Barlagçylar rimlileriň hakykatdan hem Pireneý daglaryndan altyn gazyp alandygyny subut etdiler

  • 04.03.2026 14:38
  • 3.8k+

Barlagçylar rimlileriň Pireneý daglarynyň ispan böleginden altyn gazyp alandygynyň ilkinji göni subutnamasyny aldylar. Arheologlar gadymy magdan känlerini öwrendiler, ol ýerden çylşyrymly gidrotehniki desgalary we uly suw howdanynyň galyndylaryny tapdylar.

Bu iş Žirona welaýatynyň Serdan sebitinde geçirildi. Mundan öň, şol ýerde emeli döredilen ýerüsti üýtgeşmeler, ýagny altynly gaýalary suw akymlary bilen ýuwmak üçin hendekler hasaba alnypdy. Munuň üçin rimliler suwy bir ýere toplamak üçin howdanlary we ony uly güýç bilen akdyrmak üçin bentleri gurupdyrlar.

Desgalaryň ýaşyny kesgitlemek üçin alymlar optiki öýkünme lýuminessensiýany (OSL) ulandylar. Bu usul olara çökündilerdäki minerallara iň soňky gezek haçan ýagtylyk düşendigini kesgitlemäge mümkinçilik berýär. Çökündileriň iki gatlagynyň seljermesi olaryň altyn gazyp almagyň eýýäm bes edilen döwri bolan II–IV asyrlar aralygynda emele gelip başlandygyny görkezdi.

Bu maglumatlar Rim döwrüne gabat geldi we Rim keramikasynyň tapyndylary bilen bilelikde magdanlaryň we gidrawliki toplumyň rimliler tarapyndan gurlup, ulanylandygynyň ilkinji jedelsiz subutnamasy boldy.

Bu barlagyň netijeleri Land žurnalynda çap edildi.


22.03.2026 03:03
2.3k+

Patyşalar jülgesinde syýahatçylaryň iki müň ýyl öň galdyran ýazgylary tapyldy

Müsüriň Patyşalar jülgesinde barlagçylar takmynan iki müň ýyl ozal syýahatçylar tarapyndan galdyrylan gadymy diwar ýazgylaryny tapdylar. Hindi dillerindäki bu ýazgylary biziň eýýamymyzyň I–III asyrlaryna degişli diýip hasaplaýarlar...

11.03.2026 14:45
5.7k+

2000 ýaşly Bagdat batareýasy häzir hem işleýän bolup çykdy

Käwagt bir ownujak närse tutuş bir döwür baradaky düşünjäni üýtgedip bilýär. Arheologlaryň we inženerleriň arasynda bir asyra golaý wagt bäri çekeleşiklere sebäp bolup gelýän, «Bagdat batareýasy» ady bilen meşhur bolan syrly tapyndy bilen hem hut şeýle ýagdaý ýüze çykdy...

10.03.2026 11:39
4.1k+

Pekinde Türkmenistanyň wekiliýeti Hytaýyň Milli muzeýine baryp gördi

Hyzmatdaşlyk boýunça Türkmen-hytaý hökümetara toparynyň ynsanperwer hyzmatdaşlyk boýunça kiçi komitetiniň 9-njy mejlisinden soň, Türkmenistanyň wekiliýeti Pekindäki Hytaýyň Milli muzeýine baryp gördi. Bu barada Türkmenistanyň Bilim ministrligi habar berýär...

09.03.2026 16:49
22k+

Polşanyň tokaýlarynda gizlenip galan orta asyr şäherçesi tapyldy

Arheologlar Polşanyň günorta-gündogarynda örän gowy saklanan Kaplonosy Koloniýa – orta asyr şäherçesini ýüze çykardylar. Bu taryhy ýadygärlik Wlodawa şäheriniň golaýyndaky gür tokaýlaryň içinde nije asyrlap adam nazaryna ilmän saklanyp galypdyr...