Biologlar ilkinji gezek 3D çap enjamynda işleýän beýni dokumalaryny çap etdiler

  • 05.02.2024 18:40
  • 5k+

Alymlar ilkinji gezek 3D çap enjamyny ulanyp hakykysy ýaly ösüp we işläp bilýän adamyň beýni dokumasyny döretdiler. Gözlegiň netijeleri «Cell Stem Cell» žurnalynda çap edildi.

3D çap etmek boýunça adaty çemeleşmede material gatlaklary biri-biriniň üstünde dikligine ýerleşdirilýär. Alymlar täze gözlegde öýjükleri biri-biriniň gapdalynda gorizontal görnüşde ýerleşdirmegi teklip etdiler. Şeýle hem olar beýni öýjüklerini has ýumşak gelde ýerleşdirdiler. Netijede, material ýeterlik derejede berk boldy, ýöne neýronlaryň biri-birine tarap ösmegine we signal alyşmagyna mümkinçilik berýärdi.

«Biz beýniniň daşky gabygyny we ala bölegini etdik, biziň ýüze çykaran zatlarymyz örän täsin. Beýniniň dürli böleklerine degişli dürli öýjükleri çap edenimizde-de, olar biri-biri bilen aýratyn we özboluşly usulda aragatnaşyk saklap bildiler» diýip, alymlaryň biri belledi.

Çap edilen beýni dokumasy Dawn sindromynda, Alsgeýmer ýa-da Parkinson kesellerinde öýjükleriň arasyndaky signallaryň geçişini öwrenmek, şeýle hem täze dermanlary barlamak üçin ulanylyp bilner. Tehnologiýa ýörite bioçap enjamlaryny ýa-da öýjükleri ösdürip ýetişdirmek usullaryny talap etmeýär, şonuň üçin hem köp barlaghanalar üçin elýeterli bolup biler.


düýn 23:37
1.5k+

Neandertallaryň çagalary häzirki zaman çagalardan tiz ýetişipdir

Paleoantropologlar neandertal çagalarynyň irki ýaşlarda häzirki zaman çagalaryna garanyňda has çalt ösendiklerini anykladylar. Olar Ysraýyldaky Amud gowagynda tapylan çaga ystyhanyny gaýta öwrenenlerinden soň......

düýn 23:10
782

Fizikler taryhda ilkinji gezek bölejikleriň boşlukdan döreýşini hasaba aldylar

ABŞ-nyň Brukheýwen milli barlaghanasynyň fizikleri bölejikleriň wakuumdan nähili döräp bilýändigine ilkinji gezek janly şaýat boldular. Bu tejribe ýokary energiýaly protonlaryň biri-biri bilen çakyşdyrylýan......

düýn 19:23
2.9k+

Hytaýly alymlar göze zeper ýetirýän howply wirusy ýüze çykardylar

Hytaýdaky alymlar ölüm howply ýapyk görnüşli nodawirusy (CMNV) dowamly gipertoniki wirusly uweite sebäp bolujy hökmünde anykladylar, bu bolsa çişmä we gözüň içinde gan basyşyň ýokarlanmagyna sebäp bolýan......

18.04.2026 12:13
4.8k+

125 müň ýyl mundan ozal, pyşdyllaryň çanaklary gap-gaç hökmünde ulanylypdyr

Germaniýanyň we Niderlandlaryň arheologlary demirgazyk neandertallaryň Ýewropanyň batgalykda ýaşaýan pyşbagalaryny ölmez ödi iýmit üçin däl-de, gap-gaç ýasamak üçin awlandygynyň ilkinji subutnamasyny tapdylar......