Ýapon alymlary Nipah wirusyna garşy sanjym döretdi: ol aprelde adamlarda synag ediler

  • 02.02.2026 15:57
  • 3.5k+

Tokio uniwersitetiniň Ösen ylym we tehnologiýa gözleg merkeziniň hünärmenleri Nipah wirusyna garşy sanjym işläp taýýarlady. Nikkei gazetiniň habar bermegine görä, aprel aýynda sanjymyň adamlardaky synagynyň birinji tapgyry başlanar.
Sanjym gyzamyk wirusynyň esasynda döredildi. Ol organizme goýberilenden soň, Nipah wirusynyň beloklaryna meňzeş beloklaryň işlenip çykarylmagyna ýardam eder diýlip çak edilýär. Bu bolsa immun jogabyny güýçlendirmeli we kesel ýokan halatynda ýokanjyň güýçlenmek howpuny peseltmeli.
Derman serişdesiniň netijeliligi we howpsuzlygy eýýäm homýakda we beýleki haýwanlarda geçirilen synaglarda tassyklanyldy. Kliniki synaglaryň birinji tapgyry Belgiýada geçiriler. Netijeler üstünlikli bolan ýagdaýynda, 2027-nji ýylyň ikinji ýarymynda Bangladeşde uly adamlarda we çagalarda howpsuzlygy hem-de netijeliligi barlamagyň indiki tapgyrlary meýilleşdirilýär.
Sanjymyň işlenip düzülmegini we synaglaryny maliýeleşdirmek işini ýurduň sanjym taslamalaryny utgaşdyrýan Ýaponiýanyň döwlet ösen gözlegler we işläp taýýarlamalar merkezi SCARDA üpjün edýär.
Nipah wirusy uly ýarganatlar (uçýan tilkiler) arkaly ýaýraýar, ol adama geçip, beýniniň we dem alyş ýollarynyň agyr zaýalanmagyna sebäp bolup bilýär. Käbir ýagdaýlarda ölüm derejesi 40%-den 75%-e çenli ýetýär. 1998-nji ýyldan bäri müňe golaý kesel ýagdaýy hasaba alyndy, ýöne tassyklanan sanjym häzire çenli ýok.
Dekabr aýynyň ahyrynda Günbatar Bengaliýadaky hassahanalaryň birinde işleýän 25 ýaşly şepagat uýasyna we şepagat doganyna wirus ýokdy. Hindistanyň saglygy goraýyş edaralary hassalaryň ikisiniň hem sagalýandygyny we ýagdaýynyň durnuklydygyny mälim etdi. Olar wirus keseliniň ýaýramagynyň öňüniň almagyň başardandygyny hem belledi.


10.03.2026 19:18
7.3k+

Alymlar adaty şpris bilen organizme goýberip bolýan «kiçijik bagyrlary» döretdi

Gepatit B we C ýaly bagyr keselleri, köplenç, bagyr ýetmezçiligine getirýär we bu ýagdaýda ýeke-täk çykalga transplantasiýa bolýar. Ýöne donor organlarynyň ýetmezçilik etmegi netijesinde köp hassalar saglyk ýagdaýy sebäpli hatda operasiýa garaşýanlaryň sanawyna-da girip bilmeýär...

10.03.2026 10:33
5.8k+

Aşgazanasty mäziň düwnük keselini dermanlara boýun egdirmegiň ýoly tapyldy

Alymlar aşgazanasty mäziň ragynyň himiýaterapiýa garşy durnukly bolmagyna kömek edýän mehanizmi anykladylar. Geçirilen barlaglar belli bir genetik üýtgeşmeleriň täsirinde çişiň has agressiw ýagdaýa geçip bilýändigini görkezdi...

09.03.2026 17:03
1.3k+

Alymlar Rett sindromyny bejermegiň has ygtybarly usulyny tapdylar

Amerikaly molekulýar biologlar Rett sindromyna sezewar bolanlaryň beýni öýjüklerinde MECP2 belogynyň işlenip çykarylyşyny takmynan 60% ýokarlandyrýan täze bejeriş usulynyň nusgasyny işläp düzdüler. TASS agentliginiň Beýlor lukmançylyk kollejiniň metbugat gullugyna salgylanyp berýän habaryna görä, bu açyş käbir genetik bejergilere garanyňda has ygtybarly we howpsuz bolar...

09.03.2026 15:18
2.1k+

Alymlar şokoladdan dermanlyk ähmiýeti ýokary bolan bal ýasadylar

Braziliýaly alymlar antioksidantlara baý bolan täze bir önümi — şokoladly baly döretdiler. Bu täsin iýmitiň esasy düzümi şokolad önümçiliginiň galyndysy bolan kakao gabyklaryndan emele gelýär. Science Daily žurnalynda...