Ilkinji subutnama! Ispaniýada Gannibalyň goşunyna degişli söweşjeň piliň süňki tapyldy

  • 08.02.2026 19:39
  • 6.5k+

Ispaniýanyň günortasynda arheologlar Gannibalyň goşunyna degişli söweşjeň piliň süňküni tapdylar. Bu tapyndy Ikinji Puni urşunda şol haýwanlaryň ulanylandygynyň ilkinji gönümel hem maddy subutnamasy boldy.
Süňk, aslynda 2020-nji ýylda gadymky Kordobadaky Kolina-de-los-Kemados şäherçesindäki köne iberiýa obasynyň ýykyk diwarynyň aşagyndan tapylypdy. Şol gatlakda süňk bilen bile daşdan ýasalan 12 sany gülle we teňňelerem tapyldy. Hut şular hem bu ýerde Ikinji Puni urşuna degişli harby çaknyşygyň bolup geçendigini görkezýär.
Journal of Archaeological Science: Reports žurnalynda neşir edilen barlag bu tapyndynyň uly piliň sag öň aýagyndaky baldyr süňküdigini anyklady. Radiouglerod seljermesi süňküň ýaşynyň biziň eýýamymyzdan oňki IV we III asyrlaryň arasyna degişlidigini görkezdi. Bu bolsa Gannibalyň uruşlarynyň hronologiýasyna doly laýyk gelýär.
Taksonomik seljerme piliň Afrika tokaý pili bolmak ähtimallygyny öňe sürýär. Ol piller  sawanna we Aziýa pillerinden has kiçi bolupdyrlar. Tapyndynyň ýüze çykan ýagdaýy haýwanyň ol ýerde olja ýa-da çig mal hökmünde däl-de, hut söweşleriň dowamynda wepat bolandygyny çaklamaga esas berýär.
Bu açyş, Ikinji Puni urşy döwri Pireneý ýarymadasynda, mümkingadar Karfageniň goşunynyň düzüminde söweşjeň pilleriň bolandygynyň ilkinji anatomik subutnamasydyr.


10.05.2026 14:09
1.5k+

Alymlar dinozawrlaryň peýda bolan wagtyny 10 mln ýyl öňe süýşürdi

ABŞ-dan paleontologlar dinozawrlaryň Ýer ýüzünde öňki çaklanylandan 10 million ýyl ir peýda bolan bolmagynyň mümkindigi baradaky netijä geldi. Geçirilen barlaglara görä, olaryň gelip çykyşy 250–240 million ýyl......

10.05.2026 10:31
5.7k+

Horwatiýada bazaryň aşagyndan el degrilmedik rim gubury tapyldy

Horwatiýanyň Winkowsi şäherinde açyk bazaryň durkuny täzelemek işleri wagtynda arheologlar gadymy Sibalae şäherine degişli rim nekropolyny (gonamçylygyny) ýüze çykardy. Şol ýerde dolulygyna saklanyp galan we......

07.05.2026 14:36
3.4k+

Alymlar Hytaýda dinozawryň täze görnüşini ýüze çykardy

Paleontologlar dinozawryň täze görnüşini anyklady. Xiangyunloong fengming diýlip atlandyrylan bu dinozawr, takmynan, 190 million ýyl ozal häzirki Hytaýyň çäklerinde ýaşapdyr. Tapylan galyndy uzyn boýunly......

28.04.2026 23:08
2.9k+

Genetikler DNK analizi arkaly rim imperatory Otto I-niň şahsyýetini tassykladylar

Magdeburg ybadathanasyndan tapylan galyndylaryň imperator Otto I-niňkidigi genetiki derňewler arkaly tassyklandy. Bu barada alymlar DNK barlaglaryny geçirenlerinden soň habar berdiler....