NASA-nyň Glenn barlag merkezinde Aý tozanynyň meňzeşinden gyzgynlyga çydamly we ykdysady taýdan bähbitli täze bir material işlenip düzüldi. Ol geljekki Aý missiýalarynda kosmonawtlaryň enjamlaryny goramak we infrastruktura gurmak üçin niýetlenendir.
Bu taslama kosmos agentliginiň Aýyň baýlyklaryny özleşdirmek we ýerli materiallary ulanmagyň ýollaryny gözlemek boýunça maksatnamasy bilen baglanyşyklydyr.
Günorta Kaliforniýadaky Reaktiw hereket laboratoriýasynyň barlagçylary Goddard adyndaky kosmos uçuşlary merkezindäki kärdeşleri bilen bilelikde, suwuklaşan Aý tozanynyň weýran ediji täsirine döz gelip bilýän madda döretdiler. Bu tozan öz häsiýetleri boýunça lawany ýatladýar we adaty ot durnukly örtükleri iýip, weýran edýär.
Alty aýlap dowam eden synagyň barşynda alymlar Aý tozanynyň çalymdaşyny skandiý oksidi bilen garyşdyrdylar we bu garyndyny 1 500 °C-den ýokary temperaturada termiki taýdan işlediler. Alnan nusga rentgen seljermesiniň maglumatlar binasynda ozal nämälim bir madda bolup çykdy.
– Hakykatda bu örän ajaýyp külke. Ol edil ýertudana goşulan süýt ýaly gülgüne reňke boýalýar. Onuň öz içine gurlan reňk indikatory bar. Şonuň üçin işiňizi tamamlan wagtyňyz ol açyk sarymtyl ýa-da goňur reňke öwrüler we siz reaksiyanyň edil isleýşiňiz ýaly geçendigine düşünersiňiz – diýip, barlagyň awtory Kewin Ýu belleýär.
Täze material adaty howurpejiňkiden alty esse ýokary temperaturalara çydaýar, erän dag jynslary tarapyndan has haýal iýilýär we ýeňil hem ýokary ýylylyk saklaýjy häsiýetlerine eýedir. Onuň önümçiligi, adatça ulanylýan platina ýaly gymmat bahaly metallary ulanmakdan has arzan düşýär.
Bu taslamany turbalaryň, rezerwuarlaryň we reaktiw hereketlendirijileriň bölekleriniň gorag örtüklerini ýasamakda ulanmak meýilleşdirilýär.
