Neýron ulgamy öýjükdäki belok baglanyşyklaryny 95% takyklyk bilen öňünden aýtmagy öwrendi

  • 13.04.2026 16:04
  • 1k+

“Ýokary ykdysadyýet mekdebi” milli ylmy-barlag uniwersitetiniň alymlary beloklaryň biri-biri bilen özara täsirleşjekdigini 95% takyklyk bilen çaklaýan GSMFormer-PPI modelini işläp düzdüler. Bu işläp düzme keseliň mehanizmlerini öwrenmäge we dermanlaryň nyşanalaryny kesgitlemäge kömek edip biler.

Öýjükdäki prosesleriniň ählisi diýen ýaly beloklaryň özara täsirleşmesine baglydyr. Olar signallaryň geçirilişine gatnaşýar, himiki reaksiýalary düzgünleşdirýär we molekulýar kompleksleri emele getirýärler. Bu proseslerdäki bökdençlikler keselleriň döremegine sebäp bolup biler.

Täze model beloklar baradaky maglumatlaryň üç görnüşini hasaba alýar: aminokislota yzygiderligi, üç ölçegli gurluşy we üstki alamatlary. Bu maglumatlar sanly görnüşe öwrülýär we olaryň arasyndaky gatnaşyklary anyklaýan neýron ulgamy arkaly seljerilýär.

"Beloklar özara täsirleşende, olaryň üstki bölegi has möhümdir: molekulalar biri-birini hut şu üst arkaly tanaýarlar we baglanyşygy kesgitleýän fiziki-himiki häsiýetler şol ýerde jemlenýär. Modelimizde biz bu maglumaty belogyň yzygiderliligi we üç ölçegli gurluşy bilen bilelikde göz öňünde tutmaga synanyşdyk, soňra diňe alamatlary birleşdirmän, eýsem algoritme olaryň arasyndaky gatnaşyklary seljermäge mümkinçilik berdik. Bu bize belok bilen belogyň özara täsirleşmelerini has takyk çaklamaga mümkinçilik berdi" - diýip, “Ýokary ykdysadyýet mekdebi” milli ylmy-barlag uniwersitetiniň Emeli aň we sanly ylymlar institutynyň Biolukmançylyk barlaglary we tehnologiýalary merkeziniň direktory Mariýa Popsowa düşündirýär.

Model PINDER maglumat bazasynda synagdan geçirildi. Ol 95,7% takyklygy berdi we birnäçe bar bolan çözgütlerden has gowy netije görkezdi.

Bu barlagyň netijeleri Scientific Reports žurnalynda çap edildi.


düýn 20:00
921

Atoma we aýnalara esaslanan ilkinji dolulygyna awtonom kwant sagatlary döredildi

Alymlar daşky utgaşdyrmasyz wagty ölçemäge ukyply bolan, ilkinji dolulygyna awtonom kwant sagadynyň nazary modelini işläp düzdüler....

düýn 17:07
684

Elektromagnit impulslary deňiz jandarlarynyň ömrüni uzaltmaga kömek etdi

Gysga wagtlyk elektrik impulslarynyň yzygiderli täsir etdirilmegi deňiz jandarlary bolan assidiýalaryň saglygynyň uzak wagtlap gowulanmagyna we olaryň ömrüniň ep-esli uzalmagyna getirýär. Amerikaly alymlaryň......

04.06.2026 19:55
5.6k+

Günde bolup geçen ýokary derejeli X partlamasy Ýerde magnit tupanlaryny güýçlendirer

3-nji iýunda Günde birnäçe güýçli partlama bolup gecdi, şondan soň birnäçe plazma buludy Ýere tarap ugur aldy. Alymlar olaryň özara täsiriniň planetanyň magnitosferasyna güýçli täsir edip biljekdigini......

04.06.2026 18:07
6.9k+

Özbegistanda tapylan gadymy çaga kelleçanagynda operasiýa yzy ýüze çykaryldy

Özbegistanly we italiýaly alymlar gadymy gonamçylykda kelleçanagy deşilen bäş ýaşly çaganyň galyndylaryny tapdylar. Barlagçylar bu operasiýany Merkezi Aziýanyň çäginde mälim bolan iň gadymy, şeýle-de tutuş......