Irki bürünç eýýamynyň adamlary düzümi örän çylşyrymly çörekleri bişirip, olary dini dessurlarda ulanypdyrlar diýip, PLOS One žurnaly habar berýär.
Türkiýäniň günbataryndaky Küllüoba Höyük atly ýerde geçirilen gazuw-agtaryş işleri wagtynda arheologlar diametri 12 sm bolan kömürleşen süýri zady tapdylar. Barlaglar munuň takmynan b.e.öňki 3200–3000-nji ýyllar aralygynda bişirilen çörekdigini görkezdi.
Mikroskop seljermeleri çöregiň düzümi we taýýarlanylyşy barada örän täsin zatlaryň üstüni açdy. Bu çörek gadymy bugdaýdan we gabygy aýrylmadyk merjimekden taýýarlanypdyr. Onuň içindäki howa boşluklary hamyryň turşadylandygyny görkezýär.
Çörek 150–160°C-den ýokary temperaturada, daş ýa toýundan ýasalan kürede bişirilipdir. Gazuw-agtaryş ýerinde şeýle desganyň galyndylary hem tapyldy.
Arheologik tapyndynyň ýörite toprak bilen doldurylan bir otagyň bosagasyndan tapylmagy alymlarda aýratyn gyzyklanma döretdi. Munuň üstünde uzak wagt oýlap-ölçerenlerinden soň bolsa, olar bu çörek ýönekeý bir iýmit galyndysy däl-de, bu binadan göçülen wagty haýsydyr bir gudratly güýjüň ýoluna aýdylan sadaka bolmaly diýen netijä geldiler.
Bu açyş, mundan 5000 ýyl ozallar hem çöregiň iýmit bilen birlikde, mukaddeslik düşünjesine-de eýe bolandygyny we şol döwrüň jemgyýetiniň tehnologik hem-de durmuş taýdan ýokary derejede ösendigini tassyklaýar.
