Ýewropanyň «Smile» kosmos apparaty Fransiýa Gwianasyndaky kosmos menzilinden «Vega-C» raketasy arkaly äleme uçuryldy. Bu missiýanyň esasy maksady Ýeriň magnit meýdanynyň Günüň şemallaryna we güýçli radiasiýa dökülmelerine nähili täsir edýändigini öwrenmekdir.
Apparat uçurylandan 40 minut geçensoň, onuň ilkinji signaly Ýewropanyň Kosmos Agentliginiň Awstraliýadaky ýerüsti stansiýasy tarapyndan kabul edildi. Şondan birnäçe minut soň bolsa apparatyň Gün panelleri üstünlikli açyldy.
«Smile» taslamasy Ýewropanyň Kosmos Agentligi (ESA) we Hytaýyň Ylymlar akademiýasy tarapyndan bilelikde amala aşyrylýar.
Bu apparat taryhda ilkinji gezek Ýeriň magnit galkanyny rentgen şöhleleri arkaly synlar. Şeýle-de, onuň üstünde polýar şapaklaryny yzygiderli surata düşürmek üçin ultramelewşe kamera gurnaldy.
Ýewropa Kosmos Agentliginiň baş direktory Ýozef Aşbaher: «Biz taryhda ozal hiç wagt görülmedik zada – Ýeriň görünmeýän gorag galkanynyň nähili işleýändigine şaýat bolarys» diýip, täze taslamanyň maksadyny mälim etdi.
Günüň şemallaryndan gelýän zarjadly bölejikleriň Ýeriň magnit meýdanyna edýän täsirini öwrenmek ylym üçin örän möhümdir. Alymlar «Smile» apparatyndan geljek maglumatlar kosmos howasyny öňünden çaklamaga, şeýle-de älem gämileriniň we kosmonawtlaryň howpsuzlygyny üpjün etmäge kömek eder diýip garaşýarlar.
Apparat ýakyn bir aýyň dowamynda Demirgazyk polýusynyň üstünde 121 müň kilometre çenli ýetýän uly aýlawly orbita çykar. Ylmy maglumatlary ýygnamak işine bolsa şu ýylyň iýul aýynda başlar.
«Smile» üçin enjamlary taýýarlamaga Ýewropanyň 14 ýurdundan kompaniýalar we ylmy edaralar gatnaşdy. Ýewropa Kosmos Agentliginiň bu taslama goşan maliýe goşandy 130 million ýewro barabar boldy.
