Suwa çümen «Temasek Wreck» gämisiniň bortunda suwasty barlaglaryň taryhynda Ýuan döwrüniň iň uly seýrek gök-ak farfor toplumy tapyldy. Bu açyş barada Günorta-Gündogar Aziýa barlaglar institutynyň ekspedisiýa ýolbaşçysy doktor Maýkl Flekker habar berdi.
Arheologlar Pedra-Branka adasynyň golaýynda takmynan 3,5 tonna keramika böleklerini ýokary galdyrdylar. Tapyndylaryň arasynda 1271–1368-nji ýyllar aralygynda ýasalan 2350-den gowrak önüm bar. Gök-ak farfordan başga-da, ýükleriň arasynda seladon, sinbaý, şufu görnüşli önümler, Dehua ak keramikasy we Fusýan welaýatynyň ýaşyl önümleri bar.
Barlaglara görä, çümen gämi Hytaýyň adaty «jonka» atly ýelkenli gämisi bolupdyr. Ol 1340–1352-nji ýyllar aralygynda Sýuançžou port şäherinden ýola çykypdyr. Tapylan okara we tarelkalaryň ölçegleri (diametri 35 santimetrden uly däl) ozal Singapurda geçirilen gury ýerdäki gazuw-agtaryş işlerinde tapylan tapyndylar bilen meňzeşdir. Bu bolsa Temasek şäheriniň gäminiň iň soňky duralgasy bolandygyny we harytlaryň ýerli asylzadalara niýetlenendigini subut edýär.
Gymmatlyklary galdyrmak işleri 2016–2019-njy ýyllar aralygynda geçirildi. Häzirki wagtda Singapuryň Milli miras geňeşi önümleri muzeýlere bermek üçin olary duzdan arassalamak we gorap saklamak işlerini amala aşyrýar. Bu ylmy barlag Journal of International Ceramic Studies žurnalynda çap edildi.
