Alymlar bedeniň garramaga başlaýan takyk ýaşyny anykladylar

  • 19.01.2026 14:39
  • 13k+

Finlýandiýaly we şwesiýaly alymlar durmuş ýörelgesiniň saglyga iň güýçli täsir edýän döwrüni we garramanyň ilkinji alamatlarynyň haçan ýüze çykýandygyny öwrendiler.

Finlýandiýada geçirilen barlaglar bedeniň 36-46 ýaş aralygynda has duýgur bolýandygyny görkezdi. Alymlar 1970-nji ýyllardan bäri toplanan maglumatlary seljerip, şu aşakdaky netijelere geldiler:

  • 30 ýaşa çenli wagt bar: 20 ýaşlarynda zyýanly endikleri bolan, ýöne 30 ýaşyna çenli olardan saplanan adamlar, ortaça has sagdyn bolýarlar.
  • Wagt geçse, yza öwrüp bolmaýar: Eger zyýanly endikler 40 ýaşa çenli dowam etse, saglyga ýetirilen zyýanyň öňüni almak mümkin bolmandyr.
  • Geň galdyryjy fakt: 40 ýaşdan soň zyýanly endiklere başlanlaryň saglygyna ýetýän zyýan, ýaşlykdan başlanlara görä has az bolupdyr.

Şwesiýanyň Karolinska institutynyň alymlary 47 ýyllap dowam eden barlagyň netijelerini Journal of Cachexia, Sarcopenia and Muscle žurnalynda çap etdiler. Olaryň netijeleri hem fin kärdeşleriniňkini tassyklady:

  • Fiziki pese gaçyş: Ortaça 35 ýaşda başlanýar. Bu döwürden soň myşsalaryň güýji, çydamlylygy we umumy işjeňligi kem-kemden peselip başlaýar.
  • Sportuň peýdasy: 35 ýaşdan soň hem işjeň türgenleşýän adamlar öz görkezijilerini 5–10% gowulandyryp bilipdirler.

"Maşklar bedeniň garramagyny doly saklap bilmese-de, bu prosesi ep-esli haýalladýar" diýip, taslamanyň ýolbaşçysy Mariýa Westerstol aýtdy.


şu gün 09:48
276

Ýapon alymlary wolframdan 3D çap etmegiň täze usulyny işläp düzdüler

Hirosima uniwersitetiniň alymlary iň gaty senagat materiallarynyň biri bolan wolfram-kobalt karbidinden (WC-Co) dürli önümleri 3D çap etmegiň innowasion usulyny tapdylar. Täze tehnologiýa materialy doly eretmän, ony diňe ýumşatmak arkaly işleýär...

düýn 00:09
1.6k+

«Jeýms Webb» teleskopy iň uzakdaky «MoM-z14» galaktikasyny surata düşürdi

Astronomlar «Jeýms Webb» kosmos teleskopunyň kömegi bilen häzirki wagtda mälim bolan galaktikalaryň iň uzakdakysyny tapdylar. «MoM-z14» diýlip atlandyrylýan bu galaktikanyň şuglasynyň Ýer şaryna ýetmegi üçin takmynan 13,5 milliard ýyllyk ýol gerek bolýar...

07.02.2026 22:33
6.9k+

Yrakda Aleksandr Makedonskiniň ýiten şäheriniň anyk ýeri kesgitlendi

Yragyň günortasynda ylmy gözlegçiler Aleksandr Makedonskiý tarapyndan esaslandyrylan port şäheri — Tigrdäki Aleksandriýanyň ýerleşýän ýerini anyklamagy başardy. Ol asyrlaryň dowamynda ýazuw çeşmelerinden mälim bolsa-da, birmeňzeş atly birnäçe şäheriň bolmagy sebäpli, onuň anyk ýerleşýän nokady jedelli mesele bolup galypdy...

07.02.2026 17:42
3.3k+

Azyk önümleriniň ýaramlylyk möhletini uzaldýan plýonka oýlanyp tapyldy

Öz üstündäki mikroplaryň tas 100 göterimini ýok etmäge ukyply, azyk önümlerini gaplamak üçin niýetlenen innowasion material döredildi. Bu täzelik önümleriň saklanyş möhletini artdyrmaga we iýmitden zäherlenmek töwekgelçiligini azaltmaga mümkinçilik berer diýip, Tomsk döwlet uniwersitetiniň (TDU) saýtynda habar berilýär...