Asmanyň rentgen görnüşi. Astronomlar älemi täze bir nukdaýnazardan görkezdiler

  • 16.02.2024 20:42
  • 14k+

Maks Plank adyndaky Ýerden daşarky fizika institutynyň eROSITA konsorsiumynyň astronomlary asmanyň rentgen şöhlesinde nähili görünýändigini görkezdiler.

Nowini Yu neşiriniň habar berşi ýaly, alymlar eROSITA teleskopy arkaly düzülen rentgen asmanynyň täze kartasyny hödürlediler. Onda rentgen şöhleleriniň 900 000 dürli çeşmesi barada maglumat bar, bu rentgen astronomiýasynyň tutuş taryhynda ýüze çykarylandan birnäçe esse köpdür.
Rentgen astronomiýasy älemdäki iň güýçli hem-de aldym-berdimli hadysalary we obýektleri öwrenmäge mümkinçilik berýär. Olara ýagty kwazarlar, adatdan daşary partlamalar, galaktikalaryň arasynda gyzgyn gaz akymlary we gyzgyn ýaş ýyldyzlar degişlidir.
eROSITA Spektrum-RG hemrasyndaky ýumşak rentgen şöhleli  teleskop. Onuň ERASS1 diýlip atlandyrylýan ilkinji asman gözlegi 2019-njy ýylyň 12-nji dekabryndan 7 aýyň dowamynda geçirildi. Netijede, rentgen asmanynyň ýarysyny gurşaýan maglumatlar toplumy alyndy.
Rentgen asmanynyň täze kartasy astronomlara galaktikalaryň we olaryň toparlarynyň ewolýusiýasyny öwrenmäge, gara deşikleri we neýtron ýyldyzlaryny öwrenmäge, şeýle-de, kosmiki jisimleriň täze görnüşlerini tapmaga mümkinçilik berer.


düýn 20:00
903

Atoma we aýnalara esaslanan ilkinji dolulygyna awtonom kwant sagatlary döredildi

Alymlar daşky utgaşdyrmasyz wagty ölçemäge ukyply bolan, ilkinji dolulygyna awtonom kwant sagadynyň nazary modelini işläp düzdüler....

düýn 17:07
667

Elektromagnit impulslary deňiz jandarlarynyň ömrüni uzaltmaga kömek etdi

Gysga wagtlyk elektrik impulslarynyň yzygiderli täsir etdirilmegi deňiz jandarlary bolan assidiýalaryň saglygynyň uzak wagtlap gowulanmagyna we olaryň ömrüniň ep-esli uzalmagyna getirýär. Amerikaly alymlaryň......

04.06.2026 19:55
5.6k+

Günde bolup geçen ýokary derejeli X partlamasy Ýerde magnit tupanlaryny güýçlendirer

3-nji iýunda Günde birnäçe güýçli partlama bolup gecdi, şondan soň birnäçe plazma buludy Ýere tarap ugur aldy. Alymlar olaryň özara täsiriniň planetanyň magnitosferasyna güýçli täsir edip biljekdigini......

04.06.2026 18:07
6.8k+

Özbegistanda tapylan gadymy çaga kelleçanagynda operasiýa yzy ýüze çykaryldy

Özbegistanly we italiýaly alymlar gadymy gonamçylykda kelleçanagy deşilen bäş ýaşly çaganyň galyndylaryny tapdylar. Barlagçylar bu operasiýany Merkezi Aziýanyň çäginde mälim bolan iň gadymy, şeýle-de tutuş......