Aziýada hek döwrüniň iň uly dinozawry anyklanyldy

  • 21.02.2024 06:23
  • 5.8k+

RYA-nyň A.A.Borisýak adyndaky paleontologiýa instituty öz saýtynda Sibir psittakozawrynyň kelle süňküniň öwrenilişiniň netijelerini habar berdi. Gözlege görä, Aziýada hek döwründe (129,4-113,0 mln ýyl mundan ozal) psittakozawrlar giňden ýaýran we agalyk ediji jandarlar bolupdyr. Bu barada news-m.ru belleýär.

Sibir psittakozawry 1953-nji ýylda Kemerowo sebitinde tapyldy. Dinozawrlaryň bu görnüşi Gündogar Aziýadaky, esasanam, Mongoliýadaky we Hytaýdaky tapyndylaryň üsti bilen mälimdi. Psittakozawrlar 130-100 mln ýyl mundan ozal ýaşap geçipdirler.
1997-nji ýylda Şestakowo obasynyň töwereklerinde psittakozawrlaryň gowy saklanan jübüt skeleti tapyldy we ol “Romeo we Juletta” diýlip atlandyryldy. Soňrak onuň Sibir psittakozawry - Psittacosaurus sibiricus hökmünde häsiýetlendirilen täze biologiki görnüşdigi kesgitlenildi.
2014-nji ýylda dürli ululykdaky 12 sany psittakozawr skeleti tapyldy we bu paleontologlara dinozawrlaryň ýaş bilen baglanyşykly üýtgeýşini öwrenmäge mümkinçilik berdi. Kompýuter tomografiýasynyň kömegi bilen 2014-nji ýylda tapylan psittakozawrlaryň iki kelle süňki öwrenildi – ýaş we uly. Bu hem Sibir psittakozawrynyň kelle süňküniň jikme-jik anatomiýasy barada täze maglumatlary berdi.


düýn 22:33
4.1k+

Yrakda Aleksandr Makedonskiniň ýiten şäheriniň anyk ýeri kesgitlendi

Yragyň günortasynda ylmy gözlegçiler Aleksandr Makedonskiý tarapyndan esaslandyrylan port şäheri — Tigrdäki Aleksandriýanyň ýerleşýän ýerini anyklamagy başardy. Ol asyrlaryň dowamynda ýazuw çeşmelerinden mälim bolsa-da, birmeňzeş atly birnäçe şäheriň bolmagy sebäpli, onuň anyk ýerleşýän nokady jedelli mesele bolup galypdy...

düýn 17:42
2.6k+

Azyk önümleriniň ýaramlylyk möhletini uzaldýan plýonka oýlanyp tapyldy

Öz üstündäki mikroplaryň tas 100 göterimini ýok etmäge ukyply, azyk önümlerini gaplamak üçin niýetlenen innowasion material döredildi. Bu täzelik önümleriň saklanyş möhletini artdyrmaga we iýmitden zäherlenmek töwekgelçiligini azaltmaga mümkinçilik berer diýip, Tomsk döwlet uniwersitetiniň (TDU) saýtynda habar berilýär...

düýn 02:25
4.2k+

Türkmen himikleri ekologiýa taýdan has arassa sement öndürmegiň usulyny tapdylar

Türkmen alymlary taýýar materialyň hilini ýitirmezden, çig malyň we ýangyjyň sarp edilişini azaltmaga mümkinçilik berýän, mineral goşundylaryň paýy ýokarlandyrylan portlandsement öndürmegiň tehnologiýasyny işläp düzdüler...

05.02.2026 16:20
7.9k+

Ispaniýada taryhda iň kiçijik dinozawrlaryň biri tapyldy

Ispaniýanyň demirgazygynda paleontologlar dinozawryň täze görnüşini — irki hek döwrüniň iň kiçi ornitopodlarynyň biri bolan Foskeia pelendonum diýlip atlandyrylan görnüşi ýüze çykardy. Bu jandaryň boýy ýarym metrden geçmeýär, emma onuň kelleçanagynyň gurluşy örän çylşyrymly we ewolýusion taýdan ösen bolup çykdy...