Ýewropanyň zähmet wezipelerinde howpsuzlyk we saglygy goramak baradaky agentliginiň (EU-OSHA) geçiren barlagy, Ýewropadaky lukmançylyk we durmuş üpjünçiligi pudagynyň işgärleriniň 29,5 göteriminiň iş ýerlerinde rak keseliniň ýüze çykmagyna sebäp bolup biljek bir ýa-da birnäçe howply faktorlar bilen galtaşykda bolýandygyny görkezdi.
Bu sorag-jogap barlagy 2022–2023-nji ýyllarda Finlyandiýanyň, Fransiýanyň, Germaniýanyň, Wengriýanyň, Irlandiýanyň we Ispaniýanyň bu ugurda zähmet çekýän 24 402 sany raýatynyň arasynda geçirildi.
Gözlegleriň netijelerine görä, saglygy goraýyş işgärleriniň 7,8 göterimi bir wagtda birnäçe konserogen (rak keselini dörediji) faktorlaryň täsirine sezewar bolupdyrlar. Iň köp duş gelýän howplaryň arasynda ionlaşdyryjy şöhlelenme (7,4%), dizel hereketlendirijileriniň tütün gazlary (6,2%), Günüň ultramelewşe radiasiýasy (6,1%), formaldegid (5,2%) we benzol (4,8%) ýaly faktorlar bar. Formaldegid we etilen oksidi iň güýçli täsir edýän maddalar hökmünde kesgitlenildi. Bu himiki birleşmeleriň ikisi hem lukmançylykda dezinfeksiýa (arassalamak) we sterilizasiýa (mikroplardan saplamak) işlerinde ulanylýar.
Barselonanyň global saglyk institutynyň (ISGlobal) uly ylmy işgäri Mişel Terner bu hakda:
— Saglygy goraýyş we durmuş kömegi pudagynda konserogenleriň täsiri bilen bagly töwekgelçilikler örän uly bolsa-da, olar taryhy taýdan ykdysadyýetiň beýleki pudaklaryna garanyňda has az üns çekipdi — diýip belledi.
Ulaglaryň we hassalaryň saglygyna abanýan howplar ýuwujy hem-de dezinfeksiýa serişdelerini ulanmakdan başlap, howply himiki maddalaryň gatnaşmagyndaky lukmançylyk amallaryna çenli üýtgeýär. Rentgen enjamlary we radioizotoplar bilen işleşmek ionlaşdyryjy şöhlelenmäniň täsirini galdyrýar, bu bolsa olar bilen ýakyndan galtaşykda wagtyň degişli goranyş serişdeleri bolmasa, öyjükleriň zaýalanmagyna eltip bilýär.
Saglygy goraýyş we durmuş kömegi pudagy Ýewropada iň iri ugurlaryň biridir. Bu ulgamda 21,6 milliondan gowrak adam zähmet çekýär.
Gözlegçiler ýüze çykarylan bu ýagdaý babatda hakyky iş şertlerini göz öňünde tutýan öňüni alyş çäreleriniň işlenip düzülmegini isleýärler.
