Alymlar ýokary gan basyşy beýni sütüniniň işleýşi bilen baglanyşdyrýarlar

  • 18.01.2026 19:37
  • 4.4k+

Alymlar beýni sütüniniň bir böleginiň ýokary gan basyşa we gipertoniýanyň güýçlenmegine täsir edip biljekdigini anykladylar. Munda gürrüň bedendäki awtomatik proseslere jogapkär bolan nerw toplumynyň lateral parafasial sebiti (LPA) hakynda barýar diýip, Daily Mail habar berýär.

LPA bedendäki dem alyş, iýmit siňdiriş we ýürek urşy ýaly funksiýalary dolandyrýar. Şeýle hem, ol gülen hem güýçli üsgüren wagtyň işjeňleşýär.
Täze Zelandiýadan alymlar bu sebitiň gan damarlarynyň daralmagyna sebäp bolýan nerw işjeňliginiň gan basyşyň ýokarlanmagyna sebäp bolup biljekdigini anykladylar. Olar barlaghana tejribelerinde gan basyşynyň ölçenýän mahaly beýniniň degişli sebitindäki nerwleri gezekli-gezegine işjeňleşdirdiler we sakladylar. Netijeler lateral parafasial sebit işjeňleşdirilende gan basyşyň ýokarlanýandygyny, saklananda bolsa peselýändigini görkezdi.
Gan basyşyň ýokarlanmagy bilen baglanyşykly nerwler simpatik nerw ulgamyna degişlidir. Ol bedendäki öz-özünden ýüze çykýan täsiri kadalaşdyrýar. Başgaça aýdylanda ol, bedende howpa jogap hökmünde döräp bilýän  «ur ýa-da gaç» ýagdaýyna jogapkärdir. Alymlar şeýle hem bu nerwleriň işjeňliginiň peselmeginiň güýçli dem çykaryşy saklaýandygyny, damar diwarlaryny ýumşadýandygyny, şeýlelikde gan basyşynyň kadaly ýagdaýa  gelmegine mümkinçilik berýändigini bellediler.


31.05.2026 00:28
4.8k+

Hantawirusa garşy dermany ilkinji bolup Fransiýa, Ispaniýa we Niderlandlar alar

Hantawirus ýokanjyny bejermek üçin niýetlenen «Fawipirawir» atly synag tapgyryndaky  dermanyň ilkinji tapgyrlary Fransiýa, Ispaniýa we Niderlandlara iberiler. Bu barada Ýewropa Komissiýasy habar berdi....

30.05.2026 19:41
6.2k+

WP: Keniýa ABŞ-nyň Ebola keselli raýatlaryny öz çäginde bejermekden ýüz dönderdi

Keniýanyň kazyýeti Ebola ýokanjy bilen kesellän ABŞ-nyň raýatlaryny öz ýurdunyň çäginde saklamakdan we olary ýörite gurnalan meýdan gospitalynda bejermekden resmi taýdan ýüz dönderdi. Bu barada Amerikanyň......

29.05.2026 23:28
2.7k+

Fransiýada saglyk ätiýaçlandyryşy semizlige garşy dermanlaryň çykdajylaryny töläp başlar

Fransiýada milli ätiýaçlandyryş maksatnamasynyň çäklerinde, 2026-njy ýylyň iýun aýynyň ortalaryndan başlap, semizligi bejermek üçin niýetlenen derman serişdelerini satyn almagyň çykdajylary döwlet tarapyndan......

28.05.2026 19:35
7.2k+

ABŞ Ebola ýokuşan raýatlaryny bejergi üçin Keniýa ibermek isleýär

ABŞ-nyň administrasiýasy Ebola keseline ýolugan amerikan raýatlaryny bejergi we karantin üçin Keniýa ibermek barada meýilnama taýýarlady. Bu barada The New York Times gazeti ygtybarly çeşmelere salgylanyp......