Alymlar parasetamolyň çagalarda autizm töwekgelçiligini ýokarlandyrýandygy baradaky pikirleri ret etdiler

  • 21.01.2026 10:44
  • 7.8k+

Halkara lukmanlar topary parasetamolyň çaganyň nerw ulgamynyň ösüşine täsiri baradaky ähli esasy kliniki barlaglary seljerdi. Ylmy gözleg bu derman serişdesini kabul etmegiň autizm, üns ýetmezçiliginiň bozulmasy (ADHD) ýa-da akyl taýdan ösüşde yza galmak töwekgelçiligini ýokarlandyrýandygyna hiç hili subutnama tapmady. Bu barada Sent-Jorj London uniwersitetiniň metbugat gullugyna salgylanyp, BBC habar berýär.

«Biziň geçiren seljermämiziň netijeleri parasetamolyň lukman görkezmeleri boýunça kabul eden ýagdaýynda göwreli zenanlar üçin howpsuz serişde bolandygyny we bolup galýandygyny görkezýär. Munuň tassyklanmagy parasetamolyň göwreli zenanlarda agyry we ýokary temperatura bilen göreşmegiň birinji derejeli serişdesi bolup galýandygy üçin aýratyn möhümdir» – diýip, professor Asma Halil belledi.

Soňky onýyllyklarda göwrelilik döwründe parasetamolyň kabul edilmeginiň çaganyň ösüşine ýaramaz täsir edip biljekdigi barada çekişmeler ýüze çykdy. Bu jedeller ABŞ-nyň Prezidenti Donald Trampyň we saglygy goraýyş ministri Robert Kennedi-kiçiniň dermanyň autizm bilen baglanyşyklydygy baradaky sözlerinden soň has-da güýçlendi.
Bu pikirleri barlamak üçin alymlar ýüzlerçe müň aýalyň we olaryň çagalarynyň gatnaşmagynda geçirilen iň ygtybarly 43 barlagy öwrendi. Olar parasetamoly kabul eden göwreli aýallaryň görkezijilerini kabul etmedikler bilen deňeşdirdi. Seljerme derman serişdesiniň kabul edilmeginiň, genetika, sosial şertlere we beýleki faktorlara garamazdan, autizm, ADHD ýa-da akyl taýdan yza galmak töwekgelçiligini ýokarlandyrmaýandygyny we peseltmeýändigini görkezdi.
Ozal ýüze çykarylan uly bolmadyk töwekgelçilikler derman bilen däl-de, ähtimal, aýallaryň hroniki keselleri ýa-da beden aýratynlyklary bilen baglanyşykly bolsa gerek.
Alymlar öz seljermeleriniň netijelerini The Lancet Obstetrics, Gynaecology & Women's Health žurnalynda paýlaşdy.


11.05.2026 23:10
2.5k+

ABŞ-da bäş aýlyk çagada Kanawan keselini bejermek boýunça seýrek operasiýa geçirildi

ABŞ-da seýrek duş gelýän neslegeçiji keselleriň biri bolan Kanawan keselinden ejir çekýän irlandiýaly bäbekde synag görnüşindäki gen terapiýasy amala aşyryldy. Bu ädim dünýäde şular ýaly ilkinji lukmançylyk......

10.05.2026 18:46
3.8k+

BSGG-niň ýolbaşçysy hantawirusy pandemiýa bilen deňeşdirmezlige çagyrdy

Bütindünýä Saglygy Goraýyş Guramasynyň (BSGG) baş direktory Tedros Gebreýesus hantawirusyň COVID-19 pandemiýasy ýaly uly howp döretmeýändigini resmi taýdan mälim etdi....

08.05.2026 22:15
7.5k+

ABŞ-da heniz dünýä inmedik çaga operasiýa edilip, ýene ene göwresine ýerleşdirildi

Amerikanyň Florida ştatynda lukmanlar göwrelilik döwründe çaganyň bedeninde örän seýrek duş gelýän operasiýany amala aşyrdylar....

08.05.2026 00:12
4.4k+

Russiýada nerwleriň, süňkleriň we oňurga ýiliginiň transplantasiýasyna rugsat berildi

2026-njy ýylyň 1-nji sentýabryndan Russiýada transplantasiýa etmäge rugsat berilýän beden agzalarynyň we dokumalaryň täzelenen sanawy güýje girýär....