Barlagçylar rimlileriň hakykatdan hem Pireneý daglaryndan altyn gazyp alandygyny subut etdiler

  • 04.03.2026 14:38
  • 3.9k+

Barlagçylar rimlileriň Pireneý daglarynyň ispan böleginden altyn gazyp alandygynyň ilkinji göni subutnamasyny aldylar. Arheologlar gadymy magdan känlerini öwrendiler, ol ýerden çylşyrymly gidrotehniki desgalary we uly suw howdanynyň galyndylaryny tapdylar.

Bu iş Žirona welaýatynyň Serdan sebitinde geçirildi. Mundan öň, şol ýerde emeli döredilen ýerüsti üýtgeşmeler, ýagny altynly gaýalary suw akymlary bilen ýuwmak üçin hendekler hasaba alnypdy. Munuň üçin rimliler suwy bir ýere toplamak üçin howdanlary we ony uly güýç bilen akdyrmak üçin bentleri gurupdyrlar.

Desgalaryň ýaşyny kesgitlemek üçin alymlar optiki öýkünme lýuminessensiýany (OSL) ulandylar. Bu usul olara çökündilerdäki minerallara iň soňky gezek haçan ýagtylyk düşendigini kesgitlemäge mümkinçilik berýär. Çökündileriň iki gatlagynyň seljermesi olaryň altyn gazyp almagyň eýýäm bes edilen döwri bolan II–IV asyrlar aralygynda emele gelip başlandygyny görkezdi.

Bu maglumatlar Rim döwrüne gabat geldi we Rim keramikasynyň tapyndylary bilen bilelikde magdanlaryň we gidrawliki toplumyň rimliler tarapyndan gurlup, ulanylandygynyň ilkinji jedelsiz subutnamasy boldy.

Bu barlagyň netijeleri Land žurnalynda çap edildi.


04.05.2026 18:22
3.1k+

Gruziýada bugdaýyň 8000 ýyllyk yzlary tapyldy

Gruziýada geçirilen arheologik barlaglar mundan 8000 ýyl ozal ýaşap geçen adamlar tarapyndan ekilen bugdaý yzlaryny ýüze çykardy. Bu tapyndy dünýäde çöreklik bugdaýyň gelip çykyşy baradaky ylmy garaýyşlara......

01.05.2026 11:25
4k+

Drezdeniň golaýynda 3300 ýyllyk bürünç hazyna tapyldy

Drezdeniň golaýyndaky Wilsdorf sebitinde taryhy 3300 ýyla barabar bolan bürünç şaý-sepler tapyldy. Bu gymmatly tapyndyny Ronald Meissner atly höwesjeň arheolog ýüze çykardy....

14.04.2026 17:01
3.3k+

Gadymy pelsepeçi Empedoklyň ýiten ýazgylary 2000 ýyldan soň tapyldy

Lýež uniwersitetiniň barlagçysy Natan Karlig biziň eýýamymyzdan öňki V asyra degişli bolan «Fizika» atly filosofiki poemanyň bir bölegini tapyp, onuň kime degişlidigini anyklady. Bu tekstiň awtory gadymy......

22.03.2026 03:03
2.6k+

Patyşalar jülgesinde syýahatçylaryň iki müň ýyl öň galdyran ýazgylary tapyldy

Müsüriň Patyşalar jülgesinde barlagçylar takmynan iki müň ýyl ozal syýahatçylar tarapyndan galdyrylan gadymy diwar ýazgylaryny tapdylar. Hindi dillerindäki bu ýazgylary biziň eýýamymyzyň I–III asyrlaryna degişli diýip hasaplaýarlar...