Çagalar bakja baglary peýdaly bakteriýalaryň esasy çeşmesi bolup çykdy

  • düýn 20:16
  • 1.1k+

Halkara alymlar topary çagalaryň bakja-baglara gitmeginiň olaryň içege mikrobiomasynyň kemala gelmegine öý şertlerinden has güýçli täsir edýändigini anykladylar. Bary-ýogy birnäçe aýdan soň, çagalar peýdaly bakteriýalary ene-atalaryna garanyňda, öz deň-duşlary bilen has işjeň alyş-çalyş edip başlaýarlar.

Mälim bolşy ýaly, çaga mikrobiomasynyň binýadyny doglanda we ene süýdi bilen iýmitlenýän döwründe özleşdirýär; bu döwürde bakteriýalaryň esasy çeşmesi enedir. Şeýle-de bolsa, çaganyň başga adamlar bilen işjeň gatnaşykda bolup başlaýan döwründe, ýagny ömrüniň birinji ýylynyň ahyryna golaý bolup geçýän prosesler şu wagta çenli ýeterlik öwrenilmändi.
Nature žurnalynda çap edilen barlagyň awtorlary diňe bir ýokanç keselleriň däl, eýsem immun ulgamynyň ösmegi üçin möhüm bolan sagdyn mikrobiotanyň hem çagalar toparlarynda biri-birine geçişini seljerdiler.
Bu ylmy işe ortaça ýaşy 10 aý bolan 43 bäbek, şeýle hem olaryň garyndaşlary, terbiýeçileri we öý haýwanlary — jemi 134 adam gatnaşdy. Bir ýylyň dowamynda jemi 1013 biomaterial nusgasy ýygnaldy.
DNK seljermesi bakja-baglarda mikrob alyş-çalşygynyň derrew başlanýandygyny görkezdi. Üç aýdan soň, çagalar bagyndan alnan bakteriýalaryň paýy maşgala agzalarynyňkydan hem geçip, 20,6%-e derek 39,6% boldy. Has gyzykly tarapy, antibiotik kabul edilenden soň, içege mikrobiomasy, esasan, beýleki çagalardan alnan bakteriýalaryň hasabyna dikeldildi.
Barlaglar çaganyň ömrüniň irki döwründe sosial gurşawyň mikrobiomanyň kemala gelmeginde örän möhüm rol oýnaýandygyny tassyklaýar.


düýn 18:18
4.7k+

Matematik alym tas iki asyrdan bäri çözülmeze dönen deňlemäni çözdi

Russiýaly matematik Iwan Remizow differensial deňlemeler nazaryýetine degişli bolan we 190 ýyldan gowrak wagt bäri analitiki usul bilen çözüp bolmaýar diýlip hasaplanan meseläniň çözgüdini tapdy. Habarda häzirki zaman ylmynyň esasy gurallarynyň biri bolan üýtgeýän koeffisiýentli ikinji tertipli differensial deňlemeler barada gürrüň gidýär...

28.01.2026 18:38
6.1k+

Gýoteniň kolleksiýasyndaky ýantar daşynyň içinde 40 mln ýyl ozal gatap galan garynja tapyldy

Fridrih Şiller adyndaky Ýena uniwersitetiniň alymlary ýantar daşynyň içinde 40 million ýyl ozal gatap galan garynjany tapdy. Bu tapyndy meşhur nemes şahyry Iogann Wolfgang fon Gýoteniň kolleksiýasyndaky ýantar daşy öwrenilen wagty ýüze çykaryldy...

28.01.2026 16:25
4.3k+

Kosmonawtlar üçin kir ýuwujy maşyn we duş kabinasy döredilýär

2026-njy ýylyň tomsunda Halkara kosmos stansiýasy (HKS) üçin niýetlenen kir ýuwujy maşynyň prototipiniň ýerüsti synaglaryna başlamak meýilleşdirilýär. Bu barada «Himiýa maşyn gurluşygynyň ylmy-gözleg instituty» paýdarlar jemgyýetiniň geljegi uly taslamalar bölüminiň başlygy Ýewgeniý Uýmanowa salgylanyp, TASS habar berýär...

28.01.2026 14:31
2.1k+

Marsda öň Demirgazyk buzly ummandaky ýaly kän suwuň bolanlygy çaklanylýar

Alymlar Marsyň demirgazyk ýarym şarynda gadymy ummanyň kenar ýakasyny ýatladýan derýa hanalaryna meňzeş gurluşlary tapdylar. Bu barada Live Science neşiri habar berýär. Bern uniwersitetiniň hünärmenleri «ExoMars Trace Gas Orbiter», «Mars Express» we «Mars Reconnaissance Orbiter» orbita apparatlarynyň kameralarynyň kömegi bilen Mariner jülgesini içgin öwrendiler...