Ýewropada täze sosial ulgamlar peýda bolup, özlerini TikTok-a, X-e we Instagram-a alternatiwa hökmünde görkezýärler. Taslamalary işläp düzüjiler maglumatlary goramaga, botlara garşy göreşmäge hem-de amerikan we hytaý tehnologiýa platformalaryndan garaşsyz bolmaga ünsi jemleýärler.
Şeýle taslamalaryň biri Şwesiýanyň W social sosial ulgamydyr. Kompaniýanyň iş dolandyryjysy Anna Saýter platformanyň Ýewropanyň kanunlaryna, infrastrukturasyna we kapitalyna esaslanyp işlejekdigini aýtdy. Onuň sözlerine görä, taslamanyň maksady - erkin aragatnaşyk üçin giňişlik döretmek we "demokratiýany goramak".
Işläp düzüjiler W Social-yň botlardan we galp hasaplardan azat boljakdygyny öňe sürýärler. Hasaba alynmak üçin ulanyjylar özleriniň şahsyýetini hökümet tarapyndan berlen şahsyýetnamasy bilen tassyklamaly, şondan soň olaryň maglumatlarynyň pozuljakdygyna wada berilýär. Taslama germaniýaly, şweýsariýaly, italiýaly we belgiýaly maýa goýujylar maýa goýdular.
Başga bir ýewropa taslamasy 2025-nji ýylyň ahyrynda Berlinde ýerleşýän topar tarapyndan yglan edilen Wedium sosial ulgamy boldy. Şeýle hem, platforma dezinformasiýanyň garşysyna göreşmek we Ýewropanyň maglumatlary goramak standartlaryna laýyk gelmek babatda ileri tutulýan ugurlara gönükdirilendir.
W Social we Wedium tehniki çemeleşmeleri boýunça tapawutlanýar. Wedium Kremniý jülgesiniň platformalarynyň aglabasynyň modeline görä ýapyk, merkezleşdirilen ulgam hökmünde işleýär. W Social ulanyjylara beýleki sanly ulgamlar bilen özara gatnaşyk etmäge mümkinçilik berýän açyk, merkezleşdirilmedik ulgam hökmünde döredilýär.
Ýewropanyň sanly garaşsyzlygy baradaky çekişmeler, şeýle hem ulanyjy maglumatlaryny ýygnamak we dezinformasiýa ýaýratmak üçin esasy platformalaryň tankyt edilmegi sebäpli, Ýewropanyň sosial ulgamlaryny döretmäge bolan gyzyklanma artdy.
