Alymlar Gimalaýda täze bir ýyrtyjynyň — Gimalaý möjegi bilen sergezdan itiň gibridiniň (gatyşygynyň) peýda bolandygyny habar berdi.
Ýerli ýaşaýjylar bu haýwana «khipşang» diýip at berdi. Ladakh dilinde «khi» it, «şang» bolsa möjek diýmegi aňladýar.
Hünärmenler bu haýwanyň adamlar, öý mallary we seýrek duş gelýän möjekleriň populýasiýasy üçin uly howp salyp biljekdigini duýdurýar.
Gimalaý möjegi — Tibet düzlüginde we Gimalaýda ýaşaýan, çal möjegiň gadymy hem-de genetiki taýdan aýratyn ugrudyr. Bu haýwanlar belent daglyk ýerlerde ýaşamaga uýgunlaşan bolup, ýowuz howa şertlerine we kislorod ýetmezçiligine çydap bilýär.
Täze gibridleriň ýaýran esasy merkezleriniň biri Gimalaýyň günbataryndaky Ladakh sebiti boldy. Çaklamalara görä, ol ýerde birnäçe ýüz sany Gimalaý möjegi we 25 müňe golaý sergezdan it ýaşaýar. Itler sürülere birleşip, daglarda möjekleriň awlaýan şol bir awlarynyň yzyndan ylgaýar.
Snow Leopard Conservancy India Trust tebigaty goraýyş guramasynyň direktory Tsewang Namgail «New Scientist» neşirine beren maglumatynda khipşangyň itden uly, ýöne möjekden kiçidigini, sarymtyl-çäge reňki bilen tapawutlanýandygyny we adamdan gorkmaýandygyny aýtdy. Tebigatçy we režissýor Mohammad Imranyň sözlerine görä, bu gibrid möjegiň awçylyk häsiýetini we adamlara öwrenişen itleriň häsiýetini özünde jemleýär.
Hünärmenler khipşanglaryň eýýäm obalara girip, öý mallaryna we adamlara topulyp başlandygyny belleýär. Gözlegçileriň çaklamalaryna görä, soňky bäş ýylyň dowamynda Hindistanyň Ladakh sebitinde şeýle haýwanlaryň 80-e golaýy peýda boldy.
Şeýle-de, alymlar itler bilen gatyşmagyň netijesinde arassa ganly Gimalaý möjekleriniň kem-kemden ýitip gitmeginden gorkýar.
