Infarkt bilen iş gutaranok: ýüregiň bellibir derejede gutulyp bilýänligi anyklanyldy

  • 02.02.2026 18:06
  • 5.7k+

Awstraliýaly alymlar infarktdan soň adamyň ýüreginiň täze ýürek myşsalarynyň öýjüklerini emele getirip bilýändigini ýüze çykardylar. Bu, organyň doly dikelmegi diýmek bolmasa-da, şeýle ýagdaýda ýüregiň diňe çat açmak bilen çäklenmeýändigi baradaky möhüm hem teselli beriji täzelikdir.
Infarkt wagtynda adamyň gan aýlanyşygy bozulýar we kislorod ýetmezçiligi sebäpli ýürek öýjükleri ölýär. Organizm şikeslenen ýeri gysylmaga ukypsyz çatlan dokumasy bilen ýapýar, netijede ýüregiň işlemegi kynlaşýar. Wagtyň geçmegi bilen bu ýagdaý gaýtalanýan tutgaýlara we ýürek ýetmezçiligine eltip bilýär.
Mundan ozal, syçanlarda dokumalaryň täzelenmegi yzygiderli subut edilse-de ynsanyň ýürek öýjükleriniň şikesden soň bölünmegi tas mümkin däl diýlip hasaplanýardy. Täze barlag bolsa bu bölünmäniň adamda hem bolup geçýändigini aýan etdi.
Alymlar barlagda beýni ölümi hasaba alnan adamyň donorlyk ýüregini we şuntirleme operasiýasyny geçiren näsaglaryň dokuma nusgalaryny öwrendiler. Olar genleriň işjeňligini, beloklary we madda çalşygyny seljerdiler. Gan bilen üpjünçiligi pes bolan dokumalarda alymlar öýjükleriň bölünme alamatlaryny we ozal diňe gemrijilerde geçirilen barlaglardan mälim bolan molekulýar yzlary tapdylar.
Işiň awtorlary täze öýjükleriň tebigy usulda emele gelmeginiň infarktdan soň ýüregi doly dikeltmek üçin ýeterlik däldigini nygtaýarlar. Şeýle-de bolsa, bu netijeler şol prosesi güýçlendirip biljek bejergi usullaryny işläp taýýarlamak üçin täze mümkinçilikleri açýar.
Ylmy iş Circulation Research žurnalynda çap edildi.


10.03.2026 19:18
7.3k+

Alymlar adaty şpris bilen organizme goýberip bolýan «kiçijik bagyrlary» döretdi

Gepatit B we C ýaly bagyr keselleri, köplenç, bagyr ýetmezçiligine getirýär we bu ýagdaýda ýeke-täk çykalga transplantasiýa bolýar. Ýöne donor organlarynyň ýetmezçilik etmegi netijesinde köp hassalar saglyk ýagdaýy sebäpli hatda operasiýa garaşýanlaryň sanawyna-da girip bilmeýär...

10.03.2026 10:33
5.8k+

Aşgazanasty mäziň düwnük keselini dermanlara boýun egdirmegiň ýoly tapyldy

Alymlar aşgazanasty mäziň ragynyň himiýaterapiýa garşy durnukly bolmagyna kömek edýän mehanizmi anykladylar. Geçirilen barlaglar belli bir genetik üýtgeşmeleriň täsirinde çişiň has agressiw ýagdaýa geçip bilýändigini görkezdi...

09.03.2026 17:03
1.3k+

Alymlar Rett sindromyny bejermegiň has ygtybarly usulyny tapdylar

Amerikaly molekulýar biologlar Rett sindromyna sezewar bolanlaryň beýni öýjüklerinde MECP2 belogynyň işlenip çykarylyşyny takmynan 60% ýokarlandyrýan täze bejeriş usulynyň nusgasyny işläp düzdüler. TASS agentliginiň Beýlor lukmançylyk kollejiniň metbugat gullugyna salgylanyp berýän habaryna görä, bu açyş käbir genetik bejergilere garanyňda has ygtybarly we howpsuz bolar...

09.03.2026 15:18
2k+

Alymlar şokoladdan dermanlyk ähmiýeti ýokary bolan bal ýasadylar

Braziliýaly alymlar antioksidantlara baý bolan täze bir önümi — şokoladly baly döretdiler. Bu täsin iýmitiň esasy düzümi şokolad önümçiliginiň galyndysy bolan kakao gabyklaryndan emele gelýär. Science Daily žurnalynda...