Awstraliýanyň gadymy kengurulary 250 kg agrama garamazdan böküp bilipdirler

  • 26.01.2026 22:13
  • 3.8k+

Alymlar mundan 13–30 müň ýyl ozal Awstraliýada ýaşan äpet kengurularyň 250 kilograma ýetýän agramyna garamazdan, böküp bilendiklerini anykladylar. Deňeşdirmek üçin aýtsak, häzirki döwrüň iň uly gyzyl kengurularynyň agramy 90 kilogramdan geçmeýär. Bu barada The Guardian neşiri Scientific Reports žurnalyna salgylanyp habar berýär.
Gözlegçiler ösümlik bilen iýmitlenen gadymy kenguru görnüşleriniň galyndylaryny öwrendiler. Olar esasan hem aýakdaky iň ejiz hasaplanýan ahill siňirlere we dördünji daban süňküne üns berdiler.

Netijede bu süňkleriň bökmek üçin ýeterlik derejede berkdigi mälim boldy. Ökje  süňklerinde bolsa, böküş üçin zerur bolan ýogyn siňire laýyk ýeriň bardygy anyklandy. Ozallar şeýle siňirler gadymy kengurulara bökmäge päsgel berýändir öýdülýärdi, ýöne täze tapyndylar bu çaklamanyň nädogrydygyny görkezdi.
Alymlaryň bellemegine görä, häzirki bökýän jandarlar (mysal üçin, kenguru syçanlary) böküşleri uzak aralygy geçmek üçin däl-de, kyn ýerlerden aşmak we ýyrtyjylardan gutulmak üçin ulanýarlar. Äpet kengurularyň hem şeýle pursatlarda böken bolmaklary ähtimal.
Şol bir wagtyň özünde, bu kengurularyň bökäýenlerinde-de, uzak aralyga ýa-da uzak wagtlap böküp biljekdikleri gümana. Şeýle-de alymlar bu jandarlaryň dürli hereket usullaryny, şol sanda barmak uçlarynda ýöremegi hem ulanandyklaryny çaklaýarlar.
Ägirt uly kengurularyň beden gurluşyny we siňirlerini öwrenmeklik olaryň biologiýasyna hem-de ewolýusiýasyna has gowy düşünmäge kömek edýär. Şeýlelikde äpet göwräniň jandarlaryň hereketine hemişe päsgel berip durmaýandygy belli bolýar.


şu gün 12:33
238

NASA-nyň inženerleri Aý tozanyndan kislorod almagy öwrendiler

NASA Aý tozanyndan — regolitden kislorod almagyň täze usulyny görkezýän barlaglaryň netijelerini tanyşdyrdy. Agentligiň metbugat beýanatynda bellenilişi ýaly, bu täze açyş geljekki Aý missiýalarynda möhüm peýda berip biler...

şu gün 10:04
1.6k+

Marsda sagat näçekä? Inženerler planetalara sagat oýlap tapdylar

Britaniýanyň Chronova Engineering kompaniýasynyň inženerleri Marsda, Ýupiterde we Saturnda wagty görkezýän «Interplanetary Clock» — «planetalarara sagady» işläp düzdüler. Enjam 131 bölekden ybarat bolup, planetalaryň aýlanyşynyň dürli tizliklerini hasaba alýar...

06.03.2026 17:29
4.9k+

HNGU-nyň talyp gyzy kükürtden boýag serişdesini almagyň tehnologiýasyny işläp düzdi

Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara nebit we gaz uniwersitetiniň talyby Maral Gullyýewa adaty kükürtden boýag serişdelerini almagyň tehnologiýasyny işläp düzdi. Bu oýlap tapyş Türkmenistanyň Maliýe we ykdysadyýet ministrliginiň Intellektual eýeçilik boýunça döwlet gullugy tarapyndan bellige alyndy...

06.03.2026 16:26
6k+

Üstýurt düzlüginde möýüň täze görnüşi tapyldy: Karakumosa ustyurtica

Özbegistanyň Garagalpagystan böleginde, Üstýurt düzlüginiň gündogarynda ylym üçin nätanyş bolan täze möý görnüşi ýüze çykaryldy. Möjek-möýler maşgalasyna degişli bolan bu täze görnüş baradaky maglumatlar Arachnology halkara ylmy žurnalynda neşir edildi...