Ýapon biologlary ösümlikleriň “özara gepleşigini” ýazga almagy başardylar

  • 17.01.2024 15:21
  • 9.3k+

Ýaponiýanyň Saýtama uniwersitetiniň molekulýar biologlary adaty bolmadyk synag geçirdi we şol döwürde ösümlikleriň “özara gepleşigini” fluoresent mikroskopy arkaly surata düşürip bildiler diýip, ScienceAlert žurnalyna salgylanýan Mir-24 habar berdi.

Gözlegçiler ösümlikler özara aragatnaşyk saklanlarynda, ýagny biri-biri bilen “gepleşenlerinde” ýörite uçýan birleşmeleri bölüp çykarýandygyny anykladylar.
Synag geçirmek üçin alymlar kelem maşgalasynyň ownuk gülli ösümlikleri bolan Arabidopsis thaliana görnüşiniň birnäçe wekilini aldylar. Reaksiýalary görmek üçin olary birneme reňkläp, biri-birine golaý ýerleşdirdiler.
Ondan soň gözlegçiler käbir synag nusgalaryna bilkastlaýyn zeper ýetirdiler. Hususan-da, iýsin diýip ýapraklara gurçuklary goýberdiler. Şonda özüne zeper ýeten ösümlikler işjeň ýagdaýda uçýan maddalary çykaryp başladylar we golaýdaky zeper ýetmedik ösümlikler muňa duýgur “seslendiler”. Olar ýaralanan doganlarynyň habarlaryny kabul etdiler we köp sanly kalsiý signallary bilen jogap berdiler diýip, neşiriň habarynda aýdylýar.


şu gün 08:52
1.7k+

Haýsy döwlet ylmy-barlaglar üçin köp çykdajy edýär? 25 ýylyň infografikasy

Soňky ýigrimi ýylyň dowamynda ylmy-barlag we tejribe-gurnamaçylyk işlerine (NIOKR /R&D) gönükdirilýän global çykdajylar ep-esli artdy. 2000-nji ýylda bu görkeziji 1 trillion dollardan hem az bolan bolsa, 2024-nji ýyla çenli 3 trillion dollara golaýlady...

düýn 08:37
2.2k+

Uky beýniden öň döräpdir. Muny meduzalar subut etdi

Meduzalar hem gije-gündiziň dowamynda adamlar ýaly takmynan sekiz sagat ýatýan ekenler. Bu barada Nature Communications žurnaly Bar-Ilan uniwersitetiniň alymlaryna salgylanyp habar berýär. Lior Appelbaumyň ýolbaşçylygynda işleýän neýrobiologlar boşiçegeliler toparyna degişli jandarlary öwrenip, şeýle netijä geldiler...

29.01.2026 20:16
2.1k+

Çagalar bakja baglary peýdaly bakteriýalaryň esasy çeşmesi bolup çykdy

Halkara alymlar topary çagalaryň bakja-baglara gitmeginiň olaryň içege mikrobiomasynyň kemala gelmegine öý şertlerinden has güýçli täsir edýändigini anykladylar. Bary-ýogy birnäçe aýdan soň, çagalar peýdaly bakteriýalary ene-atalaryna garanyňda, öz deň-duşlary bilen has işjeň alyş-çalyş edip başlaýarlar...

29.01.2026 18:18
7.8k+

Matematik alym tas iki asyrdan bäri çözülmeze dönen deňlemäni çözdi

Russiýaly matematik Iwan Remizow differensial deňlemeler nazaryýetine degişli bolan we 190 ýyldan gowrak wagt bäri analitiki usul bilen çözüp bolmaýar diýlip hasaplanan meseläniň çözgüdini tapdy. Habarda häzirki zaman ylmynyň esasy gurallarynyň biri bolan üýtgeýän koeffisiýentli ikinji tertipli differensial deňlemeler barada gürrüň gidýär...