Biologlar ilkinji gezek 3D çap enjamynda işleýän beýni dokumalaryny çap etdiler

  • 05.02.2024 18:40
  • 5k+

Alymlar ilkinji gezek 3D çap enjamyny ulanyp hakykysy ýaly ösüp we işläp bilýän adamyň beýni dokumasyny döretdiler. Gözlegiň netijeleri «Cell Stem Cell» žurnalynda çap edildi.

3D çap etmek boýunça adaty çemeleşmede material gatlaklary biri-biriniň üstünde dikligine ýerleşdirilýär. Alymlar täze gözlegde öýjükleri biri-biriniň gapdalynda gorizontal görnüşde ýerleşdirmegi teklip etdiler. Şeýle hem olar beýni öýjüklerini has ýumşak gelde ýerleşdirdiler. Netijede, material ýeterlik derejede berk boldy, ýöne neýronlaryň biri-birine tarap ösmegine we signal alyşmagyna mümkinçilik berýärdi.

«Biz beýniniň daşky gabygyny we ala bölegini etdik, biziň ýüze çykaran zatlarymyz örän täsin. Beýniniň dürli böleklerine degişli dürli öýjükleri çap edenimizde-de, olar biri-biri bilen aýratyn we özboluşly usulda aragatnaşyk saklap bildiler» diýip, alymlaryň biri belledi.

Çap edilen beýni dokumasy Dawn sindromynda, Alsgeýmer ýa-da Parkinson kesellerinde öýjükleriň arasyndaky signallaryň geçişini öwrenmek, şeýle hem täze dermanlary barlamak üçin ulanylyp bilner. Tehnologiýa ýörite bioçap enjamlaryny ýa-da öýjükleri ösdürip ýetişdirmek usullaryny talap etmeýär, şonuň üçin hem köp barlaghanalar üçin elýeterli bolup biler.


11.05.2026 23:19
4k+

Alymlar 13-nji maýda Günüň ýüzünde täze güýçli partlamanyň boljakdygyny duýdurýarlar

Russiýanyň Ylymlar akademiýasynyň Kosmos gözlegleri institutynyň Gün astronomiýasy barlaghanasynyň hünärmenleriniň habar bermegine görä, Günüň ýüzündäki indiki güýçli partlama 13-nji maýda bolup geçer....

10.05.2026 14:09
1.5k+

Alymlar dinozawrlaryň peýda bolan wagtyny 10 mln ýyl öňe süýşürdi

ABŞ-dan paleontologlar dinozawrlaryň Ýer ýüzünde öňki çaklanylandan 10 million ýyl ir peýda bolan bolmagynyň mümkindigi baradaky netijä geldi. Geçirilen barlaglara görä, olaryň gelip çykyşy 250–240 million ýyl......

07.05.2026 14:36
3.4k+

Alymlar Hytaýda dinozawryň täze görnüşini ýüze çykardy

Paleontologlar dinozawryň täze görnüşini anyklady. Xiangyunloong fengming diýlip atlandyrylan bu dinozawr, takmynan, 190 million ýyl ozal häzirki Hytaýyň çäklerinde ýaşapdyr. Tapylan galyndy uzyn boýunly......

07.05.2026 11:10
4.5k+

«Terminator-2» filmindäki ýaly: böleklenip, ýene-de täzeden ýygnalýan materiallar döredildi

Boulderdäki Kolorado uniwersitetiniň hünärmenleri ýelim ýa-da himiki serişdeleri ulanmazdan, böleklenip we täzeden ýygnalyp bilýän robotlar we konstruksiýalar üçin täze tehnologiýany oýlap tapdylar....