Mikroblar kosmosda adatdan daşary güýje eýe bolýar

  • 03.02.2026 23:56
  • 3.1k+

Halkara kosmos stansiýasyndaky (HKS) mikrograwitasiýa şertlerinde inkubasiýadan geçen bakteriofaglar, peşew ýollarynyň ýokançlyklaryna sebäp bolýan Ýerdäki bakteriýalary ýok etmek ukybyna eýe boldular. Bu baradaky ylmy iş PLOS Biology žurnalynda çap edildi.

Medisondaky Wiskonsin uniwersitetiniň we Rhodium Scientific Inc. kompaniýasynyň barlagçylary geçirilen synagyň netijeleri bilen paýlaşdylar. 2020-nji ýylda başlanan synagyň dowamynda hünärmenler kosmos stansiýasyndaky we Ýerdäki mikroorganizmleriň özara täsirini deňeşdirdiler. Biohimik Watsan Ramanyň ýolbaşçylygyndaky topar agramsyzlygyň biologik prosesleri düýpli üýtgedýändigini anyklady. Şunlukda bakteriýalarda stres we iýmit maddalaryny dolandyrmak üçin jogap berýän genlerde mutasiýalar, şeýle-de üstki beloklaryň üýtgemegi hasaba alyndy.
Bu özgermelere jogap hökmünde, bakteriofaglar özleriniň sebäpkär (bakteriýa) bilen baglanyşyk gurmak ukybyny saklamak üçin mutasiýany başdan geçirdiler. Kosmosda emele gelen bu üýtgeşmeleriň wiruslara häzirki bar bolan antibiotikleriň 90%-ine durnukly bolan patogenleri netijeli ýok etmäge mümkinçilik berýändigi anyklandy. Alnan maglumatlaryň esasynda barlagçylar Ýer şertlerinde ulanmak üçin dermanlara durnukly mikroblara garşy ýokary işjeňlik görkezýän bakteriofaglary taslamagy başardylar.


düýn 15:42
754

Alymlar autizmiň netijelerindäki gapma-garşylyklaryň sebäbini anykladylar

Russiýanyň NIU WŞE uniwersitetiniň alymlary autizm boýunça geçirilen ylmy işlere seljerme geçirip, barlaglaryň netijelerindäki tapawutlaryň köplenç eksperimentiň şertleri bilen baglanyşyklydygyny ýüze......

26.04.2026 16:11
3.9k+

Buýan kökünde tapylan madda içege çişmesini basyp ýatyrmaga kömek edip biler

Tokio uniwersitetiniň ýapon alymlary ýokary öndürijilikli barlag arkaly buýan kökünde tapylan tebigy birleşme bolan glisirriziniň içegeleriň çişme keseliniň (IBD) öňüni netijeli alyp biljekdigini anykladylar....

20.04.2026 16:07
9.5k+

Barlag: Gazly suw artykmaç agramyň garşysyna göreşmäge we maddalaryň alyş-çalşyny çaltlaşdyrmaga kömek edip bilermi?

Gazly suw köplenç agramy azaltmagyň serişdesi hasaplanýar, sebäbi onuň düzüminde bar bolan uglerod dioksidi (CO2) dokluk duýgusyny döredip bilýär. Şeýle hem, ol iýmiti çalt siňdirýär we gandaky glýukozanyň......

20.04.2026 15:54
6.4k+

Osteoartroz ýekeje sanjym arkaly bejeriler

Boulderdäki Kolorado uniwersitetiniň alymlary osteoartrozdaky bogunlaryň dargama prosesini yzyna öwürmäge ukyply dermanlary ýetirmegiň täzeçil ulgamyny döretdiler. Haýwanlar arkaly geçirilen tejribeler......