Alymlar Betmeniň golaýda bolmagynyň adamlary “mylakatly” edýändigini anyklady

  • 01.12.2025 12:03
  • 5.1k+

Milandaky Mukaddes Ýürek katolik uniwersitetiniň alymlary psihologik tejribe geçirip, Betmeniň golaýda wagty adamlaryň has rehimli bolýandygyny anyklady. Bu barada ylmy iş Mental Health Research žurnalynda neşir edildi.

Tejribe Milandaky metroda geçirildi. Professor Françesko Panininiň ýolbaşçylygyndaky psihologlar topary doly wagonda adamlaryň göwreli aýala hemişe ýer berýändigine ýa-da ýokdugyna we olaryň çözgütlerine garaşylmadyk stimullaryň nähili täsir edýändigine syn etdi.
Üýtgeşik ýagdaýlar bolmazdan tejribe geçirilen gözegçilik toparynda adamlar 37,66% ýagdaýda öz ýerini berdi. Wagona Betmeniň eşigini geýen adamyň münmegi bilen tejribe geçirilen synag toparynda bolsa bu görkeziji tas iki esse ýokarlanyp, 67,21% boldy. Umuman alanyňda, 138 ýolagçynyň reaksiýasy hasaba alyndy.
Ylmy gözlegçiler garaşylmadyk wakanyň adamlaryň düşbüligini oýaryp, olaryň bolup geçýän zatlara ünsüni güýçlendirýändigi baradaky netijä geldi. Stimulyň (häzirki ýagdaýda Betmen) bolmagy adamlary “awtomatik hereketlerinden” çykaryp, “häzirki pursatda bolmagyny” güýçlendirýär. Şeýle ünslülik bolsa adamlaryň daş-töwerekdäkileriň zerurlyklaryna has gowy düşünmäge kömek edýär.
Gyzykly ýeri, ýer berenleriň aglabasy iki ýagdaýda-da zenanlar boldy. Şol bir wagtyň özünde, tas ýarysy – 44% – hatda supergahrymany görmändigini aýtdy. Bu bolsa garaşylmadyk stimulyň umumy fon derejesinde hereket edip, sosial signallara ünslüligi güýçlendirýändigini görkezýär.
Netijelerden ugur alyp, alym Françesko Panini jemgyýetçilik ýerlerinde özara kömege itergi bermek üçin adaty bolmadyk wakalary maksatly döretmegi teklip edýär. Berk düzgünleriň, çagyryşlaryň ýa-da göni basyşyň (mysal üçin, kömek etmeýändigi üçin adamlary utandyrmak) deregine döredijilikli we garaşylmadyk stimullary ulanyp bolar.  


12.01.2026 18:22
7.9k+

Leonardo da Winçiniň çeken suratyndan 500 ýyldan soň onuň DNK-sy tapyldy

ABŞ-dan, Awstriýadan, Italiýadan we Ispaniýadan alymlaryň halkara topary Leonardo da Winçiniň suratlarynyň birinden DNK nusgasyny çykaryp alandyklaryny habar berdiler diýip, Daily Mail neşiri ýazýar. Barlagyň netijeleri bioRxiv preprintler saýtynda ýerleşdirildi...

11.01.2026 13:39
5.9k+

10 sekuntlyk duzak: Ilkinji täsirler nähili emele gelýär?

Russiýanyň Perm Milli ylmy-barlag politehniki uniwersitetiniň (PNIPU) alymlary geň galdyryjy bir hakykaty ýüze çykardylar: nätanyş adam baradaky ilkinji täsirimiz bary-ýogy 7-10 sekundyň içinde kemala gelýär. Iň gyzykly tarapy bolsa, bu täsir adamyň şahsyýetine däl-de, biziň aňymyzdaky "gender stereotiplerine" esaslanýar...

02.01.2026 10:57
7k+

Alymlar ilkinji adamlaryň Awstraliýa haçan we nähili göçüp barandyklaryny anykladylar

Halkara alymlar topary Awstraliýa häzirki zaman aborigenleriniň we papuaslaryň ata-babalarynyň takmynan 60 000 ýyl mundan ozal Günorta-Gündogar Aziýadan iki dürli göçüş ýoly arkaly gadymy Sahul yklymyna gelendigini anykladylar...

25.12.2025 13:26
4k+

Taryhçylar 1000 ýyllyk Baýýo gobeleniniň gelip çykyşynyň syryny açdylar

Meşhur 70 metrlik Baýýo gobeleni (Bayeux Tapestry) Kentdäki Mukaddes Awgustin abbatlygynda monahlaryň naharlanýan ýerinde diwar bezegi hökmünde ulanylan bolup biler. Bristol uniwersitetiniň taryhçysy Benjamin Pol şeýle netijä geldi, onuň ylmy işi Historical Research žurnalynda çap edildi...