Indi almazyň emele gelmegi üçin milliardlarça ýyl gerek bolmaz. Alymlar ony 150 minutda ýetişdirdiler

  • 28.04.2024 15:16
  • 23k+

Günorta Koreýanyň hünärmenleriniň ýolbaşçylygyndaky halkara alymlar topary almazy bary-ýogy 2,5 sagadyň dowamynda ösdürip ýetişdirmegiň usulyny oýlap tapdylar diýip, Hi-Tech ýazýar.

Ýeriň astyndaky aşa agyr şertlerde milliardlarça ýyllap emele gelýän tebigy almazlardan tapawutlylykda, täze usul otag basyşynda emeli almazlary sanlyja minutlarda döretmäge mümkinçilik berýär.
Munuň üçin hünärmenlere henizem ýokary temperatura, takmynan 1025 dereje gerek bolsa-da, deňiz derejesiniň basyşyna deň bolan, 1 atmosferanyň basyşy bilen 150 minutda üznüksiz almaz plýonkasy emele geldi, bu ozal talap edilýän basyşdan on müňlerçe esse azdyr.
Sintetik almaz köp sanly önümçilik proseslerine, elektronika we hatda kwant kompýuterlerine hem gerek, ýöne öňki çemeleşmeler boýunça olary öndürmek üçin birnäçe gün gerek we has köp basyş gerek bolýar. Eger täze tehnologiýa öz kuwwatyny durmuşa ornaşdyrsa, almaz almak prosesi has çalt we netijeli bolar.
Täze usulyň syry grafit goşulyp, gazyň täsirine sezewar edilen suwuk metallaryň ýörite garyndysyny ulanmakdan ybaratdyr. Munuň netijesinde gazyň uglerod atomlary almazyň gurluşyna geçip, “hatara düzülýär”.


düýn 10:20
2.1k+

Beýni bize hakyky däl-de, özüne oňaýly bolan görnüşi görkezýär

Beýni diňe duýgy organlaryndan duýduryşlary kabul etmeýär, ol olary mazaly işläp, üstüni ýetirýär we bolup geçýän zatlaryň aýdyň we oňaýly keşbini döredýär. Alymlaryň gelen bu netijesi «Nature Neuroscience» žurnalynda çap edildi...

11.01.2026 20:28
8.2k+

Liftde näme üçin dymylýar: alymlar ýapyk ýerde oňaýsyzlygyň sebäbini öwrendiler

Liftde nätanyş adamlaryň arasyndaky dymyşlyk şäher gurşawynda mejbury ýakynlyk şertlerine uýgunlaşdyrylan sosial gatnaşyklaryň aýratyn görnüşidir. Perm milli gözleg politehniki uniwersitetinden (RF) alym W.A. Botalow sosiologiýanyň we psihologiýanyň klassyk nazaryýetlerine esaslanyp, bu hadysanyň sebäplerini öwrendi...

11.01.2026 13:15
2.3k+

Alymlar pagtadan we yzgardan elektrik energiýasyny öndürmegiň usulyny tapdylar

Alymlar adaty pagta matasyny howadaky çyglylygy sorup alýan we ony elektrik energiýasyna öwürýän täze tehnologiýany işläp düzdüler. Interesting Engineering neşiriniň habar bermegine görä, bu üýtgedilen material batareýa talap etmezden, LED çyralaryny we pes kuwwatly elektron enjamlary 24/7 düzgüninde işledip bilýär...

11.01.2026 13:11
14k+

Alymlar Antarktidanyň buzunyň 500 metr aşagynda gizlenip ýatan "dünýäni" tapdylar

Alymlar Antarktidanyň Larsen buzluklarynyň aşagyndaky ýerasty derýada, 500 metr çuňlukda öň mälim bolmadyk täze bir ekoulgamy ýüze çykardylar. Bu açyş yklymyň gizlin suw ulgamlaryny we ýerasty derýalaryny öwrenmek üçin geçirilen ylmy işleriň barşynda amala aşyryldy...