Awstraliýanyň gadymy kengurulary 250 kg agrama garamazdan böküp bilipdirler

  • 26.01.2026 22:13
  • 3.8k+

Alymlar mundan 13–30 müň ýyl ozal Awstraliýada ýaşan äpet kengurularyň 250 kilograma ýetýän agramyna garamazdan, böküp bilendiklerini anykladylar. Deňeşdirmek üçin aýtsak, häzirki döwrüň iň uly gyzyl kengurularynyň agramy 90 kilogramdan geçmeýär. Bu barada The Guardian neşiri Scientific Reports žurnalyna salgylanyp habar berýär.
Gözlegçiler ösümlik bilen iýmitlenen gadymy kenguru görnüşleriniň galyndylaryny öwrendiler. Olar esasan hem aýakdaky iň ejiz hasaplanýan ahill siňirlere we dördünji daban süňküne üns berdiler.

Netijede bu süňkleriň bökmek üçin ýeterlik derejede berkdigi mälim boldy. Ökje  süňklerinde bolsa, böküş üçin zerur bolan ýogyn siňire laýyk ýeriň bardygy anyklandy. Ozallar şeýle siňirler gadymy kengurulara bökmäge päsgel berýändir öýdülýärdi, ýöne täze tapyndylar bu çaklamanyň nädogrydygyny görkezdi.
Alymlaryň bellemegine görä, häzirki bökýän jandarlar (mysal üçin, kenguru syçanlary) böküşleri uzak aralygy geçmek üçin däl-de, kyn ýerlerden aşmak we ýyrtyjylardan gutulmak üçin ulanýarlar. Äpet kengurularyň hem şeýle pursatlarda böken bolmaklary ähtimal.
Şol bir wagtyň özünde, bu kengurularyň bökäýenlerinde-de, uzak aralyga ýa-da uzak wagtlap böküp biljekdikleri gümana. Şeýle-de alymlar bu jandarlaryň dürli hereket usullaryny, şol sanda barmak uçlarynda ýöremegi hem ulanandyklaryny çaklaýarlar.
Ägirt uly kengurularyň beden gurluşyny we siňirlerini öwrenmeklik olaryň biologiýasyna hem-de ewolýusiýasyna has gowy düşünmäge kömek edýär. Şeýlelikde äpet göwräniň jandarlaryň hereketine hemişe päsgel berip durmaýandygy belli bolýar.


düýn 10:21
1.1k+

“Habbl” we “Jeýms Webb” Saturnyň iň detally "portretini" döretdiler

Astronomlar “Habbl” we “Jeýms Webb” teleskoplaryndan alnan maglumatlary birleşdirip, Saturnyň iň detally şekilini aldylar diýip, Space.com neşiri ýazýar....

27.03.2026 11:04
2.2k+

“Çane-4” zondy Ýer bilen Aýyň arasynda radiasiýasy pes bolan zolagy ýüze çykardy

Alymlar Hytaýyň «Çane-4» zondunyň maglumatlarynyň kömegi bilen Ýer bilen Aýyň aralygynda radiasiýa derejesiniň pes bolan zolagyny tapdylar. Bu açyş geljekki missiýalar wagtynda astronawtlaryň üstüne düşýän......

24.03.2026 16:50
1.7k+

LEGO 32 gektar meýdanda äpet Gün energiýa parkyny döredýär: ol ýerde 30 700 panel oturdylar

LEGO Group kompaniýasy Wirjiniýa ştatynyň (ABŞ) Çesterfild okrugynda öz hususy Gün elektrostansiýasy bolan önümçilik toplumyny gurýar. Taslama 32 gektar meýdany tutýan Gün energiýa parkyny döretmegi göz öňünde tutýar diýip, Interesting Engineering habar berýär...

23.03.2026 13:40
3.5k+

Nemes matematigi 60 ýyllyk meseläniň çözgüdi üçin Abel baýragyny aldy

Nemes matematigi Gerd Faltings 1983-nji ýylda öňe sürlen Mordell çaklamasynyň subutnamasy üçin 2026-njy ýylyň Abel baýragynyň eýesi boldy. Bu barada «New Scientist» neşiri habar berýär. Bu çaklama 1922-nji ýylda Luis Mordell tarapyndan düzülipdi...