Alymlar strategik pikirlenip aw etmek ukyby bolan täsin möý hakda gürrüň berdiler

  • şu gün 13:26
  • 584

Alymlar soňky wagtlar Portia urugyna degişli möýleriň geň galdyryjy ukyplaryna üns berdiler. Ratgers uniwersitetiniň ewolýusion biology Skott Trewersiň Forbes neşirinde ýazan makalasynda bellemegine görä, bu möýler özleriniň örän kiçijik nerw ulgamyna garamazdan, çylşyrymly we çeýe awçylyk endiklerini özleşdiripdirler.
Portia — Afrika, Aziýa we Awstraliýada giňden ýaýran böküji möýleriň bir görnüşidir. Möýleriň köpüsinden tapawutlylykda, olar diňe kerebine iljek awuna garaşyp oturman, eýsem özleri-de awuň ugruna işjeň çykýarlar. Olaryň esasy nyşany köplenç beýleki möýler, käwagt bolsa özlerinden has uly we howply jandarlardyr.
Portia möýleri aw usulyny öňünden peýleýärler, göz astyna alan pidalarynyň gözüne görünmezlige çalyşýarlar we ýüze çykýan şertlere görä öz taktikalaryny üýtgedýärler. Bu möýler örän duýgur bolýar, şonuň üçin olar üçin, nyşana alnan awuň goranyş reaksiýasyny oýatmazlyk örän möhümdir.
1996-njy we 1997-nji ýyllarda geçirilen barlaglar Portia möýleriniň öz ýalňyşlyklaryndan netije çykarmaga we awy wagtlaýynça gözden ýitse-de, ony tapmaga ukyplydygyny hem görkezdi. Käbir ýagdaýlarda bolsa, möýler awunyň özüni alyp barşyny üýtgetmek üçin bilgeşleýin yza çekilmegi-de oňarýarlar.
Alymlar şeýle hereketleriň Portia möýleriniň aw meýilnamasy baradaky içki garaýyşlary kemala getirip bilýändigini öňe sürýärler. Neýronlarynyň az sanlydygyna garamazdan, olaryň ösen görüş ulgamy we maglumaty netijeli işlemek ukyby şeýle çylşyrymly endikleri amala aşyrmaga mümkinçilik berýär.


şu gün 10:54
1.4k+

Fizikler Edisonyň unudylan tejribesinden geljegiň tehnologiýasynyň salgysyny tapdylar

XIX asyryň ahyrynda Tomas Edison iş edinip, lampalaryň has uzak wagtlap ýanmagynyň ýollaryny gözledi. Aradan takmynan 150 ýyl geçensoň, alymlar onuň tejribelerinden birini gaýtalamak kararyna geldiler we garaşylmadyk açyş etdiler...

10.02.2026 15:07
2.7k+

Niderlandlarda himiýa kanunlaryny inkär edýän we öz-özüni dikeldýän plastik döredildi

Niderlandlaryň Wageningen uniwersitetiniň barlagçylary, professor Ýasper wan der Guhtyň ýolbaşçylygynda, materialyň düýpgöter täze görnüşini oýlap tapdylar we oňa «kompleksimer» diýip at dakdylar. Onuň üýtgeşikligi, öň biri-birine düýbünden çapraz gelýär diýlip hasap edilen häsiýetleri-de özünde jemlemegindedir...

10.02.2026 09:48
1.8k+

Ýapon alymlary wolframdan 3D çap etmegiň täze usulyny işläp düzdüler

Hirosima uniwersitetiniň alymlary iň gaty senagat materiallarynyň biri bolan wolfram-kobalt karbidinden (WC-Co) dürli önümleri 3D çap etmegiň innowasion usulyny tapdylar. Täze tehnologiýa materialy doly eretmän, ony diňe ýumşatmak arkaly işleýär...

09.02.2026 00:09
1.8k+

«Jeýms Webb» teleskopy iň uzakdaky «MoM-z14» galaktikasyny surata düşürdi

Astronomlar «Jeýms Webb» kosmos teleskopunyň kömegi bilen häzirki wagtda mälim bolan galaktikalaryň iň uzakdakysyny tapdylar. «MoM-z14» diýlip atlandyrylýan bu galaktikanyň şuglasynyň Ýer şaryna ýetmegi üçin takmynan 13,5 milliard ýyllyk ýol gerek bolýar...