Awstraliýanyň gadymy kengurulary 250 kg agrama garamazdan böküp bilipdirler

  • 26.01.2026 22:13
  • 3.9k+

Alymlar mundan 13–30 müň ýyl ozal Awstraliýada ýaşan äpet kengurularyň 250 kilograma ýetýän agramyna garamazdan, böküp bilendiklerini anykladylar. Deňeşdirmek üçin aýtsak, häzirki döwrüň iň uly gyzyl kengurularynyň agramy 90 kilogramdan geçmeýär. Bu barada The Guardian neşiri Scientific Reports žurnalyna salgylanyp habar berýär.
Gözlegçiler ösümlik bilen iýmitlenen gadymy kenguru görnüşleriniň galyndylaryny öwrendiler. Olar esasan hem aýakdaky iň ejiz hasaplanýan ahill siňirlere we dördünji daban süňküne üns berdiler.

Netijede bu süňkleriň bökmek üçin ýeterlik derejede berkdigi mälim boldy. Ökje  süňklerinde bolsa, böküş üçin zerur bolan ýogyn siňire laýyk ýeriň bardygy anyklandy. Ozallar şeýle siňirler gadymy kengurulara bökmäge päsgel berýändir öýdülýärdi, ýöne täze tapyndylar bu çaklamanyň nädogrydygyny görkezdi.
Alymlaryň bellemegine görä, häzirki bökýän jandarlar (mysal üçin, kenguru syçanlary) böküşleri uzak aralygy geçmek üçin däl-de, kyn ýerlerden aşmak we ýyrtyjylardan gutulmak üçin ulanýarlar. Äpet kengurularyň hem şeýle pursatlarda böken bolmaklary ähtimal.
Şol bir wagtyň özünde, bu kengurularyň bökäýenlerinde-de, uzak aralyga ýa-da uzak wagtlap böküp biljekdikleri gümana. Şeýle-de alymlar bu jandarlaryň dürli hereket usullaryny, şol sanda barmak uçlarynda ýöremegi hem ulanandyklaryny çaklaýarlar.
Ägirt uly kengurularyň beden gurluşyny we siňirlerini öwrenmeklik olaryň biologiýasyna hem-de ewolýusiýasyna has gowy düşünmäge kömek edýär. Şeýlelikde äpet göwräniň jandarlaryň hereketine hemişe päsgel berip durmaýandygy belli bolýar.


düýn 12:47
4.2k+

Ýere azyndan 20 asteroid "assyrynlyk bilen" ýetip gelýär

Indiki aýyň dowamynda Ýeriň golaýyndan azyndan 20 asteroidiň geçmegine garaşylýar, emma hakykatda olaryň sany has köp bolup biler. Bu barada Nowosibirsk Döwlet Uniwersitetiniň “Wega” obserwatoriýasynyň......

düýn 12:45
5.4k+

Koreýaly alymlar tüwi kagyzynyň kömegi bilen köne elektronikalardan altyn almagy öwrendiler

Günorta Koreýanyň himik alymlary adaty tüwi kagyzyny ulanmak arkaly elektron galyndylardan we senagat zibillerinden altyny bölüp almagyň ekologik taýdan arassa hem-de örän arzan tehnologiýasyny işläp düzdüler....

01.06.2026 12:01
4.6k+

Nemes alymlary kepderileriň bagryndaky tebigy GPS-kompasyň syryny anykladylar

Germaniýanyň Bonn we Duýsburg-Essen uniwersitetiniň gözlegçileri kepderilerdir gögerçinleriň bagyrda ýerleşen hem özünde demir saklaýan ýörite immun ulgamynyň öwüşginleri arkaly Ýeriň magnit meýdanyndan ugur......

31.05.2026 20:50
9.4k+

ABŞ-nyň asmanynda partlan meteorit birnäçe ştaty sarsdyrdy

30-njy maý güni gündiz güýçli partlan meteorit ABŞ-nyň demirgazyk-gündogar bölegini sarsdyrdy. NASA-nyň habar bermegine görä, asman jisiminiň dargan mahalynda böleklere bölünen energiýasy takmynan 300 tonna......