Alymlar bedeniň garramaga başlaýan takyk ýaşyny anykladylar

  • 19.01.2026 14:39
  • 13k+

Finlýandiýaly we şwesiýaly alymlar durmuş ýörelgesiniň saglyga iň güýçli täsir edýän döwrüni we garramanyň ilkinji alamatlarynyň haçan ýüze çykýandygyny öwrendiler.

Finlýandiýada geçirilen barlaglar bedeniň 36-46 ýaş aralygynda has duýgur bolýandygyny görkezdi. Alymlar 1970-nji ýyllardan bäri toplanan maglumatlary seljerip, şu aşakdaky netijelere geldiler:

  • 30 ýaşa çenli wagt bar: 20 ýaşlarynda zyýanly endikleri bolan, ýöne 30 ýaşyna çenli olardan saplanan adamlar, ortaça has sagdyn bolýarlar.
  • Wagt geçse, yza öwrüp bolmaýar: Eger zyýanly endikler 40 ýaşa çenli dowam etse, saglyga ýetirilen zyýanyň öňüni almak mümkin bolmandyr.
  • Geň galdyryjy fakt: 40 ýaşdan soň zyýanly endiklere başlanlaryň saglygyna ýetýän zyýan, ýaşlykdan başlanlara görä has az bolupdyr.

Şwesiýanyň Karolinska institutynyň alymlary 47 ýyllap dowam eden barlagyň netijelerini Journal of Cachexia, Sarcopenia and Muscle žurnalynda çap etdiler. Olaryň netijeleri hem fin kärdeşleriniňkini tassyklady:

  • Fiziki pese gaçyş: Ortaça 35 ýaşda başlanýar. Bu döwürden soň myşsalaryň güýji, çydamlylygy we umumy işjeňligi kem-kemden peselip başlaýar.
  • Sportuň peýdasy: 35 ýaşdan soň hem işjeň türgenleşýän adamlar öz görkezijilerini 5–10% gowulandyryp bilipdirler.

"Maşklar bedeniň garramagyny doly saklap bilmese-de, bu prosesi ep-esli haýalladýar" diýip, taslamanyň ýolbaşçysy Mariýa Westerstol aýtdy.


09.04.2026 09:31
3.9k+

Ýapon fizikleri hiç haçan solmaýan suratlary çap etmegi öwrendiler

Ýaponiýaly alymlaryň topary kremniý nanosferaly ýörite boýaglary ulanyp, gurluşly reňkler bilen çap etmek usulyny işläp düzdi. Bu tehnologiýa Advanced Materials žurnalynda beýan edildi....

07.04.2026 19:02
5.1k+

Biologlar gurbaganyň çagasyny arkasynda göterýän täze görnüşini tapdylar

Demirgazyk Peruwyň daglarynda gurbaganyň Gastrotheca mittaliiti diýlip atlandyrylan, torbaly täze görnüşi tapyldy we beýan edildi. Olaryň tapawutly aýratynlygy çagalaryny arkasyndaky ýörite deri torbada......

02.04.2026 19:23
10k+

Ahyrsoňy Saturnyň syry açyldy

Alymlar gözegçilikleriň dowamynda Saturnyň aýlanma tizliginiň üýtgäp durýandygyny hasaba alypdy. Aslynda bu ýagdaý fizikanyň kanunlaryna ters gelýär. Şonuň üçin alymlar onuň sebäbine düşünmäge çalyşdy we bu......

28.03.2026 10:21
1.6k+

“Habbl” we “Jeýms Webb” Saturnyň iň detally "portretini" döretdiler

Astronomlar “Habbl” we “Jeýms Webb” teleskoplaryndan alnan maglumatlary birleşdirip, Saturnyň iň detally şekilini aldylar diýip, Space.com neşiri ýazýar....