Alymlar emeli tohumlandyrma arkaly ak nosoroglaryň populýasiýasyny gaýtadan dikeltmäge synanyşarlar

  • 27.09.2023 18:14
  • 21k+
Alymlar emeli tohumlandyrma arkaly ak nosoroglaryň populýasiýasyny gaýtadan dikeltmäge synanyşarlar

Dünýäde nosorog güni bellenilip geçildi. Ol pilden soň gury ýerdäki iň uly süýdemdirijidir. Ululygyna we gorkunç keşbine garamazdan, olaryň käbir görnüşleri ýitip gitmek howpy astyndadyr.

Olaryň biri hem demirgazyk ak nosorogdyr bar. Sudan atly iň soňky erkek 2018-nji ýylda Keniýadaky tebigy goraghanada aradan çykdy. Ýer togalagynda diňe iki baş nosorog galdy we olaryň ikisi-de urkaçy. Mundan başga-da, olar nesil galdyryp bilmejek derejede garry.
Şonuň üçin alymlar özboluşly synag taýýarlaýarlar. Olar surrogat eneleri emeli tohumlandyrmak arkaly haýwanlary goramak isleýärler. Olaryň wezipesini günorta ak nosoroglar ýerine ýetirerler. Olara iň soňky erkek nosorog ölmezinden ozal alnan we doňdurylan embrionlar ýerleşdiriler.

Beýni bize hakyky däl-de, özüne oňaýly bolan görnüşi görkezýär
14.01.2026 10:20
2.1k+

Beýni bize hakyky däl-de, özüne oňaýly bolan görnüşi görkezýär

Beýni diňe duýgy organlaryndan duýduryşlary kabul etmeýär, ol olary mazaly işläp, üstüni ýetirýär we bolup geçýän zatlaryň aýdyň we oňaýly keşbini döredýär. Alymlaryň gelen bu netijesi «Nature Neuroscience» žurnalynda çap edildi...

Liftde näme üçin dymylýar: alymlar ýapyk ýerde oňaýsyzlygyň sebäbini öwrendiler
11.01.2026 20:28
8.2k+

Liftde näme üçin dymylýar: alymlar ýapyk ýerde oňaýsyzlygyň sebäbini öwrendiler

Liftde nätanyş adamlaryň arasyndaky dymyşlyk şäher gurşawynda mejbury ýakynlyk şertlerine uýgunlaşdyrylan sosial gatnaşyklaryň aýratyn görnüşidir. Perm milli gözleg politehniki uniwersitetinden (RF) alym W.A. Botalow sosiologiýanyň we psihologiýanyň klassyk nazaryýetlerine esaslanyp, bu hadysanyň sebäplerini öwrendi...

Alymlar pagtadan we yzgardan elektrik energiýasyny öndürmegiň usulyny tapdylar
11.01.2026 13:15
2.3k+

Alymlar pagtadan we yzgardan elektrik energiýasyny öndürmegiň usulyny tapdylar

Alymlar adaty pagta matasyny howadaky çyglylygy sorup alýan we ony elektrik energiýasyna öwürýän täze tehnologiýany işläp düzdüler. Interesting Engineering neşiriniň habar bermegine görä, bu üýtgedilen material batareýa talap etmezden, LED çyralaryny we pes kuwwatly elektron enjamlary 24/7 düzgüninde işledip bilýär...

Alymlar Antarktidanyň buzunyň 500 metr aşagynda gizlenip ýatan "dünýäni" tapdylar
11.01.2026 13:11
14k+

Alymlar Antarktidanyň buzunyň 500 metr aşagynda gizlenip ýatan "dünýäni" tapdylar

Alymlar Antarktidanyň Larsen buzluklarynyň aşagyndaky ýerasty derýada, 500 metr çuňlukda öň mälim bolmadyk täze bir ekoulgamy ýüze çykardylar. Bu açyş yklymyň gizlin suw ulgamlaryny we ýerasty derýalaryny öwrenmek üçin geçirilen ylmy işleriň barşynda amala aşyryldy...