Alymlar ýokary gan basyşy beýni sütüniniň işleýşi bilen baglanyşdyrýarlar

  • 18.01.2026 19:37
  • 4.3k+

Alymlar beýni sütüniniň bir böleginiň ýokary gan basyşa we gipertoniýanyň güýçlenmegine täsir edip biljekdigini anykladylar. Munda gürrüň bedendäki awtomatik proseslere jogapkär bolan nerw toplumynyň lateral parafasial sebiti (LPA) hakynda barýar diýip, Daily Mail habar berýär.

LPA bedendäki dem alyş, iýmit siňdiriş we ýürek urşy ýaly funksiýalary dolandyrýar. Şeýle hem, ol gülen hem güýçli üsgüren wagtyň işjeňleşýär.
Täze Zelandiýadan alymlar bu sebitiň gan damarlarynyň daralmagyna sebäp bolýan nerw işjeňliginiň gan basyşyň ýokarlanmagyna sebäp bolup biljekdigini anykladylar. Olar barlaghana tejribelerinde gan basyşynyň ölçenýän mahaly beýniniň degişli sebitindäki nerwleri gezekli-gezegine işjeňleşdirdiler we sakladylar. Netijeler lateral parafasial sebit işjeňleşdirilende gan basyşyň ýokarlanýandygyny, saklananda bolsa peselýändigini görkezdi.
Gan basyşyň ýokarlanmagy bilen baglanyşykly nerwler simpatik nerw ulgamyna degişlidir. Ol bedendäki öz-özünden ýüze çykýan täsiri kadalaşdyrýar. Başgaça aýdylanda ol, bedende howpa jogap hökmünde döräp bilýän  «ur ýa-da gaç» ýagdaýyna jogapkärdir. Alymlar şeýle hem bu nerwleriň işjeňliginiň peselmeginiň güýçli dem çykaryşy saklaýandygyny, damar diwarlaryny ýumşadýandygyny, şeýlelikde gan basyşynyň kadaly ýagdaýa  gelmegine mümkinçilik berýändigini bellediler.


düýn 15:29
3.9k+

Tramp dermanlary arzan tapmaga kömek edýän TrumpRx saýtyny işe girizdi

ABŞ-nyň Prezidenti Donald Tramp amerikanlara lukmanlaryň görkezmesi boýunça satyn alyp bolýan dermanlary arzan bahadan tapmaga kömek etjek TrumpRx saýtynyň işe girizilendigini habar berdi. TrumpRx — bu dermanlary gönüden-göni satmaýan hökümet web-saýtydyr...

06.02.2026 16:41
2k+

Aşgabatda UNFPA-nyň ýokanç kesellerde göwrelilige gözegçilik boýunça halkara okuw maslahaty geçirildi

2026-njy ýylyň 2-4-nji fewraly aralygynda BMG-niň binasynda inçekeseli bolan aýallarda göwrelilige gözegçilik etmegiň aýratynlyklaryna we ftiziatriýa gullugy bilen hyzmatdaşlygy utgaşdyrmak meselelerine bagyşlanan üç günlük okuw maslahaty geçirildi...

05.02.2026 11:56
5.2k+

ABŞ-ly hirurglar hassany 48 sagatlap öýkensiz diri saklamagy başardylar

Amerikaly hirurglar näsagy iki gije-gündizläp öýkensiz diri saklamagy başardylar. Lukmaçylygyň bu haýran galdyryjy üstünligi barada ScienceAlert ylmy neşirde has içgin gürrüň berilýär. 33 ýaşly erkek adam agyr dümewden soň ölüm bilen ýaşaýyşyň arasynda galýar...

05.02.2026 08:55
1.7k+

Awstraliýada çagalar üçin rak keseliniň garşysyna waksinanyň ilkinji synagy geçiriler

Awstraliýaly alymlar bejergisi agyr bolan beýin çiş keselinden ejir çekýän çagalara niýetlenen rak keseliniň garşysyna sanjymy synag etmäge taýýarlanýarlar. Şeýle synag dünýäde ilkinji gezek geçirilýär.  Bu barada waksinanyň kliniki däl barlaglary geçirilen Kwinslend ştatynyň uniwersiteti (UQ) mälim etdi diýip, TASS-yň habarlarynda aýdylýar...