Ata-babalarymyz çylşyrymly şekilleri baryp 51 müň ýyl mundan ozal çekip başlapdyrlar

  • 09.07.2024 10:24
  • 10k+

Awstraliýaly alymlar Indoneziýanyň Sulawesi adasynda ýaşy 51 müň ýyldan gowrak bolan gaýa suratlaryny tapdylar. Nature žurnalynda çap edilen barlagyň netijeleri irki sungatyň taryhyna gaýtadan göz aýlamaga mejbur edýär.

Bu açyş Maros-Pangkep gowaklar toplumynda we Leang Karampuang gowagynda edildi.
Ozal gaýa suratlarynda ilkinji kompozisiýalar 10-14 müň ýyl ozal peýda bolupdyr diýip hasaplanylýardy. Emma Sulaweside awçylaryň we babirussa doňuzlarynyň şekilleri ýaly, täze tapyndylar ata-babalarymyzyň kompozisiýa döretmek sungatyny has ir özleşdirendigini subut edýär.
Barlagçylar ýerdäki hekli gatlaklary öwrenmek bilen, suratlaryň ýaşyny kesgitlemek üçin radiouglerod sene kesgitleýiş usulyny ulandylar. Tapyndylar gadymy suratkeşleriň eýýäm 51 000 ýyl ozal wakany beýan edip biljek çylşyrymly şekilleri döredip başlandyklaryny görkezýär.
Bu açyş irki sungatyň ösüşi baradaky nazaryýetleri puja çykaryp, adamzat medeniýetiniň taryhdan öňki döwürde nähili ösendigi barada täze sowallary döredýär.


düýn 16:43
2k+

«Ylmy Oskar»: Körlüge garşy gen terapiýasyny döredijiler $3 mln möçberinde baýraga mynasyp boldy

Molekulýar biolog Jin Bennet, oftalmolog Albert Maguaýr we lukman, professor Ketrin Haý nesilden-nesle geçýän körlügi bejermekde ulanylýan we ABŞ-da ilkinji tassyklanan gen terapiýasyny işläp düzendikleri......

düýn 10:16
2.1k+

Antibiotikleriň ýerine wiruslar: mergen bakteriýalar howply infeksiýalara garşy göreşde has netijelidigini subut etdi

Bakteriýalaryň antibiotiklere garşy durnuklylygy artýan mahalynda, alymlar mikroorganizmleri öldürýän tebigy wiruslar bolan bakteriofaglary däp bolan bejerginiň iň geljegi uly alternatiwasy hökmünde göz öňünde......

19.04.2026 23:37
4.5k+

Neandertallaryň çagalary häzirki zaman çagalardan tiz ýetişipdir

Paleoantropologlar neandertal çagalarynyň irki ýaşlarda häzirki zaman çagalaryna garanyňda has çalt ösendiklerini anykladylar. Olar Ysraýyldaky Amud gowagynda tapylan çaga ystyhanyny gaýta öwrenenlerinden soň......

19.04.2026 23:10
1.6k+

Fizikler taryhda ilkinji gezek bölejikleriň boşlukdan döreýşini hasaba aldylar

ABŞ-nyň Brukheýwen milli barlaghanasynyň fizikleri bölejikleriň wakuumdan nähili döräp bilýändigine ilkinji gezek janly şaýat boldular. Bu tejribe ýokary energiýaly protonlaryň biri-biri bilen çakyşdyrylýan......