Çalt ýöremek 2-nji derejeli diabetiň döremeginiň 39% öňüni alýar

  • 07.12.2023 15:46
  • 5.8k+

Halkara hünärmenler topary 2-nji derejeli diabetiň (süýji keseliniň) döremek howpuny azaltmak üçin ýöremekdäki zerur tizligi kesgitlediler.

Alymlar yzygiderli ýöremegiň 2-nji derejeli süýji keseliniň döremek ähtimallygyny peseldýändigini ozal tassyklapdylar. Şeýle-de bolsa, iň amatly ýöreýiş tizliginiň nähildigi heniz belli däldi. Munuň üçin awtorlar 1999 – 2022-nji ýyllar aralygynda neşir edilen on sany barlagy gözden geçirdiler. Olara ABŞ-dan, Ýaponiýadan we Beýik Britaniýadan jemi 500 müňden gowrak adam gatnaşdy.
Derňew sagatda 3-5 kilometr tizlik bilen ýöremegiň (gezelenç üçin sarp edilýän umumy wagta bagly bolmazdan) 2-nji derejeli süýji keseliniň döremek howpuny 15 göterim azaldýandygyny ýüze çykardy. Şol bir wagtyň özünde, çalt ýöremek (sagatda bäş-alty kilometr) keseliň döremek ähtimallygyny 24 göterim azaltdy. Ýöremek tizligi sagatda alty kilometrden geçen gatnaşyjylaryň süýji keseline duçar bolmak ähtimallygy 39 göterim azaldy.
Pyýada tizligiň her kilometrde ýokarlanmagy 2-nji derejeli süýji keseliniň döremek howpunyň dokuz göterim azalmagy bilen baglanyşyklydyr. Şol bir wagtyň özünde, sagatda dört kilometr tizlik bilen ýörelende minutda iň az ädim sany erkekler üçin 87, aýallar üçin 100 ädime deňdir.
Alymlar çalt ýöremegiň kardiorespirator ulgamynyň ýagdaýyny gowulandyrýandygy, myşsa güýjüni ýokarlandyrýandygy we agramy azaldýandygy belleýärler. Keseliň öňüni almak boýunça netijeler hem munuň bilen baglanyşyklydyr.


26.02.2026 12:35
5.2k+

Pes yşyklandyryşda görejiň kiçelmegi köpçülikleýin şowakörlüge getirýär

​XXI asyrda şowakörlügiň köpçülikleýin ýaýramagyny şu wagta çenli köpler ekrana seredilýän wagtyň artmagy — ilki kompýuterler, soňra bolsa smartfonlar we planşetler bilen baglanyşdyrýardylar. Emma täze ylmy barlaglar bu aýdylanlara garşy çykyp, meseläni adamlaryň ýaşaýan ýapyk binalaryna mahsus bolan pes yşyklandyryş şertlerinde gözüň dowamly dartylmagy bilen baglanyşdyrýarlar...

23.02.2026 18:12
5.7k+

Barlagçylar ýetginjekleriň was-waslygyny süýji içgilerden görýärler

Düzüminde şekeriň mukdary ýokary bolan içgiler bilen ýetginjeklerdäki was-waslyk alamatlarynyň arasynda arabaglanyşyk bar. Muny Bornmut uniwersitetiniň we Beýrutdaky Liwan amerikan uniwersitetiniň alymy doktor Karim Halediň ýolbaşçylygyndaky täze barlag ýüze çykardy diýip, Medical Xpress žurnaly habar berýär...

22.02.2026 17:06
2.3k+

Ýaponiýada Parkinson keselini bejerýän ilkinji derman bölekleýin tassyklanyldy

Ýaponiýada Parkinson keselini bejermek üçin induksirlenen plýuripotent sütün öýjükleri (iPS-öýjükleri) esasynda işlenip düzülen derman serişdesini ulanmaga bölekleýin rugsat berildi. Bu barada Kioto uniwersitetiniň ýanyndaky iPS-öýjüklerini barlamak we ulanmak instituty habar berdi...

16.02.2026 14:19
4.1k+

Türkmen lukmanlary rak keseliniň öňüni almakda Sloweniýanyň öňdebaryjy tejribesi bilen tanyşdy

Türkmenistanyň Saglygy goraýyş we derman senagaty ministrliginiň hünärmenlerinden ybarat wekiliýet Sloweniýanyň ýatgynyň boýunjygynyň rak keselini irki anyklaýyş we öňüni alyş boýunça öňdebaryjy tejribesini öwrenmek üçin Lýublýana şäherine tanyşlyk saparyny amala aşyrdy...