Alymlar mör-möjeklere zeper ýetirmezden, olary kiborga öwürdiler

  • 30.09.2023 15:35
  • 20k+

Singapuryň Nanýan Tehnologiýalar uniwersitetiniň inženerleri tarakanlara zeper ýetirmezden, olary kiborga öwürmegi öwrendiler. Gözlegiň netijeleri «Flexible Electronics» ylmy žurnalynda çap edildi.

Kiborg tarakanlar ozal hem döredilipdi, ýöne öňki synaglaryň hemmesinde bu mör-möjekleriň nerw ulgamyna elektrodlar birikdirildi. Şeýle täsir synag edilýän nusgalaryň ömrüni ep-esli azaldýardy we şeýle amallary netijesiz edýärdi.
Gözleg topary tarakanlaryň arkasyndaky kiçijik torbada ýerleşýän simler bilen bagly altyn we plastmassa simleri olaryň murtjagazlaryna birikdirmegiň usulyny tapdylar. Simler synag edilýäniň murtjagazlaryna gowşak elektrik impulslaryny iberip, ony çepe ýa-da saga öwrülmäge mejbur edýär. Şeýle hem inženerler tarakanyň garnyna elektrod dakyp, gyjyndyrma baglylykda, has çalt ýa-da haýal hereket etmegini gazandylar.
Alymlaryň ýolbaşçylygynda radio tolkunlary tarapyndan dolandyrylýan kiborg tarakan labirintden we päsgelçiliklerden geçdi. Synag gyjyndyrmanyň mör-möjekleriň hereketlerine takyk gözegçilik etmäge mümkinçilik berýändigini görkezdi.


şu gün 14:01
2.2k+

Hytaýda ýüz ýyl hyzmat etmäge ukyply batareýa döredildi: onuň düzümi tofuň suwuna çalymdaş

Hytaýly alymlar diňe bir howpsuz bolman, eýsem ekologiýa taýdan arassa bolan täze akkumulýator işläp düzdüler. Taslamanyň esasy artykmaçlygy — batareýanyň göwrümini ýitirmezden 120 müňden gowrak zarýad alyş-beriş sikline çydamagyndadyr...

düýn 02:55
5k+

Alymlar Günüň ýüzünde tegmil tapanoklar: 2021-nji ýyldan bäri birinji gezek

Häzirki wagtda Günüň Ýere öwrülen tarapynda hiç hili tegmil görünmeýär diýip, Russiýanyň Ylymlar akademiýasynyň Kosmos barlaglary institutynyň Gün astronomiýasy laboratoriýasy habar berdi. «Häzirki pursatda Günüň ýüzünde hatda iň kiçijik tegmil hem görünmeýär...

22.02.2026 14:29
10k+

Alymlar 1949-njy ýylda Bermuda adalarynda ýazga alnan geň sesiň syryny açdylar

Üstünden 77 ýyl geçeninden soň, Bermuda adalarynda ýazgy edilen nämälim sesiň nireden çykanlygy belli boldy. Ol küýki kitiň aýdymynyň iň irki ýazgysy bolup çykdy. 1949-njy ýylyň 7-nji martynda «Atlantis» barlag gämisindäki alymlar Bermud adalarynyň kenarynda akustiki tejribeler geçirdiler...

22.02.2026 09:10
2.1k+

Ýabany totyguşlar özara «gepleşikde» çylşyrymly sintaksis düzgünlerini ulanýarlar

Sary boýunly amazonlar (totyguşlaryň seýrek duş gelýän Amazona auropalliata görnüşi) ýabany tebigatda wokal duetlerini emele getirenlerinde çylşyrymly sintaksisi ulanýarlar. Bu barada Journal of Avian Biology neşiri habar berýär...