdan geçirip duran ýagdaýyndaky dodak we ýüz hereketlerini sinhronlaşdyrmaga mümkinçilik berýän tehnologiýany hödürlediler...

16.01.2026 15:42
2.1k+

Hytaýly inženerler kagyz galyňlygyndaky Gün batareýasyny döretdiler

Hytaýdaky Suçžou uniwersitetiniň alymlary galyňlygy kagyza deň bolan çeýe Gün batareýasyny döretdiler. Batareýa köp gatlakly gurluşa esaslanýar we TASS-yň Hytaýyň Merkezi Telewideniýesine salgylanyp berýän habaryna görä, özünde kristal kremniýniň we perowskitiň örän inçe gatlaklaryny birleşdirýär...

16.01.2026 15:07
2.2k+

Koreýaly alymlar aýna ýaly agaçdan penjire ýasadylar. Ol ultramelewşe şöhleleri saklaýar we ýagtylygy kadalaşdyrýar

Günorta Koreýanyň Hanbat Milli uniwersitetiniň we Konju Milli uniwersitetiniň ylmy işgärleri elektrik toguna birikdirilmezden ýagtylyk derejesini özbaşdak kadalaşdyrmaga we  ultramelewşe şöhlelerinden goramaga ukyply akylly penjire döretdiler...

14.01.2026 10:51
2.7k+

Akylly pyçaklar we «janly» suratlar: CES 2026-da tehnologiýa innowasiýalary

Geçen hepde Las-Wegasda CES 2026 halkara sarp ediş elektronika sergisi tamamlandy. Şu ýyl çäre 150 müň töweregi myhmany we öz soňky önümlerini hödürlän dört müňden gowrak tehnologiýa kompaniýasynyň wekillerini özüne çekdi...