Alymlar parasetamolyň çagalarda autizm töwekgelçiligini ýokarlandyrýandygy baradaky pikirleri ret etdiler

  • şu gün 10:44
  • 1.5k+

Halkara lukmanlar topary parasetamolyň çaganyň nerw ulgamynyň ösüşine täsiri baradaky ähli esasy kliniki barlaglary seljerdi. Ylmy gözleg bu derman serişdesini kabul etmegiň autizm, üns ýetmezçiliginiň bozulmasy (ADHD) ýa-da akyl taýdan ösüşde yza galmak töwekgelçiligini ýokarlandyrýandygyna hiç hili subutnama tapmady. Bu barada Sent-Jorj London uniwersitetiniň metbugat gullugyna salgylanyp, BBC habar berýär.

«Biziň geçiren seljermämiziň netijeleri parasetamolyň lukman görkezmeleri boýunça kabul eden ýagdaýynda göwreli zenanlar üçin howpsuz serişde bolandygyny we bolup galýandygyny görkezýär. Munuň tassyklanmagy parasetamolyň göwreli zenanlarda agyry we ýokary temperatura bilen göreşmegiň birinji derejeli serişdesi bolup galýandygy üçin aýratyn möhümdir» – diýip, professor Asma Halil belledi.

Soňky onýyllyklarda göwrelilik döwründe parasetamolyň kabul edilmeginiň çaganyň ösüşine ýaramaz täsir edip biljekdigi barada çekişmeler ýüze çykdy. Bu jedeller ABŞ-nyň Prezidenti Donald Trampyň we saglygy goraýyş ministri Robert Kennedi-kiçiniň dermanyň autizm bilen baglanyşyklydygy baradaky sözlerinden soň has-da güýçlendi.
Bu pikirleri barlamak üçin alymlar ýüzlerçe müň aýalyň we olaryň çagalarynyň gatnaşmagynda geçirilen iň ygtybarly 43 barlagy öwrendi. Olar parasetamoly kabul eden göwreli aýallaryň görkezijilerini kabul etmedikler bilen deňeşdirdi. Seljerme derman serişdesiniň kabul edilmeginiň, genetika, sosial şertlere we beýleki faktorlara garamazdan, autizm, ADHD ýa-da akyl taýdan yza galmak töwekgelçiligini ýokarlandyrmaýandygyny we peseltmeýändigini görkezdi.
Ozal ýüze çykarylan uly bolmadyk töwekgelçilikler derman bilen däl-de, ähtimal, aýallaryň hroniki keselleri ýa-da beden aýratynlyklary bilen baglanyşykly bolsa gerek.
Alymlar öz seljermeleriniň netijelerini The Lancet Obstetrics, Gynaecology & Women's Health žurnalynda paýlaşdy.


şu gün 11:57
1.8k+

Lukmanlar bir ýyl ömür berdi, ol bolsa 40 ýyl ýaşady: öýkeniň rak keseli bolan gojanyň täsin wakasy

Gresiýaly Stamatis Moraitis ABŞ-dan öz dogduk mekany bolan Ikariýa adasyna gaýdyp gelenden soň, öýkeniň rak keseliniň ahyrky derejesi bilen ýene 40 ýyl töweregi ýaşady. Onuň täsin hekaýatyny Daily Express gürrüň berýär...

18.01.2026 19:37
3.8k+

Alymlar ýokary gan basyşy beýni sütüniniň işleýşi bilen baglanyşdyrýarlar

Alymlar beýni sütüniniň bir böleginiň ýokary gan basyşa we gipertoniýanyň güýçlenmegine täsir edip biljekdigini anykladylar. Munda gürrüň bedendäki awtomatik proseslere jogapkär bolan nerw toplumynyň lateral parafasial sebiti (LPA) hakynda barýar diýip, Daily Mail habar berýär...

18.01.2026 11:41
2.3k+

AstraZeneca rak keselini bejermekde emeli aňy ulanmak üçin täze startap satyn alýar

Britaniýa-şwed derman senagaty ägirdi bolan AstraZeneca, emeli aň (EA) ulgamynda işleýän Amerikanyň Modella AI startapyny satyn alýandygyny yglan etdi. Bu ylalaşyk rak keselini bejermek üçin niýetlenen dermanlaryň döredilme döwrüni gysgaltmaga gönükdirilendir...

17.01.2026 14:58
6.8k+

Bir gijelik uky esasynda 130 keseli anyklamak mümkin

Täze barlaglar uky derňewiniň horlama ýa-da demikme ýüze çykmasyndan has köp maglumat berip biljekdigini görkezdi. Nature Medicine žurnalynda çap edilen giň möçberli gözleg, uky laboratoriýasynda uklanyp geçirilen bir gijäniň köp sanly agyr keselleriň döremek howpuny olaryň ýüze çykmagyndan birnäçe ýyl öň kesgitläp biljekdigini subut etdi...