Hytaýly alymlar Ýeriň aşaky mantiýasynda "superummanyň" bardygy baradaky çaklamany öňe sürdüler

  • 19.12.2025 10:02
  • 10k+

Hytaýyň Ylymlar akademiýasynyň (CAS) Guançžou Geohimiýa institutynyň professory Du Çžisýueniň ýolbaşçylyk edýän ylmy-barlag topary Ýeriň aşaky mantiýasynyň içinde ägirt uly ilkinji suw howdanynyň ýerleşip biljekdigini tejribe arkaly tassyklady.

Science žurnalynda çap edilen barlagyň netijeleri 660 kilometr çuňlukda “superummanyň” bolmagynyň mümkindigini görkezýär. Alymlaryň çaklamalaryna görä, bu suw planetamyzyň ýüzündäki ähli ummanlaryň umumy möçberiniň 8% -den 100% -ine çenlisini düzýär.

Zerur maglumatlary almak üçin, barlagçylar ilkinji gezek bu çuňlukdaky ekstremal şertleri: takmynan 23-32 GPa basyşy we 1273-2100 K ýokary temperaturany üstünlikli gaýtalan tehnologiýa platformasyny döretdiler.

Tejribeler brijmanit mineralynyň "suwy saklamak" ukybynyň temperaturanyň ýokarlanmagy bilen ep-esli artýandygyny görkezdi. Brijmanit iň irki kristallaşýan mineral bolup, mantiýanyň içindäkileriň ýarysyndan gowragyny düzýär. Şonuň üçin, Ýeriň "magma ummanynyň" iň gyzgyn fazasynda brijmanit öň pikir edilişinden has köp suwy tutup we saklap bildi.

Bu maglumatlara esaslanýan magma ummanynyň kristallaşma modeli magma ummanynyň gatandan soň irki aşaky mantiýanyň tutuş berk mantiýadaky iň uly suw howdanyna öwrülendigini görkezýär. Onuň potensial sygymy öň çaklanylyşyndan 5–100 esse uly bolup biler.


düýn 16:17
2.4k+

Türkmen-hytaý işewürler forumy Hytaý bilen hyzmatdaşlygyň täze ugurlaryny kesgitledi

Aşgabatdaky Söwda-senagat edarasynda Türkmenistan bilen Hytaýyň arasyndaky hyzmatdaşlygy ösdürmäge bagyşlanan türkmen-hytaý işewürler forumy geçirildi....

29.04.2026 16:54
6k+

Klimotologlar güýçli El-Ninýo sebäpli ýylyň aýagynda elhenç yssynyň boljakdygyny çaklaýarlar

Howa modelleri şu ýylyň ahyrynda güýçli El-Ninýo hadysasynyň döräp, global temperaturanyň öň görlüp-eşidilmedik derejä ýetmeginiň mümkindigini görkezýär. Klimatologlar global ylmy jemgyýetçiligiň arasynda......

29.04.2026 14:54
1.2k+

Barlaglar çagalaryň almakdan paýlaşmagy has gowy görýändigini tassyklady

Çagalar özlerine sowgat berilenden-de has beter, şol sowgady kimdir biri bilen paýlaşan wagtlary özlerini bagtly duýýarlar diýip, Developmental Science žurnalynda çap edilen barlagyň netijelerinde aýdylýar. ...

28.04.2026 15:16
7k+

Tiz tagam we süýjülikler baradaky wideolara tomaşa etmeklik açlyk duýgusyny saklamaga kömek edýär

Bristol we Buffalo uniwersitetleriniň barlagçylary süýjülikler hem-de tiz tagamlary şekillendirilýän wideolara tomaşa etmegiň berhiz tutýan adamlara işdäsini saklamaga kömek edip biljekdigi baradaky netijä......