Mikroblar kosmosda adatdan daşary güýje eýe bolýarlar

  • düýn 23:56
  • 408

Halkara kosmos stansiýasyndaky (HKS) mikrograwitasiýa şertlerinde inkubasiýadan geçen bakteriofaglar, peşew ýollarynyň ýokançlyklaryna sebäp bolýan Ýerdäki bakteriýalary ýok etmek ukybyna eýe boldular. Bu baradaky ylmy iş PLOS Biology žurnalynda çap edildi.

Medisondaky Wiskonsin uniwersitetiniň we Rhodium Scientific Inc. kompaniýasynyň barlagçylary geçirilen synagyň netijeleri bilen paýlaşdylar. 2020-nji ýylda başlanan synagyň dowamynda hünärmenler kosmos stansiýasyndaky we Ýerdäki mikroorganizmleriň özara täsirini deňeşdirdiler. Biohimik Watsan Ramanyň ýolbaşçylygyndaky topar agramsyzlygyň biologik prosesleri düýpli üýtgedýändigini anyklady. Şunlukda bakteriýalarda stres we iýmit maddalaryny dolandyrmak üçin jogap berýän genlerde mutasiýalar, şeýle-de üstki beloklaryň üýtgemegi hasaba alyndy.
Bu özgermelere jogap hökmünde, bakteriofaglar özleriniň sebäpkär (bakteriýa) bilen baglanyşyk gurmak ukybyny saklamak üçin mutasiýany başdan geçirdiler. Kosmosda emele gelen bu üýtgeşmeleriň wiruslara häzirki bar bolan antibiotikleriň 90%-ine durnukly bolan patogenleri netijeli ýok etmäge mümkinçilik berýändigi anyklandy. Alnan maglumatlaryň esasynda barlagçylar Ýer şertlerinde ulanmak üçin dermanlara durnukly mikroblara garşy ýokary işjeňlik görkezýän bakteriofaglary taslamagy başardylar.


02.02.2026 18:06
4.8k+

Infarkt bilen iş gutaranok: ýüregiň bellibir derejede gutulyp bilýänligi anyklanyldy

Awstraliýaly alymlar infarktdan soň adamyň ýüreginiň täze ýürek myşsalarynyň öýjüklerini emele getirip bilýändigini ýüze çykardylar. Bu, organyň doly dikelmegi diýmek bolmasa-da, şeýle ýagdaýda ýüregiň diňe çat açmak bilen çäklenmeýändigi baradaky möhüm hem teselli beriji täzelikdir...

02.02.2026 15:57
3k+

Ýapon alymlary Nipah wirusyna garşy sanjym döretdi: ol aprelde adamlarda synag ediler

Tokio uniwersitetiniň Ösen ylym we tehnologiýa gözleg merkeziniň hünärmenleri Nipah wirusyna garşy sanjym işläp taýýarlady. Nikkei gazetiniň habar bermegine görä, aprel aýynda sanjymyň adamlardaky synagynyň birinji tapgyry başlanar...

02.02.2026 02:24
2.1k+

BSGG mekdep iýmiti boýunça maslahatlary hödürledi

Bütindünýä saglygy goraýyş guramasy (BSGG) okuw edaralarynda sagdyn we kadaly iýmitlenişi üpjün etmek boýunça ilkinji gezek ählumumy maslahatlary hödürledi. Gollanma bolup hyzmat edýän täze ýörelgeler çagalarda peýdaly iýmitleniş endiklerini kemala getirmäge we keselleriň öňüni almaga gönükdirilendir...

30.01.2026 11:41
9.2k+

Hindistanda Nipah wirusynyň ýüze çykmagy sebäpli Aziýanyň howa menzillerinde gözegçilik güýçlendirildi

Hindistanyň Günbatar Bengaliýa ştatynda Nipah wirusy bilen kesellemegiň iki ýagdaýy ýüze çykarylandan soň, birnäçe Aziýa ýurtlarynyň howa menzillerinde sanitar gözegçiligi güýçlendirildi. Bu barada «The Guardian» neşiri habar berýär...