Barlagçylar rimlileriň hakykatdan hem Pireneý daglaryndan altyn gazyp alandygyny subut etdiler

  • 04.03.2026 14:38
  • 3.9k+

Barlagçylar rimlileriň Pireneý daglarynyň ispan böleginden altyn gazyp alandygynyň ilkinji göni subutnamasyny aldylar. Arheologlar gadymy magdan känlerini öwrendiler, ol ýerden çylşyrymly gidrotehniki desgalary we uly suw howdanynyň galyndylaryny tapdylar.

Bu iş Žirona welaýatynyň Serdan sebitinde geçirildi. Mundan öň, şol ýerde emeli döredilen ýerüsti üýtgeşmeler, ýagny altynly gaýalary suw akymlary bilen ýuwmak üçin hendekler hasaba alnypdy. Munuň üçin rimliler suwy bir ýere toplamak üçin howdanlary we ony uly güýç bilen akdyrmak üçin bentleri gurupdyrlar.

Desgalaryň ýaşyny kesgitlemek üçin alymlar optiki öýkünme lýuminessensiýany (OSL) ulandylar. Bu usul olara çökündilerdäki minerallara iň soňky gezek haçan ýagtylyk düşendigini kesgitlemäge mümkinçilik berýär. Çökündileriň iki gatlagynyň seljermesi olaryň altyn gazyp almagyň eýýäm bes edilen döwri bolan II–IV asyrlar aralygynda emele gelip başlandygyny görkezdi.

Bu maglumatlar Rim döwrüne gabat geldi we Rim keramikasynyň tapyndylary bilen bilelikde magdanlaryň we gidrawliki toplumyň rimliler tarapyndan gurlup, ulanylandygynyň ilkinji jedelsiz subutnamasy boldy.

Bu barlagyň netijeleri Land žurnalynda çap edildi.


21.05.2026 20:16
3.3k+

Taryhdaky ilkinji stomatolog: Altaý sebitinde stomatologik gatyşmanyň iň gadymy subutnamasy tapyldy

Russiýanyň Ylymlar akademiýasynyň Sibir bölüminiň Arheologiýa we etnografiýa institutynyň alymlary Altaýdaky Çagyrskaýa gowagynda ýaşy takmynan 59 – 60 müň ýyl bolan neandertal adamsynyň azy dişini tapdylar....

20.05.2026 17:37
3.2k+

Mohenjo-Daronyň syry: gadymy megapolis sosial deňsizligi nädip ýeňipdir

Adamzat taryhynda ilkinji megapolisleriň döremegi, adatça, birmeňzeş gözgyny ýagdaýlara getiripdir diýlip hasap edilýär: ägirt uly baýlyklaryň hökümdarlaryň elinde jemlenmegi, ruhany elitanyň peýda bolmagy we......

20.05.2026 11:33
3.8k+

Meksikanyň jeňňelliklerinde maýýalaryň ýitip giden Sak-Balam şäheriniň täze yzlary tapyldy

Arheologlar Meksikanyň jeňňelliklerinde tapylan ýeriň maýýalaryň ýitip giden Sak-Balam şäheri bolup biljekdigine degişli täze subutnamalary hödürledi. Bu ýeriň ispan basybalyjygyndan soňra garşylyk görkezilen......

15.05.2026 11:33
3.4k+

Norwegiýanyň gündogaryndaky bir meýdanda 3000-den gowrak wikingler döwrüne degişli kümüş teňňe tapyldy

Gündogar Norwegiýada geçen aý ýurduň wikingler döwrüne degişli kümüş teňňeleriniň iň uly hazynasy tapyldy — aýyň ahyryna çenli arheologlar XI asyra degişli 3000-den gowrak nusgany tapdylar....