Hytaýly alymlar Ýeriň aşaky mantiýasynda "superummanyň" bardygy baradaky çaklamany öňe sürdüler

  • 19.12.2025 10:02
  • 10k+

Hytaýyň Ylymlar akademiýasynyň (CAS) Guançžou Geohimiýa institutynyň professory Du Çžisýueniň ýolbaşçylyk edýän ylmy-barlag topary Ýeriň aşaky mantiýasynyň içinde ägirt uly ilkinji suw howdanynyň ýerleşip biljekdigini tejribe arkaly tassyklady.

Science žurnalynda çap edilen barlagyň netijeleri 660 kilometr çuňlukda “superummanyň” bolmagynyň mümkindigini görkezýär. Alymlaryň çaklamalaryna görä, bu suw planetamyzyň ýüzündäki ähli ummanlaryň umumy möçberiniň 8% -den 100% -ine çenlisini düzýär.

Zerur maglumatlary almak üçin, barlagçylar ilkinji gezek bu çuňlukdaky ekstremal şertleri: takmynan 23-32 GPa basyşy we 1273-2100 K ýokary temperaturany üstünlikli gaýtalan tehnologiýa platformasyny döretdiler.

Tejribeler brijmanit mineralynyň "suwy saklamak" ukybynyň temperaturanyň ýokarlanmagy bilen ep-esli artýandygyny görkezdi. Brijmanit iň irki kristallaşýan mineral bolup, mantiýanyň içindäkileriň ýarysyndan gowragyny düzýär. Şonuň üçin, Ýeriň "magma ummanynyň" iň gyzgyn fazasynda brijmanit öň pikir edilişinden has köp suwy tutup we saklap bildi.

Bu maglumatlara esaslanýan magma ummanynyň kristallaşma modeli magma ummanynyň gatandan soň irki aşaky mantiýanyň tutuş berk mantiýadaky iň uly suw howdanyna öwrülendigini görkezýär. Onuň potensial sygymy öň çaklanylyşyndan 5–100 esse uly bolup biler.


şu gün 16:33
896

Tiz wagtdan Hytaýyň köçelerini janly ösümlikler yşyklandyryp başlar

Hytaýly biotehnologlar garaňkyda öz-özünden ýagtylyk saçýan, genetiki taýdan üýtgedilen täze ösümlikleri tanyşdyrdylar. Futurism neşiriniň ýazmagyna görä, bu täsin oýlap tapyş elektrik energiýasyny ulanmazdan,......

şu gün 11:43
5.9k+

Hytaýda 90 ýaşly goja maşgalasyny ýitirenden soň, eýýäm 30 ýyl bäri welosipedli ýurda aýlanýar

«South China Morning Post» neşiri Henan sebitiniň 90 ýaşly ýaşaýjysy Çžan Çžunýi baradaky gynançly wakany gürrüň berdi. Bu adam maşgala agzalarynyň ählisini ýitirenden soň, hasrata döz gelmek üçin 30......

06.04.2026 11:01
3.1k+

Ýaşaýşyň “kerpiçjikleri”: Rýugu asteroidinden alnan nusgalarda genetiki koduň ähli elementleri tapyldy

Alymlar Rýugu asteroidinden alnan nusgalarda DNK-ny we RNK-ny emele getirýän maddalaryň bäşisini hem tapdylar. Bu açyş ýaşaýyşyň ähli "gurluşyk bölekleriniň" kosmosda emele gelmek bilen, Ýere düşendigi......

01.04.2026 16:15
2.1k+

Çilidäki gadymy Monte-Werde şäherçesiniň müňlerçe ýyl ýaşdygy anyklandy

Arheologlar Çilidäki meşhur Monte-Werde ýadygärliginiň ozal habar berleninden 6000-10000 ýyl ýaşdygyny anykladylar....