Awstraliýanyň gadymy kengurulary 250 kg agrama garamazdan böküp bilipdirler

  • 26.01.2026 22:13
  • 3.9k+

Alymlar mundan 13–30 müň ýyl ozal Awstraliýada ýaşan äpet kengurularyň 250 kilograma ýetýän agramyna garamazdan, böküp bilendiklerini anykladylar. Deňeşdirmek üçin aýtsak, häzirki döwrüň iň uly gyzyl kengurularynyň agramy 90 kilogramdan geçmeýär. Bu barada The Guardian neşiri Scientific Reports žurnalyna salgylanyp habar berýär.
Gözlegçiler ösümlik bilen iýmitlenen gadymy kenguru görnüşleriniň galyndylaryny öwrendiler. Olar esasan hem aýakdaky iň ejiz hasaplanýan ahill siňirlere we dördünji daban süňküne üns berdiler.

Netijede bu süňkleriň bökmek üçin ýeterlik derejede berkdigi mälim boldy. Ökje  süňklerinde bolsa, böküş üçin zerur bolan ýogyn siňire laýyk ýeriň bardygy anyklandy. Ozallar şeýle siňirler gadymy kengurulara bökmäge päsgel berýändir öýdülýärdi, ýöne täze tapyndylar bu çaklamanyň nädogrydygyny görkezdi.
Alymlaryň bellemegine görä, häzirki bökýän jandarlar (mysal üçin, kenguru syçanlary) böküşleri uzak aralygy geçmek üçin däl-de, kyn ýerlerden aşmak we ýyrtyjylardan gutulmak üçin ulanýarlar. Äpet kengurularyň hem şeýle pursatlarda böken bolmaklary ähtimal.
Şol bir wagtyň özünde, bu kengurularyň bökäýenlerinde-de, uzak aralyga ýa-da uzak wagtlap böküp biljekdikleri gümana. Şeýle-de alymlar bu jandarlaryň dürli hereket usullaryny, şol sanda barmak uçlarynda ýöremegi hem ulanandyklaryny çaklaýarlar.
Ägirt uly kengurularyň beden gurluşyny we siňirlerini öwrenmeklik olaryň biologiýasyna hem-de ewolýusiýasyna has gowy düşünmäge kömek edýär. Şeýlelikde äpet göwräniň jandarlaryň hereketine hemişe päsgel berip durmaýandygy belli bolýar.


düýn 07:19
12k+

Günorta Hytaýda «iki kelleli» gamyş ýylanynyň täze görnüşi tapyldy

Hytaýly barlagçylar ýylanyň täze görnüşini – Guansi gamyş ýylanyny tapdylar. Bu ýylan ýyrtyjylardan goranmak üçin guýrugynyň kömegi bilen ikinji kelläniň şekilini döretmäge ukyplydyr....

11.05.2026 23:19
3.6k+

Alymlar 13-nji maýda Günüň ýüzünde täze güýçli partlamanyň boljakdygyny duýdurýarlar

Russiýanyň Ylymlar akademiýasynyň Kosmos gözlegleri institutynyň Gün astronomiýasy barlaghanasynyň hünärmenleriniň habar bermegine görä, Günüň ýüzündäki indiki güýçli partlama 13-nji maýda bolup geçer....

10.05.2026 14:09
1.4k+

Alymlar dinozawrlaryň peýda bolan wagtyny 10 mln ýyl öňe süýşürdi

ABŞ-dan paleontologlar dinozawrlaryň Ýer ýüzünde öňki çaklanylandan 10 million ýyl ir peýda bolan bolmagynyň mümkindigi baradaky netijä geldi. Geçirilen barlaglara görä, olaryň gelip çykyşy 250–240 million ýyl......

10.05.2026 10:31
5.5k+

Horwatiýada bazaryň aşagyndan el degrilmedik rim gubury tapyldy

Horwatiýanyň Winkowsi şäherinde açyk bazaryň durkuny täzelemek işleri wagtynda arheologlar gadymy Sibalae şäherine degişli rim nekropolyny (gonamçylygyny) ýüze çykardy. Şol ýerde dolulygyna saklanyp galan we......