Demirgazyk-Günbatar Uniwersitetiniň (Northwestern University) inženerleri diri beýni öýjükleri bilen gönüden-göni özara täsirleşip bilýän ilkinji emeli neýronlary döretdiler. Olaryň signallary görnüşi we wagty boýunça tebigy signallaryňka gabat gelýär, şonuň üçin beýni olary özüniňki ýaly kabul edýär.
Bu işlenip düzüliş ýöriteleşdirilen çap tehnologiýasyna esaslanýar. Alymlar molibden disulfid we grafen nanobölejiklerinden ýasalan syýany ulanyp, olary çeýe polimer esasda ýerleşdirdiler. Soňra material elektrik togy arkaly bölekleýin üýtgedildi. Bu bolsa, diri neýronlarda bolşy ýaly, elektrik signallaryny - ýekebara impulslardan başlap, olaryň seriýalaryna çenli - takyk dolandyrmaga mümkinçilik berýän inçe geçiriji sapaklaryň emele gelmegine getirdi.
Tehnologiýanyň netijelidigi tejribe arkaly tassyklanyldy. Emeli neýronlar syçanlaryň kiçi beýni dokumasyna birikdirildi we diri öýjükler olara özleriniňki ýaly jogap berip, neýron zynjyrlaryny işjeňleşdirdi. Bu bolsa signallaryň öňki işläp düzmelere mahsus bolan gyşarnyksyz zerur görnüşe we tizlige eýedigini görkezdi.
Alymlar bu tehnologiýanyň “beýni-kompýuter” interfeýsleriniň hem-de eşidişi, görşi we hereketi dikeltmek üçin neýroprotezleriň döredilmegine getirip biljekdigine ynanýarlar. Şeýle hem, ol adam beýnisi bilen birmeňzeş ýörelgelerde işläp biljek has energiýa tygşytlaýjy kompýuter ulgamlarynyň döremegine ýol açýar.
