Mikroblar kosmosda adatdan daşary güýje eýe bolýar

  • 03.02.2026 23:56
  • 3.1k+

Halkara kosmos stansiýasyndaky (HKS) mikrograwitasiýa şertlerinde inkubasiýadan geçen bakteriofaglar, peşew ýollarynyň ýokançlyklaryna sebäp bolýan Ýerdäki bakteriýalary ýok etmek ukybyna eýe boldular. Bu baradaky ylmy iş PLOS Biology žurnalynda çap edildi.

Medisondaky Wiskonsin uniwersitetiniň we Rhodium Scientific Inc. kompaniýasynyň barlagçylary geçirilen synagyň netijeleri bilen paýlaşdylar. 2020-nji ýylda başlanan synagyň dowamynda hünärmenler kosmos stansiýasyndaky we Ýerdäki mikroorganizmleriň özara täsirini deňeşdirdiler. Biohimik Watsan Ramanyň ýolbaşçylygyndaky topar agramsyzlygyň biologik prosesleri düýpli üýtgedýändigini anyklady. Şunlukda bakteriýalarda stres we iýmit maddalaryny dolandyrmak üçin jogap berýän genlerde mutasiýalar, şeýle-de üstki beloklaryň üýtgemegi hasaba alyndy.
Bu özgermelere jogap hökmünde, bakteriofaglar özleriniň sebäpkär (bakteriýa) bilen baglanyşyk gurmak ukybyny saklamak üçin mutasiýany başdan geçirdiler. Kosmosda emele gelen bu üýtgeşmeleriň wiruslara häzirki bar bolan antibiotikleriň 90%-ine durnukly bolan patogenleri netijeli ýok etmäge mümkinçilik berýändigi anyklandy. Alnan maglumatlaryň esasynda barlagçylar Ýer şertlerinde ulanmak üçin dermanlara durnukly mikroblara garşy ýokary işjeňlik görkezýän bakteriofaglary taslamagy başardylar.


düýn 07:19
7k+

Türkmenistanyň Prezidenti Bütindünýä saglyk güni mynasybetli köpçülikleýin welosipedli ýörişe gatnaşdy

Şu gün Türkmenistanyň Prezidenti Serdar Berdimuhamedow Bütindünýä saglyk güni mynasybetli guralan köpçülikleýin welosipedli ýörişe gatnaşdy diýip, «Watan» habarlar gepleşiginde habar berildi. Döwlet Baştutany......

03.04.2026 21:00
3.6k+

Gazagystanda şu ýyl düwnük keseline garşy täze derman serişdesini hasaba almaga taýýarlanýarlar

Gazagystanly alymlar rak keseline garşy göreşýän DVC derman serişdesini işläp taýýarlamagy dowam etdirýär. Kliniki synaglaryň 2026-njy ýylda tamamlanmagyna garaşylýar, şondan soň ony hasaba almak üçin......

03.04.2026 20:56
11k+

Hytaýyň demirgazyk-günbatarynda agsyl keseliniň ýaýramagy hasaba alyndy

Hytaýyň demirgazyk-günbatarynda iri şahly mallaryň iki sürüsinde agsyl keseliniň ýaýramagy hasaba alyndy. Bu barada Hytaý Halk Respublikasynyň Oba hojalygy ministrligine salgylanyp, «Reuters» agentligi habar......

03.04.2026 12:06
4.4k+

Dünýädäki şäherleriň diňe 14%-i BSGG-nyň howanyň hil standartlaryna laýyk gelýär

Dünýädäki şäherleriň diňe 14% -i howasynyň hapalygynyň derejesi boýunça Bütindünýä Saglygy Goraýyş Guramasynyň görkezmelerine laýyk gelýär. Bu barada Şweýsariýanyň IQAir kompaniýasynyň ýyllyk hasabatynda......