Ýewropa ýurtlaryny global maýylganlyga has tiz taýýarlyk görmäge çagyrýarlar

Howanyň üýtgemegi boýunça Ýewropa ylmy konsultatiw geňeşi (ESABCC) Ýewropanyň ýurtlaryny global ýylylyga taýýarlanmaga çagyrdy. ESABCC täze hasabatynda Ýewropa Bileleşiginiň (ÝB) agza ýurtlarynyň temperaturanyň ýokarlanmagyna uýgunlaşmak boýunça görýän çärelerini «ýeterlik däl we köp ýagdaýlarda gijä galan» diýip atlandyrýar.
Bilermenler 2100-nji ýyla çenli dünýäde temperaturanyň industrialdan öňki döwürdäkiden 2,8–3,3°C ýokary bolup biljekdigi baradaky netijä geldi. Bu görkeziji 2015-nji ýylda Pariž ylalaşygyna gol çekilen wagty dünýä liderleri tarapyndan bellenilen maksatnamalaýyn çäkden, takmynan, iki esse ýokarydyr.
Soňky ýyllarda Ýewropa has ýygy-ýygydan adatdan daşary we köp sanly adam pidalaryna getirýän howa şertleri bilen ýüzbe-ýüz bolýar. Bilermenleriň pikirine görä, şeýle hadysalaryň güýçlenmegi howa krizisi bilen gönüden-göni baglanyşyklydyr.
Tomus paslyndaky aşa yssylyk hem her ýyl tutuş yklymda on müňlerçe adamyň ölümine sebäp bolýar. Alymlar bu ölümleriň ýarysyndan üçden iki bölegine çenlisini gazylyp alynýan ýangyçlaryň zyňyndylary netijesinde temperaturanyň ýokarlanmagy bilen baglanyşdyrýar. Geçen ýyl Ýewropanyň köp bölegi tokaý ýangynlary sebäpli ýandy — sebitde ozal beýle ýagdaý görülmändi.
Ýakynda Ýewropa Bileleşigi Portugaliýanyň häkimiýetlerini howanyň üýtgemegine uýgunlaşmak üçin goşmaça çäreleri işläp düzmäge çagyrdy. Çünki, bu ýurt birnäçe güýçli tupanlardan ejir çekdi, netijede azyndan 16 adam heläk boldy, ýetirilen zyýan bolsa, takmynan, 775 million ýewro barabar boldy.
ESABCC öz hasabatynda ÝB döwletlerini howa töwekgelçiliklerine yzygiderli baha bermäge, olaryň öňüni almak boýunça çäreleri işläp düzmäge we maliýeleşdirmäge, şol sanda hususy maýa goýumlarynyň hasabyna serişde gönükdirmäge borçlandyrmagy maslahat berýär. Şol bir wagtyň özünde, Ýewropanyň howa howpsuzlygyny üpjün etmek üçin zerur bolan maýa goýumlarynyň anyk mukdary resminamada görkezilmeýär.