Alymlar Perudaky syrly Monte-Sýerpe ýadygärliginiň maksady barada täze bir çaklamany hödürlediler. Täze gipoteza görä, müňlerçe çukurdan ybarat ägirt uly toplum, inkleriň harytlary hasaba almak we alyş-çalyş etmek üçin ulanan hasapçylyk ulgamynyň bir bölegi bolup hyzmat edip bilerdi. Bu barada Antiquity žurnalynda çap edilen gözleglere salgylanyp, Phys.org portaly ýazýar.
Keçua dilinde “ýylanly dag” manysyny berýän Monte-Sýerpe, uzynlygy takmynan 1,5 km-e ýetýän 5,2 müňe golaý birmeňzeş deşikler zynjyryndan ybaratdyr. Toplum And daglarynyň günortasyndaky Pisko jülgesinde ýerleşýär. Her çukuryň diametri bir metrdan iki metre çenli, çuňlugy bolsa ýarym metre golaý. Onuň gurluşy bölümlere bölünen we ägirt uly tablisany ýatladýar.
Bu ýadygärlik ilkinji gezek 1933-nji ýylda National Geographic žurnalynda aerofotosuratlaryň çap edilmeginden soň alymlaryň ünsüni çekdi. Şondan bäri gözlegçiler onuň maksady barada dürli çaklamalary öňe sürdüler: ammar, gorag we hatda suw ýygnamak ulgamlary ýa-da oba hojalyk terrasalary bolmagy hem çaklanyldy. Monte-Sýerpeniň takyk roly syr bolmagynda galýar.
Täze barlagda, Sidneý uniwersitetinden doktor Jeýkob Bongersiň ýolbaşçylygyndaky halkara topar çukurlardaky çökündilere mikrobotaniki analiz geçirdi we netijeleri häzirki zaman aerofotosuratlary bilen deňeşdirdi. Nusgalarda mekgejöweniň we sebet örmek üçin ulanylýan ýabany ösümlikleriň yzlary tapyldy. Bu, çukurlaryň ösümlik materiallary bilen örtülip, ol ýere sebetlerde ýa-da düwünçeklerde harytlaryň ýygnalandygyny çaklamaga esas berdi.
Howadan edilen gözegçilikler çukurlaryň ýerleşişinde san taýdan kanunalaýyklyklary görkezdi. Bölümlere bölünen gurluşy bilen utgaşdyrylanda, bu toplum kipu — inkleriň düwünli ýüplerden ybarat gadymy hasaplaýyş enjamlaryny ýatladýar.
Monte-Sýerpe iki sany möhüm inki merkeziniň arasynda, gadymy ýollaryň çatrygynda, ýokary daglyk we kenarýaka düzlügiň arasyndaky geçiş zolagynda ýerleşýär. Bu ýerde adaty haryt alyş-çalşygy geçirilipdir. Alymlar bu ýadygärligi ilki bilen Inklere çenli bolan Çinça şalygynyň söwda üçin döredendigine, soňra bolsa inkleriň ony hasaba almak we serişdeleri paýlamak üçin ulanmaga başlandygyna ynanýarlar.
