Alymlar Gün ýylylygyny ýyllar boýy saklamaga ukyply molekulany döretdiler

Santa-Barbaradaky Kaliforniýa uniwersitetiniň alymlary Gün şöhlesini siňdirip, ony ýyllar boýy saklamaga we soňra zerur wagty ýylylygy bölüp çykarmaga ukyply organiki birleşmäni döretdiler. Laboratoriýa barlaglarynda bu ýylylygyň otag temperaturasyndaky suwy gaýnatmaga ýetýändigi subut edildi.
Bu madda molekulýar Gün energiýasyny saklamak ugruna degişlidir. Adaty Gün panellerinden tapawutlylykda, bu ýerde energiýa elektrik toguna öwrülmän, göni molekulanyň gurluşynda berkidilýär. Günüň şöhlesi bilen formasyny üýtgedip, ýokary energetik ýagdaýa geçýän täze molekula gysylan pružina meňzeş hereket edýär. Katalizator goşulanda molekula başlangyç ýagdaýyna dolanyp, ýygnanan ýylylygy goýberýär.
Birleşmäniň esasy hökmünde DNK-nyň bölegine meňzeýän pirimidon alyndy. Alymlar kompýuter modelirlemesi arkaly onuň gurluşyny has durnukly we sygymly görnüşe getirdiler. Onuň energiýany saklamak ukyby her kilograma 1,6 megajoulldan geçýär. Bu bolsa litiý-ion batareýalarynyň görkezijisinden takmynan iki esse köpdür.
Hünärmenler bu tehnologiýany portatiw ýyladyş ulgamlarynda we awtonom desgalarda ulanmagy meýilleşdirýär. Bu usul häzir deslapky tapgyrda bolsa-da, Gün energiýasyny tygşytly saklamagyň täze we geljegi uly ýoluny görkezýär.