Alymlar Gün ulgamyna düşünmäge kömek edip biljek Plutonyň orbitasynyň daşyndaky gipotetiki jisim bolan dokuzynjy planetanyň gözlegini dowam etdirýärler. Alymlar Gün ulgamynyň gurluşyna, şeýle-de onuň emele gelşine we ewolýusion proseslere düşünmekde kömek edip biljek obýektiň ýerleşip biläýjek ýerlerini azaltmak maksady bilen gözleg geçirdiler. Bu barada Universal Today neşiri ýazýar.
“Biz dokuzynjy planetanyň bolup biljek ýerlerini öwrenýäris. Pan-STARRS-dan alnan maglumatlary ulanýan soňky işimiz asmanyň iň uly meýdanyny gurşap aldy” diýip, Kaliforniýanyň tehnologiýa institutynyň astronomiýa professory we gözlegiň esasy awtory Maýk Braun gürrüň berdi.
Pan-STARRS – Gawaýi uniwersitetinde panorama teleskoply astronomiki ulgam. Alymlar dokuzynjy planetanyň ýerleşýän ýerlerini anyklamak üçin onuň maglumatlaryny ulandylar we öňki 78 warianty ret etdiler. Şeýle-de, olar planetanyň ululygyna we orbitasyna baha berdiler – takmynan, 500 astronomiki birlik we Ýerden 6,6 esse uly.
“Men LSST dokuzynjy planetany tapmaga kömek eder diýip pikir edýärin. Ol bir ýyldan ýa-da iki ýyldan işe giriziler we gözleg giňişliginiň has uly bölegini gurşap alar” diýip, Braun aýtdy.
LSST günorta asmany we Gün ulgamynyň obýektlerini, şeýle-de gara materiýany, gara energiýany we Akmaýanyň ýoluny öwrener.
Eger dokuzynjy planeta tapylsa, ol Gün ulgamynda ululygy boýunça bäşinji we Ýer bilen Uranyň arasynda massasy bolan ýeke-täk planeta bolar.
Dokuzynjy planeta baradaky çaklamalar 1846-njy ýylda Neptun açylandan soň peýda boldy. 2016-njy we 2017-nji ýyllarda täze subutnamalar peýda boldy, olaryň ilkinjileriniň awtory Maýk Braundyr. Häzirki gözleg dokuzynjy planetanyň bolup biljek ýerlerini azaltdy. Braun: “Köp subutnama dokuzynjy planetanyň bardygyny görkezýär. Ol Gün ulgamynyň daşky bölegindäki obýektleriň orbitalarynyň başgaça düşündirip bolmajak aýratynlyklaryny düşündirýär” diýip belleýär.
