Meksikanyň jeňňelliklerinde maýýalaryň ýitip giden Sak-Balam şäheriniň täze yzlary tapyldy

  • şu gün 11:33
  • 407

Arheologlar Meksikanyň jeňňelliklerinde tapylan ýeriň maýýalaryň ýitip giden Sak-Balam şäheri bolup biljekdigine degişli täze subutnamalary hödürledi. Bu ýeriň ispan basybalyjygyndan soňra garşylyk görkezilen iň soňky merkezleriň birine öwrülendigi çaklanylýar diýip, «BBC Science Focus» neşiri ýazýar.

Gözlegleriň netijeleri barada Amerikan arheologiýa jemgyýetiniň duşuşygynda habar berildi. Bu işe Ýaponiýanyň Rissýo uniwersitetiniň doktory Ýuko Siratori ýolbaşçylyk etdi. Onuň aýtmagyna görä, taryhy resminamalar 1694-nji ýylda bu ilatly nokatda 100-den gowrak öýüň bolandygyna şaýatlyk edýär.

Sak-Balam (ady «ak ýaguar» diýmegi aňladýar) ispanlar tarapyndan lakandon-çoli halkynyň Lakam-Tun paýtagt şäheri tozdurylandan soň, bu halk tarapyndan 1586-njy ýylda esaslandyrylypdyr. Bu ilatly nokat bir asyrdan gowrak wagt hereket edip, 1695-nji ýylda özüniň bar bolmagyny bütinleý bes edipdir.

Arheologlar bu şäheriň barlygyny görkezýän esasy subutnamalaryň biri hökmünde tapylan uzynlygy 16 metre, beýikligi bolsa, takmynan, bir metre barabar bolan diwary hasaplaýar. Gözlegçileriň aýtmagyna görä, onuň ölçegleri ispan resminamalarynda şäheriň jemgyýetçilik desgalary barada berilýän maglumatlar bilen gabat gelýär.

Şeýle hem gazuw-agtaryş işleriniň geçirilen ýerinde keramiki bölekler we maýmynyň şekiljigi tapyldy.

Alymlar tapylan diwaryň binanyň düýbi bilen baglanyşyklydygyny anyklamak üçin gözlegleri dowam etdirmekçi bolýar. Şäheriň tapylmagyna goşmaça taryhy tassyklama hökmünde kül gatlagy hem hyzmat edip biler, sebäbi taryhy çeşmelere görä, Sak-Balam şäheri basyp alnan wagty ýakylypdyr.


15.05.2026 11:33
3.3k+

Norwegiýanyň gündogaryndaky bir meýdanda 3000-den gowrak wikingler döwrüne degişli kümüş teňňe tapyldy

Gündogar Norwegiýada geçen aý ýurduň wikingler döwrüne degişli kümüş teňňeleriniň iň uly hazynasy tapyldy — aýyň ahyryna çenli arheologlar XI asyra degişli 3000-den gowrak nusgany tapdylar....

14.05.2026 00:03
7.6k+

ÝUNESKO-nyň mirasynyň 80%-i howp astynda, hatda Beýik Hytaý diwary-da...

ÝUNESKO-nyň 2025-nji ýyldaky barlagyna görä, Bütindünýä mirasynyň sanawyndaky ýadygärlikleriň 80%-i howa şertleriniň üýtgemegi sebäpli weýran bolmak howpy bilen ýüzbe-ýüz bolýar....

13.05.2026 23:26
5.1k+

Türkiýede Afina Palladanyň iki metrlik heýkeli tapyldy

Türkiýäniň günorta-günbataryndaky gadymy Laodikeýa şäherinde alnyp barlan arheologik gazuw-agtaryş işleriniň dowamynda gadymy grek hudaýy Afinanyň iki metrlik mermer heýkeli tapyldy....

13.05.2026 23:14
6k+

Rimlileriň gämileri nädip suw geçirmän uzak aralyga ýüzüp bilipdir?

Horwatiýanyň kenarlarynda 2200 ýyl mundan ozal gark bolan «Ilowik-Paržine 1» rim gämisiniň öwrenilmegi alymlara diňe bir suwdan goragyň nädip üpjün edilendigini däl, eýsem ondan has çuňňur maglumatlary almaga......